آخرین به‌روزرسانی خبرها:
از خبر تا اثر
صفحه اصلی > بین‌الملل و تیتر اول : سبزترین کشورهای جهان کدام‌اند؟ اروپا همچنان پیشتاز توسعه پایدار
نتایج پژوهشی جدید با ترکیب چهار شاخص معتبر جهانی

سبزترین کشورهای جهان کدام‌اند؟ اروپا همچنان پیشتاز توسعه پایدار

این خبر را به اشتراک بگذارید

نکات کلیدی خبر

  • پژوهشی جدید با ترکیب چهار شاخص معتبر جهانی، سبزترین کشورهای جهان را رتبه‌بندی کرده است.
  • کشورهای اروپایی بخش عمده فهرست ۱۰ کشور برتر را در اختیار دارند.
  • سوئد، دانمارک و بریتانیا در صدر این رتبه‌بندی قرار گرفته‌اند.
  • شاخص‌های بررسی‌شده شامل عملکرد محیط‌زیستی، آینده سبز، انتشار سرانه دی‌اکسیدکربن و کیفیت هوا هستند.
  • این مطالعه نشان می‌دهد برخی کشورها با وجود سیاست‌های بلندپروازانه، هنوز در کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای با چالش روبه‌رو هستند.

پژوهشی جامع با تلفیق چهار شاخص معتبر جهانی، تصویری دقیق‌تر از وضعیت پایداری محیط‌زیستی کشورها ارائه کرده است. نتایج این بررسی نشان می‌دهد کشورهای اروپایی همچنان پیشتاز حفاظت از محیط‌زیست، توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر و اجرای سیاست‌های اقلیمی هستند و بیشتر جایگاه‌های فهرست ۱۰ کشور سبز جهان را به خود اختصاص داده‌اند.

سبز بودن یک کشور چگونه ارزیابی می‌شود؟

«سبز بودن» تنها به داشتن جنگل‌های گسترده یا طبیعت بکر محدود نمی‌شود. این مفهوم نشان می‌دهد یک کشور تا چه اندازه در حفظ منابع طبیعی، کاهش آلودگی، مقابله با تغییرات اقلیمی و حفاظت از سلامت شهروندان خود موفق عمل کرده است.

در این مطالعه، چهار گزارش معتبر جهانی با یکدیگر ترکیب شده‌اند:

  • شاخص عملکرد محیط‌زیستی (EPI) دانشگاه ییل
  • گزارش مرکز تحقیقات مشترک اتحادیه اروپا (JRC)
  • شاخص آینده سبز (GFI) مؤسسه فناوری ماساچوست (MIT)
  • داده‌های کیفیت هوای IQAir

هدف پژوهش، ارائه تصویری جامع‌تر از عملکرد واقعی کشورها در حوزه توسعه پایدار بوده است.

بر اساس نسخه به‌روزشده این تحلیل، کاستاریکا که در ارزیابی‌های پیشین هفتمین کشور سبز جهان محسوب می‌شد، اکنون در منطقه آمریکای لاتین و کارائیب در جایگاه پانزدهم و در شاخص EPI در رتبه شصت‌وهشتم جهان قرار گرفته است.

Worlds Greenest Countries Infographic

۱۰ کشور سبز جهان

۱. سوئد؛ پیشتاز حفاظت از محیط‌زیست

سوئد در مجموع چهار شاخص بررسی‌شده، عنوان سبزترین کشور جهان را به دست آورده است.

این کشور در شاخص عملکرد محیط‌زیستی رتبه پنجم، در شاخص آینده سبز رتبه نهم و از نظر میانگین سالانه ذرات معلق PM2.۵ با غلظت ۶.۶ میکروگرم بر مترمکعب رتبه چهارم را کسب کرده است.

البته سوئد همچنان در زمینه انتشار سرانه دی‌اکسیدکربن با چالش مواجه است و با تولید سالانه ۴.۱۸ تن CO₂ برای هر نفر، در رتبه بیست‌وهشتم جهان قرار دارد.

