نکات کلیدی خبر
- با راهاندازی ۱۹ گیگاوات ظرفیت باتری و ۵۵ گیگاواتساعت ذخیرهسازی، سود نیروگاههای زغالسنگی بهشدت کاهش مییابد.
- باتریها در ساعات اوج عصرگاهی میتوانند نیاز به تولید گازسوز و تا ۶ گیگاوات تولید زغالسنگی را کاهش دهند.
- قیمت برق در ساعات اوج بازار ملی برق استرالیا از ۳۴۵ دلار به ۱۰۴ دلار در هر مگاواتساعت سقوط کرده است.
- سهم نیروگاههای گازی در بازار اوج عصرگاهی تقریباً نصف شده و ظرفیت محدودی برای جایگزینی باقی مانده است.
به گزارش پایگاه خبری گزارش سبز، دیوید لیچ، تحلیلگر بازار انرژی، در یادداشتی برای RenewEconomy نوشته است که با عملیاتی شدن موج دوم باتریهای مقیاس شبکه در استرالیا، برخی نیروگاههای زغالسنگی از نظر اقتصادی توجیه خود را از دست خواهند داد.
به باور او، زمانی که حدود ۱۹ گیگاوات ظرفیت باتری و ۵۵ گیگاواتساعت ظرفیت ذخیرهسازی انرژی وارد بازار شود، سودآوری نیروگاههای زغالسنگی بهشدت فرسایش خواهد یافت.
حتی اگر خشکسالی عرضه برقآبی، بهویژه در تاسمانی، را محدود کند، تولید برق بادی کاهش یابد و افزایش دما تقاضای برق را بالا ببرد، درآمد نیروگاههای زغالسنگی از بازار لحظهای همچنان بهشدت افت خواهد کرد.
این فشار شامل نیروگاههای گازی نیز میشود، اما نیروگاههای گازی اساساً برای خاموش و روشن شدن سریع طراحی شدهاند. در مقابل، نیروگاههای زغالسنگی انعطافپذیری بسیار کمتری دارند و با صدها میلیون دلار هزینه ثابت فعالیت میکنند.
از نگاه لیچ، اکنون تقریباً قطعی است که بخشی از تولید زغالسنگی دیگر از نظر اقتصادی مقرونبهصرفه نخواهد بود. نتیجه دیگر این روند آن است که نیاز و فرصت توسعه بیشتر نیروگاههای بادی و خورشیدی، بیش از گذشته آشکار میشود.
باتریها در اوج عصرگاهی
اگر همه باتریهای جدید فقط در فاصله ساعت ۵ عصر تا ۹ شب فعالیت کنند، میتوانند تمام تولید گازسوز و تا ۶ گیگاوات از نیاز بازار به تولید زغالسنگی را در این ساعات کنار بزنند.
بااینحال، روند فعالیت باتریها دقیقاً به این شکل پیش نخواهد رفت. افت شدید قیمت برق در ساعات عصرگاهی، باتریها را به سمت اوجهای مصرف صبحگاهی و حتی برخی اوجهای شبانه سوق خواهد داد.
در همین حال، احتمال قابلتوجهی وجود دارد که قیمت برق در ساعات ظهر افزایش یابد؛ زیرا باتریها برای شارژ شدن به برق بیشتری نیاز خواهند داشت.
استرالیا دیگر شبکه تجدیدپذیر استرالیای جنوبی را صرفاً بهعنوان یک آزمایش تجربه نمیکند. بازار ملی برق استرالیا (NEM) طی دو سال آینده دگرگونی بیشتری را تجربه خواهد کرد.
البته پس از خروج نیروگاههای زغالسنگی از بازار، فضای بیشتری برای فعالیت باتریها و دیگر منابع عمده تأمین برق ایجاد خواهد شد.
برای مقایسه وضعیت سال گذشته، امسال و شرایط پس از تکمیل پروژههای در حال ساخت، در این تحلیل فرض شده است که برق ذخیرهشده توسط باتریها بهطور یکنواخت در ساعات اوج مصرف عصرگاهی عرضه شود.
بر اساس این محاسبه، حداکثر ۶ گیگاوات از تولید زغالسنگی میتواند بهصورت نظری کنار گذاشته شود. البته همه نیروگاههای گازی از بازار خارج نخواهند شد؛ بهویژه در استرالیای جنوبی. همچنین ممکن است بخشی از تولید برقآبی نیز کاهش یابد.
کاهش تقاضای کل برق
نکته دیگر در نمودارهای این تحلیل، کاهش تقاضای کل برق است. بخشی از این کاهش احتمالاً به زمستان گرمتر مربوط میشود، اما باتریهای خانگی نیز بهنظر میرسد در این روند نقش داشته باشند؛ نقشی که احتمالاً در آینده افزایش خواهد یافت.
