مروری بر محتوای خبر
منبع: AFP | نویسنده: بنژامن لوژاندر | ویرایش: اندرو زینین | تاریخ: ۲ ژوئن ۲۰۲۵
اقیانوسها، متحد خاموش بشر در برابر گرمایش زمین، اکنون خود به یکی از قربانیان اصلی تغییرات اقلیمی تبدیل شدهاند. با جذب بیش از ۹۰ درصد گرمای حاصل از گازهای گلخانهای، اقیانوسها برای دههها از شدت تأثیرات گرمایش جهانی کاستهاند، اما هماکنون نشانههای هشداردهندهای از تنش شدید زیستمحیطی در آنها مشاهده میشود.
مهمترین پیامدها: موجهای گرمایی، کاهش اکسیژن، اسیدی شدن و افزایش سطح دریا
براساس گزارشها و پژوهشهای منتشر شده توسط سازمان ملل و نهادهای تحقیقاتی اروپایی، اقیانوسها در حال تجربه موجهای گرمایی مکرر، مرگ زیستبومهای دریایی، کاهش سطح اکسیژن و افزایش اسیدیته هستند. این بحرانها نهتنها موجودیت اقیانوسها، بلکه آینده سیاره را نیز تهدید میکنند.
آنجلیک مله، اقیانوسشناس در مرکز پایش Mercator Ocean اروپا، میگوید:
«اقیانوسها با سرعتی فزاینده در حال گرم شدن هستند. میزان جذب گرما از سال ۱۹۹۳ بیش از دو برابر شده است.»
رکوردشکنی دمای سطح آب دریا
در سالهای ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴، میانگین دمای سطح دریا به بالاترین سطح ثبتشده در تاریخ رسید. در سال ۲۰۲۵ نیز علیرغم کاهش مقطعی، این دما همچنان در سطحی بیسابقه قرار دارد.
بر اساس دادههای کوپرنیکوس، سیستم پایش اقلیمی اتحادیه اروپا، دریای مدیترانه، اقیانوس اطلس شمالی و اقیانوس منجمد شمالی بیشترین تأثیر را از این گرمایش پذیرفتهاند. همچنین گزارش IPCC نشان میدهد که فرکانس، شدت و گستره موجهای گرمایی دریایی دو برابر شده است.
گرمتر شدن آبها، شدت طوفانها را نیز افزایش میدهد و برای زیستبومهای ثابت مانند مرجانها و بسترهای علف دریایی ویرانگر است. تخمین زده میشود که در صورت افزایش دما تا ۱.۵ درجه سلسیوس (هدف توافق پاریس)، ۷۰ تا ۹۰ درصد مرجانها در این قرن از بین خواهند رفت.
افزایش سطح دریا؛ تهدیدی برای ۲۳۰ میلیون انسان
گرمایش آب باعث انبساط حرارتی میشود. این فرایند همراه با ذوب یخچالها و کلاهکهای قطبی باعث افزایش سطح دریاها میشود.
تحقیقات نشان میدهد که نرخ افزایش سطح دریا در سه دهه گذشته دو برابر شده و اگر روند فعلی ادامه یابد، تا سال ۲۱۰۰ مجدداً دو برابر خواهد شد و به حدود یک سانتیمتر در سال خواهد رسید. در حال حاضر، ۲۳۰ میلیون نفر در مناطق کمتر از یک متر بالاتر از سطح دریا زندگی میکنند.
اسیدی شدن آبها و کاهش اکسیژن
اقیانوسها از دهه ۱۹۸۰ تاکنون بین ۲۰ تا ۳۰ درصد کل دیاکسید کربن حاصل از فعالیتهای انسانی را جذب کردهاند. این جذب سبب اسیدی شدن آبها شده و ساختار مرجانها، صدفها، پلانکتونها و اسکلت سختپوستان را تضعیف میکند.
همچنین، کاهش اکسیژن محلول در آب یکی دیگر از پیامدهای جدی است. آنجلیک مله میگوید:
«تمرکز اکسیژن یکی از شاخصهای کلیدی سلامت حیات دریایی است که بهشدت تحت تأثیر گرم شدن آب قرار دارد.»
کاهش یخهای قطبی و تشدید گرمایش
در ماه فوریه ۲۰۲۵، میزان پوشش یخ در قطب شمال و جنوب به پایینترین سطح ثبتشده رسید؛ بیش از یک میلیون مایل مربع پایینتر از میانگین قبل از ۲۰۱۰. این روند باعث پدیدهای به نام «تقویت قطبی» میشود که گرمایش را در مناطق قطبی سریعتر و شدیدتر از سایر نقاط زمین میکند.
کاهش یخها باعث جذب بیشتر انرژی خورشید توسط آب تیره دریا شده و روند ذوب را تشدید میکند، که خود یک چرخه بازخورد منفی خطرناک محسوب میشود.