از مهم‌ترین نقاط قوت سوئد می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • کسب امتیاز کامل در حفاظت از اکوسیستم‌های دریایی
  • رتبه دوم جهان در کاهش رشد انتشار کربن بخش حمل‌ونقل
  • سرمایه‌گذاری گسترده در انرژی‌های تجدیدپذیر
  • امتیاز ۷۲.۷ در شاخص عملکرد محیط‌زیستی

۲. دانمارک؛ الگوی جهانی توسعه پایدار

دانمارک سال‌هاست به‌عنوان یکی از پیشگامان توسعه پایدار شناخته می‌شود.

این کشور در شاخص عملکرد محیط‌زیستی رتبه نخست و در شاخص آینده سبز رتبه دوم را کسب کرده است.

اگرچه انتشار سرانه دی‌اکسیدکربن آن ۴.۴۳ تن و میانگین PM2.۵ برابر با ۹.۶ میکروگرم بر مترمکعب است، اما عملکرد کلی آن همچنان در سطح جهانی ممتاز ارزیابی می‌شود.

برجسته‌ترین دستاورد دانمارک، کسب رتبه نخست جهان در شاخص تصفیه فاضلاب است؛ به‌گونه‌ای که تمام جمعیت این کشور به شبکه فاضلاب متصل بوده و صد درصد فاضلاب خانگی تصفیه می‌شود.

۳. بریتانیا؛ حرکت سریع به سوی کربن خنثی

بریتانیا در سال‌های اخیر تلاش گسترده‌ای برای تحقق هدف انتشار خالص صفر تا سال ۲۰۵۰ انجام داده است.

این کشور در شاخص عملکرد محیط‌زیستی رتبه دوم و در شاخص آینده سبز رتبه چهارم را به دست آورده است.

امتیاز ۷۷.۷ بریتانیا در شاخص EPI نشان می‌دهد این کشور در حفاظت از اکوسیستم‌ها و مقابله با تغییرات اقلیمی عملکرد موفقی داشته است.

با این حال، انتشار سرانه دی‌اکسیدکربن ۴.۶۶ تن و غلظت PM2.۵ معادل ۸.۸ میکروگرم بر مترمکعب نشان می‌دهد هنوز مسیر کاهش آلاینده‌ها ادامه دارد.

از مهم‌ترین نقاط قوت بریتانیا می‌توان به رتبه سوم جهان در سیاست‌های اقلیمی و رتبه دوم در بخش تغییرات اقلیمی شاخص EPI اشاره کرد.

۴. فنلاند؛ رهبر نوآوری پاک

فنلاند در شاخص عملکرد محیط‌زیستی رتبه سوم و در شاخص آینده سبز رتبه ششم را به دست آورده است.

این کشور در بخش «نوآوری پاک» شاخص آینده سبز رتبه نخست جهان را کسب کرده و پاک‌ترین هوای جهان را نیز با میانگین سالانه ۵.۵ میکروگرم بر مترمکعب PM2.۵ در اختیار دارد.

چالش اصلی فنلاند انتشار نسبتاً بالای دی‌اکسیدکربن است؛ به‌طوری که هر شهروند سالانه ۷.۲۹ تن CO₂ تولید می‌کند.

دولت فنلاند برنامه‌ریزی کرده است تا وابستگی خود به سوخت‌های فسیلی را تا سال ۲۰۳۰ حدود ۵۰ درصد کاهش دهد.

۵. سوئیس؛ کیفیت زندگی در کنار حفاظت از محیط‌زیست

سوئیس در شاخص عملکرد محیط‌زیستی رتبه نهم و در شاخص آینده سبز رتبه چهاردهم را کسب کرده است.

انتشار سرانه دی‌اکسیدکربن این کشور ۴.۰۷ تن و میانگین PM2.۵ برابر با ۱۰.۸ میکروگرم بر مترمکعب است.

سوئیس در دو شاخص آب آشامیدنی سالم و بهداشت عمومی امتیاز کامل دریافت کرده و یکی از پایین‌ترین نرخ‌های ناتوانی و مرگ ناشی از عوامل محیط‌زیستی را در جهان دارد.