سقوط قیمتهای اوج، تداوم تولید زغالسنگ
لیچ در ماه فوریه در یادداشتی نوشته بود که باتریها ابتدا قیمت برق و حجم تولید نیروگاههای گازی را کاهش میدهند، اما در نهایت بخشی از تولید زغالسنگی را نیز از بازار خارج خواهند کرد.
این پیشبینی تاکنون تنها تا حد محدودی محقق شده است. مقایسه سالبهسال قیمتهای لحظهای اوج در بازار ملی برق استرالیا، با استفاده از دادههای ۹۳ روز گذشته، نشان میدهد که اثر اصلی باتریها تا اینجا بر قیمت برق و حجم تولید گازسوز بوده است.
بااینحال، قیمت برق در ساعات اوج در سراسر بازار ملی برق استرالیا از ۳۴۵ دلار به ۱۰۴ دلار در هر مگاواتساعت کاهش یافته است؛ افتی چشمگیر که نشاندهنده تغییر قابلتوجه در ساختار بازار است.
همچنین سهم گاز در بازار اوج عصرگاهی تقریباً نصف شده و اکنون ظرفیت محدودی از تولید گازسوز برای جایگزینی باقی مانده است.
موج دوم باتریها در راه است
دادههای RenewMap نشان میدهد با وجود اثرگذاری موج نخست باتریها، فشار بر تولیدکنندگان برق بیشتر خواهد شد.
ظرفیت باتریهای مقیاس شبکه از ۹٫۵ گیگاوات به ۱۹٫۲ گیگاوات افزایش مییابد و حجم ذخیرهسازی انرژی نیز از ۲۱ گیگاواتساعت به ۵۵ گیگاواتساعت خواهد رسید.
در ایالتهای سرزمین اصلی استرالیا، ظرفیت توان و حجم ذخیرهسازی باتریها دستکم دو برابر میشود و در برخی مناطق افزایش بیشتری خواهد داشت.
علاوه بر این، بیشتر پروژههای موج دوم با هدف معامله در بازار برق ساخته میشوند. در مقابل، بخشی از باتریهای موج نخست برای ارائه خدمات انتقال، پشتیبانی شبکه و حفظ ثبات سیستم طراحی شده بودند و وابستگی کمتری به درآمد معاملات بازار داشتند.
احتمال افزایش قیمت برق در ساعات ظهر
در سادهترین بیان، ۱۰ گیگاوات تقاضای جدید برای شارژ باتریها در ساعات ظهر، معادل بیش از سه سال رشد ظرفیت خورشیدی پشتبامی است. همزمان، حدود ۴ گیگاوات نیز به ظرفیت خورشیدی نیروگاهی افزوده خواهد شد.
با درنظرگرفتن باتریهای خانگی، برآوردها نشان میدهد فضای کافی برای افزایش فعالیت نیروگاههای بادی و خورشیدیِ محدودشده در ساعات ظهر وجود خواهد داشت. به همین دلیل، احتمال افزایش قیمت برق ظهرگاهی بیشتر شده است.
بااینحال، نگرانی بزرگتر برای نیروگاههای زغالسنگی این است که حتی در اوج مصرف عصرگاهی زمستان، میانگین تولید گازسوز در سراسر بازار ملی برق استرالیا فقط حدود ۲ گیگاوات باقی مانده است؛ آن هم در شرایطی که زمستانهای استرالیا در سالهای اخیر گرمتر شدهاند.
بخش قابلتوجهی از این تولید گازسوز در استرالیای جنوبی متمرکز است. تولید برق بادی نیز اندکی افزایش خواهد یافت و بخش زیادی از ظرفیت برقآبی باقیمانده در تاسمانی قرار دارد یا به رهاسازی آب برای آبیاری وابسته است.
ممکن است پدیده النینو در تابستان پیشرو ورود آب به مخازن را محدود کند، اما نیروگاههای برقآبی استرالیا بیشتر به ذخایر عمیق و مخازن متکی هستند و وابستگی کمتری به جریان مستقیم رودخانهها دارند.
الگوی فعالیت باتریها
کاهش تولید نیروگاههای فسیلی در ساعات عصرگاهی دقیقاً مطابق این برآورد پیش نخواهد رفت. بخشی از باتریها برای پاسخگویی به اوج مصرف صبحگاهی ذخیره میشوند و برخی دیگر ممکن است در بازار ساعات شب فعالیت کنند.
تا امروز، باتریها عمدتاً در اوج مصرف عصرگاهی تخلیه شدهاند، سپس دوباره شارژ شده و در اوج ثانویه صبحگاهی به بازار بازگشتهاند. با افزایش ظرفیت موج دوم، این الگو میتواند گستردهتر شود و فشار بیشتری بر نیروگاههای زغالسنگی وارد کند.