مروری بر محتوای خبر
۶ ژوئن ۲۰۲۵ | ترجمه اختصاصی اکواسکوپ از گزارش UNCTAD
در آستانه سومین کنفرانس جهانی اقیانوس سازمان ملل در ژوئن ۲۰۲۵، فرصت سرنوشتسازی برای احیای اقتصاد آبی پایدار و حفظ سلامت اقیانوسها در برابر بحرانهای اقلیمی و زیستمحیطی فراهم شده است.
اقیانوسها که ۷۰ درصد از سطح زمین را پوشش میدهند، نهتنها در جذب کربن و تنظیم اقلیم نقش کلیدی دارند، بلکه منبع معیشت برای حدود ۶۰۰ میلیون نفر و ۱۰۰ میلیون شغل در جهان هستند؛ بهویژه در کشورهای در حال توسعه که به بخشهایی چون شیلات، آبزیپروری و گردشگری وابستهاند.
اما این اکوسیستم حیاتی اکنون با تهدیدهایی همچون تغییرات اقلیمی، صید بیرویه، آلودگی و ضعف حکمرانی جهانی روبرو است.
کمبود سرمایهگذاری، مانعی بزرگ برای تحقق هدف توسعه پایدار ۱۴
هدف توسعه پایدار ۱۴ (SDG 14) حفظ و بهرهبرداری پایدار از منابع اقیانوسی و دریایی را دنبال میکند. اما تنها ۳۰ میلیارد دلار از ۲۰۱۰ تاکنون برای آن تأمین شده، در حالیکه سالانه ۱۷۵ میلیارد دلار بودجه برای تحقق آن مورد نیاز است.
در همین حال، ۲۲ میلیارد دلار یارانه مخرب صیادی همچنان به تخریب زیستبومهای دریایی و کاهش منابع شیلاتی دامن میزند.
به گفته لیدیا بولکائو، وزیر امور دریایی پرتغال:
«باید چارچوبی قانونی و قدرتمند برای توازن بین منافع اقتصادی و چالشهای اقلیمی در سیاستهای اقیانوسی تعریف کنیم.»
از دیگر اقدامات کلیدی، تصویب پیمان بینالمللی برای حفاظت و استفاده پایدار از تنوع زیستی دریایی در مناطق خارج از صلاحیت ملی و نهاییسازی توافقنامه الزامآور برای مقابله با آلودگی پلاستیکی است.
در نشست اخیر پنجمین مجمع جهانی اقیانوس (مارس ۲۰۲۵) نیز بر ایجاد «توافق آبی جدید (New Blue Deal)» و افزایش قابلتوجه سرمایهگذاری عمومی و خصوصی در اقتصاد پایدار دریایی تأکید شد.
کربنزدایی از حملونقل دریایی؛ محور توسعه مقاوم اقلیمی
با توجه به اینکه بیش از ۸۰ درصد حجم تجارت جهانی از طریق دریا انجام میشود، حملونقل دریایی نقشی حیاتی در توسعه پایدار اقیانوس دارد. اما گذرگاههای کلیدی دریایی، تحت فشار تغییرات اقلیمی و تنشهای ژئوپلیتیکی، آسیبپذیرتر شدهاند.
پاسکال لامی، رئیس پیشین سازمان تجارت جهانی و نایبرئیس کنفرانس صلح پاریس، میگوید:
«کربنزدایی از حملونقل دریایی سریعترین ابزار برای همراستا کردن منافع تجارت جهانی و حفاظت از اقیانوس است.»
افزایش نوآوری، کاهش هزینههای فناوریهای سازگار با اقلیم و توسعه زیرساختهای سبز بندری، بهویژه با مشارکت بخش خصوصی، نهادهای مالی و جوامع محلی، از الزامات اصلی این مسیر بهشمار میرود.
اهمیت همکاری چندجانبه در مدیریت اقیانوسها
کنفرانس سوم اقیانوس سازمان ملل در شهر نیس فرانسه و با میزبانی مشترک فرانسه و کاستاریکا برگزار میشود. این رویداد ادامهای بر دو کنفرانس قبلی در نیویورک (۲۰۱۷) و لیسبون (۲۰۲۲) است و با شعار:
«تسریع اقدام و بسیج همه بازیگران برای حفاظت و استفاده پایدار از اقیانوس»
برگزار خواهد شد.
آرنولدو آندره، وزیر خارجه کاستاریکا، ابراز امیدواری کرد که این نشست بتواند «برنامههای اقدام ملموس و قابل تکثیر بین کشورها» را برای ارتقای مدیریت پایدار اقیانوس ارائه دهد.
همچنین تانی محمد سولیحی، وزیر دولت فرانسه در امور فرانکوفونی و همکاریهای بینالمللی، تأکید کرد:
«چندجانبهگرایی نقش کلیدی در مواجهه با این چالش ایفا میکند. پیشروی دستهجمعی برای آینده مشترک ما حیاتی است.»