این کشور همچنین هدف‌گذاری کرده است تا سال ۲۰۵۰ تمام انرژی مورد نیاز خود را از منابع تجدیدپذیر تأمین کند.

۶. فرانسه؛ سیاست‌گذاری اقلیمی مؤثر

فرانسه در رتبه دوازدهم شاخص عملکرد محیط‌زیستی و رتبه هفتم شاخص آینده سبز قرار گرفته است.

هر شهروند فرانسوی سالانه به‌طور متوسط ۴.۲۶ تن دی‌اکسیدکربن تولید می‌کند و غلظت میانگین PM2.۵ در این کشور ۱۱.۴ میکروگرم بر مترمکعب است.

فرانسه از نخستین کشورهایی بود که در سال ۲۰۱۵ اهداف توسعه پایدار سازمان ملل را به‌طور رسمی پذیرفت و اکنون در بخش سیاست‌های اقلیمی شاخص آینده سبز رتبه چهارم جهان را در اختیار دارد.

۷. کاستاریکا؛ پیشگام غیراروپایی

کاستاریکا نخستین کشور غیراروپایی حاضر در میان ۱۰ کشور سبز جهان است.

این کشور با میانگین ۷.۸ میکروگرم بر مترمکعب PM2.۵ هشتمین هوای پاک جهان را دارد و از نظر انتشار سرانه دی‌اکسیدکربن با ۱.۵۵ تن در رتبه دوازدهم قرار گرفته است.

اگرچه رتبه آن در شاخص عملکرد محیط‌زیستی تنها شصت‌وهشتم است، اما موفق شده امتیاز کامل شاخص کاهش نرخ انتشار دی‌اکسید گوگرد (SO₂) را کسب کند و سالانه بیش از ۳.۹۴ درصد از انتشار این آلاینده بکاهد.

۸. ایسلند؛ آینده‌ای بدون سوخت فسیلی

ایسلند در شاخص آینده سبز رتبه نخست و در شاخص عملکرد محیط‌زیستی رتبه دهم را کسب کرده است.

میانگین سالانه ذرات معلق PM2.۵ در این کشور تنها ۶.۱ میکروگرم بر مترمکعب است که سومین هوای پاک جهان محسوب می‌شود.

با وجود این، انتشار سرانه دی‌اکسیدکربن ۹.۲۳ تن همچنان یکی از چالش‌های اصلی ایسلند است.

دولت این کشور اعلام کرده تا سال ۲۰۴۰ به کربن خنثی و تا سال ۲۰۵۰ به کشوری عاری از سوخت‌های فسیلی تبدیل خواهد شد.

۹. نروژ؛ پیشگام حمل‌ونقل سبز

نروژ در شاخص عملکرد محیط‌زیستی رتبه بیستم و در شاخص آینده سبز رتبه پنجم را به دست آورده است.

این کشور در بخش حمل‌ونقل سبز، بهترین عملکرد جهان را دارد.

میانگین PM2.۵ در نروژ ۷.۵ میکروگرم بر مترمکعب و انتشار سرانه دی‌اکسیدکربن آن ۷.۷۴ تن است.

دولت نروژ قصد دارد تا سال ۲۰۵۰ میزان انتشار گازهای گلخانه‌ای خود را نسبت به سال ۱۹۹۰ بین ۹۰ تا ۹۵ درصد کاهش دهد.

۱۰. ایرلند؛ جامعه‌ای سبز با برنامه اقلیمی

ایرلند در شاخص عملکرد محیط‌زیستی رتبه بیست‌وچهارم و در شاخص آینده سبز رتبه دوازدهم را کسب کرده است.

این کشور در بخش «جامعه سبز» شاخص آینده سبز رتبه سوم جهان را به دست آورده و از نظر کیفیت هوا نیز با میانگین ۸ میکروگرم بر مترمکعب PM2.۵ در جایگاه نهم قرار دارد.

با وجود انتشار سرانه ۶.۶۸ تن دی‌اکسیدکربن، دولت ایرلند اجرای برنامه اقدام اقلیمی را برای دستیابی به انتشار خالص صفر تا سال ۲۰۵۰ آغاز کرده است.

