پژوهشی تازه از دانشگاه راتگرز ایالات متحده نشان میدهد که سطح دریاها از سال ۱۹۰۰ تاکنون با سرعتی بیسابقه در ۴ هزار سال اخیر افزایش یافته است. در این میان، شهرهای ساحلی چین از جمله شانگهای، شنژن و هنگکنگ با خطر دوگانهٔ بالا آمدن آب و فرونشست زمین روبهرو هستند؛ وضعیتی که پیامدهای مستقیم آن متوجه میلیونها ساکن و زنجیرههای تولید جهانی است.
به گزارش پایگاه خبری، تحلیلی گزارش سبز، پژوهشگران دانشگاه راتگرز با تحلیل هزاران نمونه زمینشناسی از صخرههای مرجانی باستانی و رسوبات حرا موفق شدند تغییرات سطح آب دریا را در طول ۱۲ هزار سال گذشته بازسازی کنند.
نتیجه این مطالعه که در نشریهی علمی Nature منتشر شده، نشان میدهد میانگین افزایش سطح دریا از ابتدای قرن بیستم تاکنون حدود ۱.۵ میلیمتر در سال بوده است؛ سرعتی که هیچ دورهای در چهار هزار سال گذشته تجربه نکرده است.
«یوچنگ لین»، پژوهشگر پسادکترا در دانشگاه راتگرز و عضو سازمان پژوهشهای علمی استرالیا، در اینباره گفت:
«نرخ افزایش سطح آب دریا از سال ۱۹۰۰ تاکنون سریعترین نرخ در دستکم چهار هزار سال گذشته است. این روند نتیجه ترکیب دو عامل اصلی یعنی انبساط حرارتی آبهای اقیانوس و ذوب یخچالهای طبیعی است.»
او افزود با گرمتر شدن زمین، اقیانوسها حجم بیشتری پیدا میکنند و همزمان ذوب یخهای گرینلند و جنوبگان حجم آب دریاها را افزایش میدهد.
چین؛ نقطهی بحرانی تغییر اقلیم
به گفتهی لین، شهرهای ساحلی چین با تهدیدی مضاعف روبهرو هستند: بالا آمدن سطح آب از یکسو و فرونشست زمین از سوی دیگر. بخش زیادی از مناطق ساحلی چین، از جمله دلتای رود یانگتسه و پرل، از رسوبات نرم و آبدار تشکیل شدهاند که بهطور طبیعی دچار نشست میشوند. استخراج بیشازحد آبهای زیرزمینی نیز این روند را تسریع کرده است.
در شانگهای، بخشهایی از شهر در قرن بیستم بیش از یک متر فرونشست داشتهاند؛ رقمی بسیار بالاتر از میانگین جهانی افزایش سطح دریا. این وضعیت سبب شده مناطق صنعتی و بندری کشور در برابر سیلابها و طغیانهای دریایی آسیبپذیرتر شوند.
مدیریت بحران در شانگهای
با وجود این، پژوهشگران از پیشرفتهای اخیر در مدیریت بحران خبر دادهاند. دولت چین در سالهای اخیر با محدودکردن برداشت آب زیرزمینی و تزریق مجدد آب به سفرههای زیرزمینی، روند فرونشست را در شانگهای کند کرده است.
به گفتهی لین، «شانگهای دیگر با سرعت گذشته فرو نمینشیند. مقامات شهری با شناسایی ریشهی مشکل و اصلاح سیاستهای برداشت آب، توانستهاند پایداری زمین را تا حد زیادی حفظ کنند.»
پیامدهای جهانی
پژوهشگران هشدار دادهاند که خطر مشابهی بسیاری از کلانشهرهای جهان از جمله نیویورک، جاکارتا و مانیل را تهدید میکند.
دکتر «رابرت کوپ»، استاد ممتاز دانشگاه راتگرز و از نویسندگان مقاله، تأکید کرد:
«اطلاعات زمینشناسی به ما کمک میکند خطراتی را که شهرهای ساحلی امروز با آن مواجهاند بهتر درک کنیم. دلتاها همواره مراکز تمدن و تجارت بودهاند، اما همین ویژگی، آنها را در برابر تغییرات اقلیمی آسیبپذیر کرده است.»
این تیم پژوهشی با استفاده از نرمافزار متنباز PaleoSTeHM نقشههایی از مناطق پرخطر تهیه کردهاند تا برنامهریزان شهری بتوانند برای آیندهای ایمنتر آماده شوند.
افزایش بیسابقه سطح دریا در کنار فرونشست زمین، تهدیدی جدی برای کلانشهرهای ساحلی آسیاست. با این حال، تجربهٔ شانگهای نشان میدهد که سیاستگذاری علمی و مدیریت منابع میتواند روند بحران را کند کند. پژوهشگران میگویند آگاهی، پایش مداوم و همکاری بینالمللی کلید حفاظت از آیندهٔ شهرهای ساحلی است.
