کمیسیون اروپا با تصویب یک برنامه ۴۰۰ میلیون یورویی کمک‌های دولتی به یونان، مسیر توسعه ظرفیت تولید فناوری‌های پاک و مواد اولیه حیاتی را تا سال ۲۰۳۰ هموار کرد و گام تازه‌ای در اجرای «توافق صنعتی پاک» برداشت.

کمیسیون اروپا به‌طور رسمی طرح ۴۰۰ میلیون یورویی یونان برای حمایت از سرمایه‌گذاری در بخش فناوری‌های پاک را تصویب کرد؛ طرحی که با هدف تقویت ظرفیت تولید داخلی فناوری‌های خالص صفر و کاهش وابستگی به واردات در چارچوب «چارچوب کمک‌های دولتی توافق صنعتی پاک» اجرا می‌شود.

این مجوز بر اساس «چارچوب کمک‌های دولتی توافق صنعتی پاک» موسوم به CISAF صادر شده است؛ چارچوبی که اتحادیه اروپا در ماه مه ۲۰۲۵ برای تسریع حمایت دولت‌های عضو از انرژی‌های تجدیدپذیر، کربن‌زدایی صنعتی و تولید فناوری‌های پاک تصویب کرد. این سازوکار به کشورهای عضو اجازه می‌دهد با سرعت بیشتر، مشوق‌های مالی هدفمند برای پروژه‌های راهبردی اقلیمی طراحی و اجرا کنند.

برنامه یونان با تمرکز بر توسعه ظرفیت تولید فناوری‌های خالص صفر در داخل این کشور طراحی شده است. این طرح از سرمایه‌گذاری در تولید تجهیزات و فناوری‌های مرتبط با گذار انرژی، استفاده از مواد اولیه ثانویه و همچنین تولید یا بازیابی مواد خام حیاتی مورد نیاز زنجیره ارزش فناوری‌های پاک حمایت می‌کند. هدف اصلی، تقویت زیرساخت صنعتی سبز یونان و ارتقای جایگاه این کشور در زنجیره تأمین اروپاست.

کمیسیون اروپا اعلام کرد این برنامه با اهداف کلان «توافق صنعتی پاک» هم‌راستا است؛ توافقی که با هدف تسریع کربن‌زدایی اقتصاد اروپا و در عین حال تقویت رقابت‌پذیری صنعتی این قاره تدوین شده است. اتحادیه اروپا با افزایش ظرفیت تولید داخلی، در پی کاهش وابستگی به واردات فناوری‌ها و مواد اولیه راهبردی و افزایش تاب‌آوری زنجیره‌های تأمین در بخش‌های حساس صنعتی است.

حمایت مالی پیش‌بینی‌شده در این طرح در دو قالب اصلی ارائه می‌شود: کمک‌های بلاعوض مستقیم و مشوق‌های مالیاتی. شرکت‌های فعال در یونان می‌توانند تا پایان سال ۲۰۳۰ از این حمایت‌ها بهره‌مند شوند. تخصیص ۴۰۰ میلیون یورو منابع عمومی، به‌گونه‌ای طراحی شده است که سرمایه‌گذاری بخش خصوصی را نیز فعال کند و اهرمی برای رشد سریع‌تر صنعت فناوری‌های پاک در یونان باشد.

مقام‌های اروپایی تأکید کردند چارچوب CISAF با هدف ایجاد توازن میان اقدام سریع اقلیمی و جلوگیری از اخلال در رقابت منصفانه در بازار داخلی اتحادیه اروپا تدوین شده است. به گفته آنان، این سازوکار تضمین می‌کند که حمایت‌های دولتی ضمن تسریع گذار به اقتصاد خالص صفر، موجب اعوجاج گسترده در رقابت میان کشورهای عضو نشود.

ترزا ریبرا، معاون اجرایی کمیسیون اروپا در امور گذار پاک، عادلانه و رقابتی، از تصویب این طرح استقبال کرد و گفت این برنامه به ایجاد ظرفیت‌های جدید تولید فناوری‌های پاک در یونان کمک می‌کند و امکان حمایت هدفمند از سرمایه‌گذاری‌های کلیدی را فراهم می‌سازد. او تصریح کرد: «این طرح تضمین می‌کند که ظرفیت تولید فناوری‌های پاک در یونان افزایش یابد. دولت یونان می‌تواند با استفاده از ابزارهای متنوع، ۴۰۰ میلیون یورو حمایت برای سرمایه‌گذاری‌های راهبردی این بخش فراهم کند. این ظرفیت جدید تولیدی به تحقق اهداف توافق صنعتی پاک کمک خواهد کرد و در عین حال، انحراف‌های احتمالی در رقابت را به حداقل می‌رساند.»

تصویب این برنامه در شرایطی انجام می‌شود که اتحادیه اروپا تلاش‌های خود را برای دستیابی به اهداف اقلیمی ۲۰۳۰ و تقویت پایه صنعتی سبز تشدید کرده است. حمایت از تولید فناوری‌های خالص صفر و مواد خام حیاتی، بخشی از راهبرد کلان اروپا برای دستیابی به اقتصاد بدون کربن و افزایش استقلال راهبردی در حوزه انرژی و صنعت به شمار می‌رود.

کارشناسان معتقدند اجرای این طرح می‌تواند یونان را به یکی از قطب‌های نوظهور تولید فناوری‌های پاک در جنوب اروپا تبدیل کند. در صورت جذب موفق سرمایه‌گذاری خصوصی مکمل، این برنامه نه‌تنها به کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای کمک می‌کند، بلکه اشتغال‌زایی صنعتی و رشد اقتصادی سبز را نیز در پی خواهد داشت.

با حرکت کشورهای عضو در چارچوب توافق صنعتی پاک، انتظار می‌رود برنامه‌های مشابهی در سایر کشورهای اروپایی نیز به اجرا درآید و روند گذار سبز اتحادیه اروپا با شتاب بیشتری دنبال شود.