10 Green Countries

کشورهای انتهای جدول سبزترین کشورهای جهان

اگرچه بسیاری از کشورها برنامه‌های بلندپروازانه‌ای برای کاهش انتشار کربن و حفاظت از محیط‌زیست ارائه کرده‌اند، اما نتایج این پژوهش نشان می‌دهد فاصله قابل‌توجهی میان سیاست‌گذاری و عملکرد واقعی برخی کشورها وجود دارد. در ادامه، ۱۰ کشوری که پایین‌ترین امتیاز را در این ارزیابی کسب کرده‌اند معرفی می‌شوند.

۱. قطر؛ آخرین رتبه در میان کشورهای بررسی‌شده

قطر در این رتبه‌بندی پایین‌ترین جایگاه را به خود اختصاص داده است.

این کشور در شاخص عملکرد محیط‌زیستی (EPI) رتبه ۱۳۷ و در شاخص آینده سبز (GFI) رتبه ۷۳ را کسب کرده است.

میانگین سالانه ذرات معلق PM2.۵ در قطر به ۳۸.۲ میکروگرم بر مترمکعب می‌رسد که نشان‌دهنده کیفیت نامطلوب هوا است. همچنین با انتشار سالانه ۳۵.۶۴ تن دی‌اکسیدکربن برای هر نفر، قطر بیشترین انتشار سرانه CO₂ را در میان کشورهای بررسی‌شده دارد.

ارزیابی سازمان ملل نیز نشان می‌دهد این کشور همچنان در تحقق اهداف توسعه پایدار، به‌ویژه در حوزه انرژی پاک، اقدام اقلیمی و شهرهای پایدار با چالش‌های اساسی روبه‌رو است.

۲. ایران؛ نیازمند شتاب بیشتر در توسعه پایدار

ایران دومین کشور انتهای این رتبه‌بندی است.

ایران در شاخص عملکرد محیط‌زیستی رتبه ۱۳۳ و در شاخص آینده سبز رتبه ۷۶ را کسب کرده است.

انتشار سرانه دی‌اکسیدکربن در ایران ۸.۲۶ تن برای هر نفر و میانگین غلظت سالانه PM2.۵ برابر با ۳۰.۳ میکروگرم بر مترمکعب گزارش شده است.

بر اساس ارزیابی اهداف توسعه پایدار سازمان ملل، ایران همچنان در حوزه انرژی پاک با چالش‌های عمده مواجه است و در زمینه شهرهای پایدار و اقدام اقلیمی نیز روند پیشرفت آن راکد ارزیابی شده است.

۳. ترکیه؛ عملکرد ضعیف در شاخص‌های محیط‌زیستی

ترکیه در شاخص عملکرد محیط‌زیستی رتبه ۱۷۲ و در شاخص آینده سبز رتبه ۶۹ را به دست آورده است.

این کشور از نظر کیفیت هوا با میانگین ۲۰ میکروگرم بر مترمکعب PM2.۵ و انتشار سرانه ۴.۸۳ تن دی‌اکسیدکربن نیز عملکرد متوسطی دارد.

گزارش اهداف توسعه پایدار سازمان ملل نشان می‌دهد ترکیه همچنان برای دستیابی به انرژی پاک، شهرهای پایدار و مقابله مؤثر با تغییرات اقلیمی با چالش‌های جدی مواجه است.

۴. چین؛ شکاف میان سیاست و عملکرد

چین یکی از جالب‌ترین نتایج این مطالعه را به خود اختصاص داده است.

این کشور در شاخص عملکرد محیط‌زیستی رتبه ۱۶۰ اما در شاخص آینده سبز رتبه ۲۶ را کسب کرده است؛ اختلافی که نشان می‌دهد برنامه‌های آینده این کشور بسیار بلندپروازانه‌تر از عملکرد فعلی آن است.

میانگین غلظت PM2.۵ در چین ۳۲.۶ میکروگرم بر مترمکعب و انتشار سرانه دی‌اکسیدکربن ۸.۲ تن است.

