گزارش جدید اتحادیه بینالمللی حفاظت از طبیعت (IUCN) همزمان با آغاز اجلاس ابوظبی نشان میدهد که ۶۱ درصد از گونههای پرندگان جهان با کاهش شدید جمعیت روبهرو هستند.
پایگاه خبری گزارش سبز – بر اساس تازهترین ارزیابی جهانی اتحادیه بینالمللی حفاظت از طبیعت (IUCN)، بیش از نیمی از گونههای پرندگان جهان با کاهش جمعیت مواجهاند؛ پدیدهای که دانشمندان آن را نشانهای هشداردهنده از شدت گرفتن بحران جهانی تنوع زیستی میدانند.
این گزارش همزمان با آغاز کنگره جهانی IUCN در ابوظبی منتشر شده است و نشان میدهد که ۶۱ درصد از گونههای پرندگان ارزیابیشده، در حال کاهش جمعیت هستند؛ در حالی که تنها ۹ سال پیش این رقم ۴۴ درصد بود. تخریب جنگلها، گسترش کشاورزی و توسعه انسانی از مهمترین دلایل این کاهش به شمار میآیند.
«ایان برافیلد»، هماهنگکننده علمی جهانی BirdLife، در این باره گفت:
«وقتی سه گونه از هر پنج گونه پرنده جهان در حال کاهش هستند، یعنی بحران تنوع زیستی به عمق نگرانکنندهای رسیده است. دولتها باید فوراً به تعهدات خود در چارچوب توافقهای بینالمللی عمل کنند.»
کنگره ابوظبی با حضور صدها کارشناس حفاظت از طبیعت برگزار میشود و قرار است در آن درباره سرنوشت گونههای در معرض خطر بحث شود. کارشناسان تأکید دارند که در شرایط فعلی کاهش تعهدات زیستمحیطی در سطح جهانی، دولتها باید وعدههای خود در زمینه حفاظت از طبیعت را عملی کنند.
پرندگان نقشی حیاتی در اکوسیستمها دارند؛ از گردهافشانی گلها و پراکندن دانهها گرفته تا کنترل آفات. به عنوان مثال، نوکشاخها (Hornbills) در مناطق گرمسیری قادرند تا ۱۲هزار و ۷۰۰ دانه بزرگ را در هر کیلومتر مربع پخش کنند.
«مالین ریورز»، رئیس بخش اولویتبندی حفاظت در مؤسسه باغهای گیاهشناسی بینالمللی، گفت:
«سرنوشت درختان و پرندگان به هم گره خورده است؛ درختان برای باززایی به پرندگان وابستهاند و پرندگان برای زیست به درختان نیاز دارند.»
با وجود این آمار نگرانکننده، نمونههایی از موفقیت حفاظت محیطزیست نیز وجود دارد.
به گفته «گرتل آگیلار»، مدیرکل IUCN، بازگشت لاکپشت سبز دریایی نمونهای الهامبخش از اثربخشی اقدامات حفاظتی است. این گونه که زمانی در فهرست گونههای در خطر انقراض قرار داشت، اکنون در رده “کمترین نگرانی” طبقهبندی میشود. جمعیت لاکپشت سبز از دهه ۱۹۷۰ تاکنون ۲۸ درصد افزایش یافته است، بهویژه در جزایر آسنسیون، برزیل، مکزیک و هاوایی که لانههای تخمگذاری آنها مورد حفاظت قرار گرفتهاند.
«رودریک مست»، رئیس گروه تخصصی لاکپشتهای دریایی در کمیسیون بقای گونههای IUCN، افزود:
«بهبود وضعیت لاکپشت سبز نشان میدهد که تلاشهای هماهنگ جهانی در طول دههها میتواند جمعیت گونههای دریایی در معرض خطر را تثبیت یا حتی احیا کند.»
اما در سوی دیگر، خبرهای نگرانکنندهای از قطب شمال منتشر شده است.
دانشمندان هشدار میدهند که جمعیت فوکهای قطبی در اثر گرمایش زمین و ذوب یخهای دریا به شدت کاهش یافته است. کاهش یخ دریا محل زاد و ولد و استراحت فوکهای ریشدار و فوکهای چنگالی را از بین برده و آنان را در معرض خطر انقراض قرار داده است.
«کیت کوواکس»، رئیس برنامه اسوالبارد در مؤسسه قطبی نروژ، در این باره گفت:
«هر سال با عقبنشینی یخهای قطبی در اسوالبارد، وضعیت خطرناک فوکهای قطبی آشکارتر میشود. این حیوانات دیگر به سختی میتوانند محل امنی برای زاد و ولد یا استراحت پیدا کنند. این واقعیت نشان میدهد که تغییرات اقلیمی یک تهدید آیندهنگر نیست، بلکه بحرانی در حال وقوع است.»
به گفته کارشناسان، فوکها نقش مهمی در زنجیره غذایی دارند و کاهش جمعیت آنها میتواند تأثیر مستقیمی بر بقای خرسهای قطبی بگذارد.
