به نقل از Sustainability Times، در یکی از تازه‌ترین پژوهش‌های علمی، محققان نشانه‌هایی از آسیب‌های مغزی شبیه بیماری آلزایمر را در دلفین‌هایی که در سواحل فلوریدا پیدا شده‌اند، کشف کرده‌اند؛ کشفی که زنگ خطری جدی پیرامون تأثیر شکوفه‌های سمی جلبکی بر اکوسیستم‌های دریایی و سلامت انسان به صدا درآورده است.

در سال‌های اخیر، تعداد دلفین‌هایی که در سواحل فلوریدا مرده یا آسیب‌دیده به ساحل رسیده‌اند، به طور نگران‌کننده‌ای افزایش یافته است. یافته‌های جدید نشان می‌دهد آسیب‌های عصبی مشابه آلزایمر می‌تواند یکی از دلایل این پدیده باشد. پژوهشگران در این تحقیق مغز ۲۰ دلفین معمولی را که در منطقهٔ Indian River Lagoon در فاصلهٔ حدود ده سال به ساحل آمده بودند بررسی کردند. نتایج نشان داد تغییرات عصبی در مغز این حیوانات ارتباط مستقیمی با عوامل محیطی دارد؛ به‌ویژه شکوفه‌های سمی جلبکی که با گرم‌تر شدن آب‌ها در اثر تغییرات اقلیمی تشدید می‌شوند.

شکوفه‌های جلبکی و آسیب مغزی

 دلفین‌ها سال‌هاست به‌عنوان «شاخص سلامت محیط دریایی» شناخته می‌شوند و وضعیت جسمی آن‌ها نشانه‌ای از شرایط کلی اکوسیستم‌های آبی است. بررسی مغز دلفین‌ها در این مطالعه نشان داد الگوهای تغییر ژن‌ها مشابه بیماران مبتلا به آلزایمر در انسان است. همچنین، تجمع پروتئین‌هایی که نشانهٔ مشخص این بیماری به شمار می‌روند، در بافت مغزی دیده شد.

 یافتهٔ چشمگیر دیگر آن بود که دلفین‌هایی که در فصل شکوفه‌های جلبکی به ساحل رسیده بودند، سطح بسیار بالایی از نوروتوکسین ۲,۴-DAB را در مغز خود داشتند؛ در برخی موارد تا ۲۹۰۰ برابر بیشتر از سایر دلفین‌ها. شکوفه‌های جلبکی که با افزایش دمای اقیانوس‌ها فراگیرتر می‌شوند، سیانوباکتری‌هایی آزاد می‌کنند که سموم عصبی مضر برای سلول‌های مغزی در حیوانات و انسان تولید می‌کنند.

پیامدها برای حیات دریایی و سلامت انسان

هرچند این مطالعه بر دلفین‌ها تمرکز دارد، پیامدهای آن می‌تواند کل زنجیرهٔ حیات دریایی را تحت‌تأثیر قرار دهد. ورود سموم جلبکی به بدن آبزیان می‌تواند در نهایت به زنجیرهٔ غذایی انسان نیز راه پیدا کند و خطراتی برای سلامت ما به همراه داشته باشد. تحقیقات قبلی نیز نشان داده‌اند که این سموم با اختلالات حافظه – یکی از نشانه‌های اصلی آلزایمر – ارتباط دارند.

پژوهشگران بر لزوم انجام تحقیقات گسترده‌تر دربارهٔ ارتباط شکوفه‌های جلبکی، نوروتوکسین‌ها و بیماری‌های عصبی در انسان تأکید دارند. هرچند هنوز ارتباط مستقیمی با آلزایمر انسانی اثبات نشده است، اما شباهت الگوهای مغزی در دلفین‌ها دلیل محکمی برای ادامهٔ مطالعات محسوب می‌شود.

نقش تغییرات اقلیمی

تغییرات اقلیمی یکی از اصلی‌ترین عوامل افزایش فراوانی و شدت شکوفه‌های سمی است. آب‌های گرم‌تر محیطی ایدئال برای رشد سیانوباکتری‌ها فراهم می‌کنند که نه‌تنها تنوع زیستی را تهدید می‌کنند، بلکه احتمال تماس حیوانات و انسان‌ها با نوروتوکسین‌ها را نیز افزایش می‌دهند.

این نتایج بر ضرورت مقابله با تغییرات اقلیمی و کنترل ورود مواد مغذی به دریاها برای مهار رشد شکوفه‌های جلبکی تأکید می‌کند. کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای و مدیریت بهتر آلودگی‌های کشاورزی می‌تواند نقش مهمی در مهار این پدیده داشته باشد.

مسیرهای آیندهٔ پژوهش

این پژوهش مسیرهای جدیدی را برای مطالعهٔ ارتباط بین سموم محیطی و بیماری‌های عصبی گشوده است. محققان اکنون به دنبال درک بهتر ماندگاری این سموم در محیط و چگونگی تجمع آن‌ها در زنجیرهٔ غذایی هستند.

با افزایش شواهد، این احتمال قوت می‌گیرد که تماس با سیانوباکتری‌ها می‌تواند یکی از عوامل خطر برای ابتلا به آلزایمر باشد. بررسی‌های آتی می‌تواند راهکارهایی برای کاهش اثرات نوروتوکسین‌ها و حفاظت از سلامت انسان و حیات دریایی ارائه دهد.

کشف آسیب‌های مغزی مشابه آلزایمر در دلفین‌ها تصویری هشداردهنده از پیوند پیچیدهٔ میان تغییرات محیطی و بیماری‌های عصبی به دست می‌دهد. اکنون پرسش اساسی این است که چگونه می‌توان با این تهدیدات مقابله کرد تا سلامت انسان و محیط‌زیست برای نسل‌های آینده حفظ شود؟