با این حال، گزارش سازمان ملل تأکید می‌کند که چین در مسیر بهبود قرار گرفته و در حوزه انرژی، شهرهای پایدار و اقدام اقلیمی روندی «رو به رشد» را تجربه می‌کند.

۵. عربستان سعودی؛ چالش انتشار کربن

عربستان سعودی در شاخص عملکرد محیط‌زیستی رتبه ۱۰۹ و در شاخص آینده سبز رتبه ۵۱ را کسب کرده است.

این کشور میانگین PM2.۵ برابر با ۳۲.۷ میکروگرم بر مترمکعب و انتشار سرانه دی‌اکسیدکربن ۱۶.۹۶ تن دارد.

اگرچه گزارش سازمان ملل همچنان از وجود چالش‌های جدی در تحقق اهداف توسعه پایدار خبر می‌دهد، اما روند پیشرفت عربستان در این حوزه «در حال بهبود» ارزیابی شده است.

۶. ویتنام؛ هوای آلوده، انتشار کربن نسبتاً پایین

ویتنام با وجود انتشار نسبتاً پایین سرانه دی‌اکسیدکربن (۳.۲۷ تن)، در سایر شاخص‌ها عملکرد مطلوبی ندارد.

این کشور در شاخص عملکرد محیط‌زیستی رتبه ۱۷۸، در شاخص آینده سبز رتبه ۵۶ و در شاخص کیفیت هوا نیز در جایگاه پایینی قرار گرفته است.

بر اساس گزارش سازمان ملل، ویتنام همچنان برای دستیابی به انرژی پاک، توسعه شهرهای پایدار و مقابله با تغییرات اقلیمی نیازمند اقدامات گسترده‌تر است.

۷. اندونزی؛ جمعیت زیاد، انتشار سرانه کمتر

اگرچه اندونزی از نظر مجموع انتشار کربن یکی از تولیدکنندگان بزرگ CO₂ در جهان محسوب می‌شود، اما به دلیل جمعیت زیاد، انتشار سرانه آن تنها ۲.۰۹ تن است.

با این وجود، اندونزی در شاخص عملکرد محیط‌زیستی رتبه ۱۶۴ و در شاخص آینده سبز رتبه ۷۰ را کسب کرده است.

کیفیت هوا نیز با میانگین ۳۴.۳ میکروگرم بر مترمکعب PM2.۵ همچنان یکی از چالش‌های اصلی این کشور به شمار می‌رود.

۸. مالزی؛ عملکرد متوسط در انتشار، ضعیف در سیاست‌های محیط‌زیستی

مالزی در شاخص عملکرد محیط‌زیستی رتبه ۱۳۰ و در شاخص آینده سبز رتبه ۶۵ را کسب کرده است.

انتشار سرانه دی‌اکسیدکربن این کشور ۷.۹۸ تن و میانگین غلظت PM2.۵ برابر با ۱۹.۴ میکروگرم بر مترمکعب گزارش شده است.

سازمان ملل همچنان چالش‌های متعددی را برای این کشور در زمینه انرژی پاک، شهرهای پایدار و اقدام اقلیمی مطرح می‌کند.

۹. الجزایر؛ عقب‌ماندگی در شاخص‌های محیط‌زیستی

الجزایر با وجود انتشار نسبتاً پایین سرانه دی‌اکسیدکربن (۳.۷۷ تن)، در سایر شاخص‌های محیط‌زیستی وضعیت مطلوبی ندارد.

این کشور در شاخص عملکرد محیط‌زیستی رتبه ۱۵۵، در شاخص آینده سبز رتبه ۷۵ و از نظر کیفیت هوا نیز جایگاه مناسبی ندارد.

گزارش توسعه پایدار سازمان ملل حتی از پسرفت این کشور در حوزه شهرهای پایدار خبر می‌دهد.

۱۰. کویت؛ انتشار بالای کربن

کویت آخرین کشور حاضر در فهرست ۱۰ کشور انتهایی است.

این کشور در شاخص عملکرد محیط‌زیستی رتبه ۸۷ و در شاخص آینده سبز رتبه ۵۸ را کسب کرده است.

