ثبت گرمترین ماه ژانویه در گرینلند باعث شد پیست اسکی شهر نوک (Nuuk)، پایتخت این سرزمین قطبی، برای نخستینبار در دهههای اخیر بدون برف بماند؛ رخدادی که نگرانیها درباره سرعت بالای گرمشدن قطب شمال را تشدید کرده است.
شهر نوک، پایتخت گرینلند، زمستانی متفاوت و نگرانکننده را تجربه میکند؛ زمستانی که در آن نهتنها پیست اسکی شهر بازگشایی نشد، بلکه دامنههای کوهستانی اطراف آن نیز تقریباً بدون برف باقی ماندهاند.
«قولو هایلمن»، مدیر تلهاسکی محلی که بیش از ۲۵ سال در این مجموعه فعالیت کرده است، میگوید تاکنون چنین شرایطی را تجربه نکرده است. او با اشاره به شیبهای سنگی کوه در نزدیکی فرودگاه نوک میگوید: «باید اینجا پوشیده از برف باشد و مردم در حال اسکی باشند؛ اما امسال هیچ برفی نیست.»
به گفته او، در تمام این سالها سابقه نداشته که فصل اسکی اصلاً آغاز نشود. نبود برف کافی باعث شده تلهاسکی و مسیرهای اسکی در تمام زمستان تعطیل بمانند.
رکورد دمایی در ژانویه
بر اساس اعلام «مؤسسه هواشناسی دانمارک» (Danish Meteorological Institute – DMI)، میانگین دمای شهر نوک در ژانویه امسال به ۰٫۱ درجه سانتیگراد رسید؛ رقمی که بالاترین میانگین ثبتشده در تاریخ این منطقه است. این دما حدود ۷٫۸ درجه سانتیگراد گرمتر از میانگین معمول ژانویه در دوره ۱۹۹۱ تا ۲۰۲۰ محسوب میشود.
در حالی که دمای معمول زمستان در نوک اغلب حدود منفی ۱۱ درجه سانتیگراد است، بیشترین دمای ثبتشده در این ماه به ۱۱٫۳ درجه سانتیگراد رسید؛ عددی که برای زمستان قطبی بسیار غیرعادی است.
کارولین دروست یِنسن، اقلیمشناس مؤسسه هواشناسی دانمارک، میگوید تعداد رکوردهای دمایی ثبتشده در این دوره شگفتانگیز بوده است. به گفته او، جریانهای جوی موسوم به جتاستریم (Jet Stream) که تودههای هوای گرم را به سمت شمال هدایت میکنند، عامل فوری این گرمایش بودهاند؛ اما افزایش دمای پایه زمین بهدلیل تغییرات اقلیمی نیز نقش مهمی در شدت آن دارد.
قطب شمال سریعتر گرم میشود
دانشمندان سالهاست هشدار میدهند که منطقه قطب شمال سریعتر از میانگین جهانی گرم میشود. پژوهشهای اخیر نشان میدهد سرعت گرمشدن این منطقه سه تا چهار برابر میانگین جهانی است.
یکی از دلایل این پدیده، از دست رفتن یخ و برف است. با کاهش سطح یخهای روشن که نور خورشید را بازتاب میدهند، زمین و اقیانوسهای تیرهتر گرمای بیشتری جذب میکنند و روند گرمایش تشدید میشود.
تلاش برای نجات فصل اسکی
مدیر پیست اسکی نوک میگوید اکنون به فکر نصب تجهیزات تولید برف مصنوعی افتاده است؛ چیزی که تا چند سال پیش حتی تصورش هم نمیشد.
او توضیح میدهد: «ما حداقل یک متر برف کم داریم. اگر سیستم برف مصنوعی داشتیم، شاید امسال هم میتوانستیم چند روز اسکی داشته باشیم.»
بهطور معمول فصل اسکی در نوک از ماه دسامبر آغاز میشود و تا آوریل ادامه دارد؛ اما زمستان امسال برای این پیست کوچک که کاملاً به برف طبیعی وابسته است، ضربه اقتصادی بزرگی محسوب میشود.
پیامدهای گستردهتر ذوب یخها
گرمشدن گرینلند تنها بر گردشگری زمستانی اثر نمیگذارد. کاهش یخهای قطبی میتواند مسیرهای دریایی جدیدی را در اقیانوس منجمد شمالی باز کند و دسترسی به منابع معدنی، از جمله عناصر خاکی کمیاب، را افزایش دهد.
همین تغییرات باعث شده گرینلند در سالهای اخیر توجه بیشتری در سیاست جهانی جلب کند. تحلیلگران میگویند در صورت ادامه روند ذوب یخها، طی چند دهه آینده ممکن است بخش بزرگی از یخهای دریایی قطب شمال از بین برود و نقشه ژئوپلیتیک منطقه تغییر کند.
با این حال برای مردم نوک، نگرانیها ملموستر است. هایلمن میگوید: «امسال واقعاً ترسناک بود. اگر ۲۰ یا ۳۰ سال دیگر را تصور کنیم، نمیدانیم زمستانها چه شکلی خواهند بود.»
