یک مطالعه جدید با نمونهبرداری هوایی از دودکش کشتیها نشان میدهد تعداد قابل توجهی از شناورها همچنان محدودیتهای آلایندگی گوگرد را نقض میکنند؛ حتی در مناطقی که مقررات سختگیرانهتر اعمال میشود. این یافتهها با پروازهای پژوهشی در سالهای ۲۰۱۹، ۲۰۲۱ و ۲۰۲۲ بهدست آمده است.
یک مطالعه تازه که توسط گروهی از پژوهشگران دانشگاه یورک و با استفاده از هواپیمای تحقیقاتی FAAM انجام شده، نشان میدهد میزان نقض مقررات آلودگی هوا در بخش کشتیرانی همچنان قابل توجه است. مقررات سازمان بینالمللی دریانوردی (IMO) از سال ۲۰۰۵ برای کاهش گوگرد سوخت کشتیها وضع شده، اما بهدلیل دشواری نظارت در دریاهای آزاد، ارزیابی پایبندی کشتیها به این قوانین همیشه با چالش مواجه بوده است.
بهمنظور رفع این خلأ نظارتی، تیمی به سرپرستی پروفسور جیمز لی از دانشگاه یورک، اقدام به اندازهگیری مستقیم آلایندههای خارجشده از دودکش کشتیها در شرایط واقعی کرد. لی درباره هدف این پروژه گفت: «میخواستیم بدانیم کشتیها تا چه حد مقررات جدید را رعایت میکنند و این موضوع چه تأثیری بر جو دارد. برای همین از بریتانیا و پرتغال به پرواز درآمدیم و در سالهای ۲۰۱۹، ۲۰۲۱ و ۲۰۲۲ نمونهبرداری کردیم.»
هواپیمای FAAM که در گذشته نمونه اولیه یک هواپیمای مسافربری کوتاهبرد بوده، اکنون تا ۱۸ پژوهشگر و چهار تن تجهیزات علمی را حمل میکند. دومینیکا پاسترناک، یکی از اعضای تیم تحقیق، دشوارترین بخش عملیات را یافتن «پلوم» یا همان رد دودکش کشتیها توصیف کرد. او گفت: «نزدیک سطح آب پرواز میکردیم؛ فقط ۳۰ متر بالاتر. یک نفر در فرودگاه از طریق سامانههای ردیابی کشتی، موقعیت و مسیر آنها را لحظهبهلحظه با Satcom برای ما میفرستاد. با اطلاعات باد، سرعت و جهت حرکت کشتی و البته مهارت خلبان، توانستیم ۱۳۰ پلوم را رهگیری کنیم.»
نتایج اولیه نشان میدهد در اقیانوس باز، ۸ کشتی از ۱۹ مورد در سال ۲۰۱۹ فراتر از حد مجاز گوگرد منتشر میکردند؛ شامل یک کشتی کانتینربر ۶۱,۹۰۰ تنی و یک نفتکش خام ۸۶,۱۰۰ تنی. در نمونهبرداریهای سالهای ۲۰۲۱ و ۲۰۲۲ نیز ۵ کشتی از ۷۸ مورد بیش از حد مجاز آلایندگی داشتند.
مقررات سختگیرانهتر در کانال مانش و دریای شمال عمدتاً مؤثر بوده، اما پژوهشگران در این منطقه هم ۲ کشتی از ۳۳ مورد را در حال تخطی ثبت کردند. یکی از یافتههای مهم این بود که یک کشتی ۲۰۰ هزار تنی که در اقیانوس باز از حد مجاز فراتر رفته بود، هنگام ورود به منطقه کنترل آلایندگی، سوخت پاکتری مصرف کرده و میزان گوگرد خود را کاهش داده بود؛ نشانهای از تأثیر تنظیمات منطقهای بر رفتار کشتیها.
این مطالعه همچنین یادآوری میکند که اثرات آلودگی سوخت کشتیرانی محدود به مناطق ساحلی نیست؛ برای نمونه، آلایندههای ناشی از سوخت کشتیها در لندن قابل اندازهگیری بوده و هزینههای سلامت ناشی از آن برای بریتانیا در سال ۲۰۱۷ حدود ۱.۵ میلیارد پوند برآورد شده است.
پروفسور لی با اشاره به پیامدهای سیاستی این یافتهها گفت: «کاهش گوگرد نشان میدهد مقررات واقعاً اثر دارند. اما دادههای ما نشان میدهد وقتی کشتیها نزدیک ساحل حرکت میکنند، منبع مهمی از آلودگی محلی هستند. با پاکتر شدن ناوگان زمینی، احتمالاً کشتیرانی و هوانوردی بهزودی به اصلیترین منابع آلایندگی تبدیل میشوند و باید سیاستهایی برای کاهش این سهم در نظر گرفته شود.»
سازمان IMO انتظار میرود منطقه کنترل جدیدی برای کاهش انتشار آلایندهها در غرب بریتانیا و شمالشرق اقیانوس اطلس تصویب کند؛ منطقهای که قرار است از سال ۲۰۲۷ اجرایی شود و فشار بیشتری بر ناوگان برای رعایت استانداردها
