نکات کلیدی:
- مرکز تحقیقات انرژی و هوای پاک اعلام کرده است که تغییر در معیارهای کربنی چین، رشد گزارششده انتشار کربن این کشور را از ۱۴ درصد به ۷ درصد کاهش داده است.
- این تغییر به معنای بازنگری نزولی حدود ۷۰۰ میلیون تن دیاکسید کربن در سال است؛ رقمی نزدیک به انتشار سالانه آلمان یا کره جنوبی.
- پژوهشگران هشدار دادهاند که این روش جدید میتواند هدف اقلیمی چین برای سال ۲۰۳۰ را تضعیف و ردیابی جهانی انتشار کربن را دشوارتر کند.
به گزارش پایگاه خبری گزارش سبز به نقل از ESG News، تازهترین دادههای کربنی چین بار دیگر موضوع شفافیت در حسابداری اقلیمی این کشور را در کانون توجه قرار داده است. پژوهشگران میگویند پکن روش محاسبه پیشرفت خود در کاهش انتشار کربن را تغییر داده و همین موضوع باعث شده رشد گزارششده انتشار گازهای گلخانهای این کشور در فاصله سالهای ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵ نصف شود.
این تغییر از سوی مرکز تحقیقات انرژی و هوای پاک، CREA، شناسایی شده است. چین بزرگترین منتشرکننده دیاکسید کربن در جهان است و هرگونه بازنگری در دادههای کربنی این کشور میتواند پیامدهای گستردهای برای حکمرانی اقلیمی، بازارهای کربن، سرمایهگذاری سبز و ارزیابی تعهدات جهانی کاهش انتشار داشته باشد.
تحلیل CREA که برای Carbon Brief تهیه و روز سهشنبه منتشر شده، بر استفاده چین از شاخص «شدت کربن» تمرکز دارد. شدت کربن معیاری است که میزان انتشار دیاکسید کربن را نسبت به هر واحد تولید اقتصادی اندازهگیری میکند. چین سالهاست از این شاخص برای سنجش پیشرفت خود در دستیابی به اهداف اقلیمی استفاده میکند.
بر اساس اعلام CREA، ارقام جدید چین که در تازهترین برنامه پنجساله این کشور آمده، نشان میدهد انتشار کربن چین از سال ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵ حدود ۷ درصد افزایش یافته است. این در حالی است که ارقام سالانه پیشین درباره شدت کربن، افزایش ۱۴ درصدی انتشار را در همین دوره نشان میداد.
لائوری میلیویرتا، تحلیلگر ارشد CREA، این تغییر را «چشمگیر» توصیف کرده و گفته است که این بازنگری «نیمی از رشد انتشار گزارششده از سال ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵ را حذف کرده است».
شکاف ۷۰۰ میلیون تنی در دادههای کربنی چین
اختلاف ایجادشده در دادههای کربنی چین صرفا یک تفاوت فنی یا آماری جزئی نیست. CREA اعلام کرده است که ارقام بازنگریشده، به معنای کاهش حدود ۷۰۰ میلیون تن دیاکسید کربن در سال در محاسبات رسمی است. این میزان تقریبا برابر با انتشار سالانه دیاکسید کربن آلمان یا کره جنوبی برآورد میشود.
چین جزئیات روش محاسبه شدت کربن خود را به صورت عمومی و شفاف منتشر نمیکند. پژوهشگران گفتهاند که برای بازتولید ارقام اعلامشده، از دادههای تولید ناخالص داخلی و برآوردهای مربوط به انتشار ناشی از مصرف سوختهای فسیلی استفاده کردهاند.
مدلسازی این پژوهشگران نشان میدهد که در تازهترین برنامه پنجساله چین از روش متفاوتی برای محاسبه استفاده شده است. به نظر میرسد این روش، استفادههای غیرانرژی از سوختهای فسیلی را از محاسبات کنار گذاشته باشد. این موارد شامل نفت و زغالسنگ مصرفشده در تولید محصولات شیمیایی است؛ بخشی که در سالهای اخیر در چین رشد قابل توجهی داشته است.
در مقابل، به نظر میرسد روش جدید، انتشار ناشی از فرایندهای صنعتی را در محاسبات وارد کرده باشد. تولید سیمان یکی از مهمترین منابع این نوع انتشار است. با این حال، تولید سیمان در چین کاهش یافته که بخشی از آن به ضعف در بخش املاک و مستغلات این کشور مربوط میشود.
پژوهشگران میگویند ترکیب این تغییرات باعث میشود انتشار گزارششده چین در ظاهر کمتر از گذشته دیده شود.
دشوارتر شدن ردیابی هدف اقلیمی ۲۰۳۰
اهمیت این یافتهها از آنجا ناشی میشود که تعهد اقلیمی چین برای سال ۲۰۳۰ بر پایه شاخص شدت کربن تعریف شده است. چین متعهد شده است تا سال ۲۰۳۰ شدت کربن خود را نسبت به سطح سال ۲۰۰۵ به میزان ۶۵ درصد کاهش دهد.
CREA هشدار داده است که روش بازنگریشده میتواند به چین اجازه دهد حتی در صورت ادامه افزایش انتشار مطلق گازهای گلخانهای، هدف شدت کربن خود را محققشده نشان دهد.
در این گزارش آمده است: «تغییر در تعریف شدت کربن، اثر تضعیفکننده بر اهداف اقلیمی چین دارد و عدم قطعیت بیشتری را وارد فرایند ردیابی پیشرفت میکند.»
پژوهشگران همچنین به احتمال وجود شکافهای دادهای اشاره کردهاند. برخی شاخصها نشان میدهد که انتشار ناشی از صنعت مواد شیمیایی ممکن است کمتر از میزان واقعی محاسبه شده باشد. به گفته CREA، این موضوع میتواند با فشار ناشی از ضربالاجلهای گزارشدهی سالانه ارتباط داشته باشد.
کمیسیون ملی توسعه و اصلاحات چین و وزارت محیطزیست این کشور به درخواستهای ارسالشده برای اظهار نظر فوری پاسخ ندادهاند.
پیامدهای حکمرانی اقلیمی و مالی جهانی
این مسئله در مقطعی حساس برای دیپلماسی اقلیمی جهانی مطرح شده است. تعهدات اقلیمی چین در شرایطی بیشتر مورد توجه قرار گرفته که ایالات متحده در برخی بخشها از دستور کار اقلیمی خود عقبنشینی کرده است.
برای سرمایهگذاران، سیاستگذاران و شرکتها، نگرانی اصلی فقط مسیر انتشار کربن چین نیست؛ بلکه مسئله این است که آیا پیشرفت گزارششده این کشور در طول زمان قابل مقایسه و قابل اتکا باقی میماند یا خیر.
شدت کربن میتواند یک ابزار معتبر سیاستگذاری باشد، زیرا به کشورها اجازه میدهد عملکرد انتشار را در نسبت با رشد اقتصادی ارزیابی کنند. با این حال، این شاخص به شدت به تعاریف، مرزهای دادهای و شیوههای افشا وابسته است.
همین وابستگی زمانی به ریسک حکمرانی تبدیل میشود که روشهای محاسبه بدون توضیح شفاف عمومی تغییر کنند. چنین وضعیتی تخصیص سرمایه را برای سرمایهگذارانی که برنامههای گذار اقلیمی دولتها، فرایند کربنزدایی صنعتی و ابزارهای مالی مرتبط با اقلیم را دنبال میکنند، پیچیدهتر میکند.
در این گزارش آمده است: «اگرچه چین در چارچوب اقلیمی سازمان ملل آزاد است از هر تعریفی برای تحقق تعهدات ملی اقلیمی خود استفاده کند، تغییرات گذشتهنگر در روششناسی یا حسابداری ناسازگار میتواند ارزش تعهدات این کشور را کاهش دهد.»
پیام اصلی برای مدیران و شرکتها
این گزارش فشارها برای شفافیت بیشتر در حسابداری کربن اقتصادهای بزرگ را افزایش میدهد. همچنین نشان میدهد که اهداف اقلیمی به خط مبنای روشن، روششناسی پایدار و نظارت مستقل نیاز دارند.
برای مدیران ارشد شرکتها، پیام این گزارش روشن است. ادعاهای اقلیمی مبتنی بر شاخصهای شدت کربن باید با دقت بررسی شوند. کاهش در مسیر گزارششده انتشار میتواند نتیجه کربنزدایی واقعی، تغییرات حسابداری یا ترکیبی از هر دو باشد.
مسیر انتشار کربن چین تا سال ۲۰۳۰ بر بودجه جهانی کربن، ریسک زنجیره تأمین و انتظارات سیاستی اثر خواهد گذاشت. اگر تغییرات حسابداری این مسیر را مبهم کند، پیامد آن فقط به پکن محدود نخواهد ماند؛ بلکه اعتماد به چارچوب جهانی اقلیم را در زمانی تضعیف میکند که بازارها بیش از هر زمان دیگری به سیگنالهای روشن نیاز دارند.