انتشار سرانه دی‌اکسیدکربن در کویت به ۲۰.۹۱ تن برای هر نفر می‌رسد که یکی از بالاترین ارقام جهان محسوب می‌شود. همچنین میانگین غلظت PM2.۵ برابر با ۲۹.۷ میکروگرم بر مترمکعب گزارش شده است.

آیا برداشت مردم با این رتبه‌بندی همخوانی دارد؟

پژوهشگران نتایج این رتبه‌بندی را با دیدگاه مردم نیز مقایسه کرده‌اند.

برای این منظور از نتایج نظرسنجی مؤسسه InterNations در سال ۲۰۲۰ استفاده شد؛ نظرسنجی‌ای که با مشارکت حدود ۱۵ هزار مهاجر از ۱۷۳ ملیت مختلف و ساکن در ۱۸۱ کشور و منطقه انجام شده است.

شرکت‌کنندگان میزان رضایت خود را از موضوعاتی مانند:

  • کیفیت هوا
  • محیط طبیعی
  • آب و خدمات بهداشتی
  • دسترسی به کالاها و خدمات سبز
  • تأمین انرژی
  • مدیریت پسماند و بازیافت

و همچنین میزان حمایت دولت‌ها از سیاست‌های محیط‌زیستی و توجه مردم به مسائل زیست‌محیطی ارزیابی کردند.

نتایج نشان داد برداشت عمومی تا حد زیادی با این پژوهش همخوانی دارد.

کشورهایی مانند فنلاند، سوئد، نروژ، سوئیس و دانمارک در هر دو رتبه‌بندی جزو سبزترین کشورهای جهان هستند.

در سوی دیگر، کشورهایی مانند چین، عربستان سعودی، ویتنام، اندونزی و کویت نیز هم در ارزیابی علمی و هم در نظرسنجی عمومی در میان کشورهای دارای عملکرد ضعیف قرار گرفته‌اند.

البته تفاوت‌هایی نیز مشاهده می‌شود. برای نمونه، ایران و الجزایر در رتبه‌بندی InterNations حضور نداشتند و امکان مقایسه مستقیم آن‌ها وجود ندارد. همچنین کشور کنیا برخلاف انتظار، در ارزیابی علمی جایگاهی نزدیک به میانه جدول کسب کرده است.

روش‌شناسی پژوهش

پژوهشگران تأکید می‌کنند که هیچ شاخص واحدی به‌تنهایی نمی‌تواند تصویر کاملی از میزان پایداری محیط‌زیستی یک کشور ارائه دهد. به همین دلیل، در این مطالعه چهار منبع معتبر بین‌المللی با یکدیگر ترکیب شده‌اند تا ارزیابی دقیق‌تری از عملکرد کشورها به دست آید.

شاخص عملکرد محیط‌زیستی (EPI) دانشگاه ییل و شاخص آینده سبز (GFI) مؤسسه فناوری ماساچوست (MIT) دو مرجع شناخته‌شده برای سنجش عملکرد زیست‌محیطی کشورها هستند، اما هر یک از زاویه‌ای متفاوت به موضوع نگاه می‌کنند. برای تکمیل این تصویر، داده‌های مربوط به انتشار سرانه دی‌اکسیدکربن و میانگین سالانه ذرات معلق PM2.۵ نیز به تحلیل افزوده شده است.

در گام نخست، تمام قلمروها و مناطق وابسته از داده‌ها حذف شدند تا فقط کشورهای مستقل با یکدیگر مقایسه شوند. سپس کشورهایی که اطلاعات آن‌ها در هر چهار پایگاه داده موجود نبود، کنار گذاشته شدند. در نهایت، ۶۹ کشور شرایط لازم برای حضور در رتبه‌بندی نهایی را داشتند.

برای هر کشور، رتبه آن در چهار شاخص محاسبه و میانگین این رتبه‌ها به‌عنوان امتیاز نهایی در نظر گرفته شد. به این ترتیب، کشورهایی که در همه شاخص‌ها عملکرد باثبات و مطلوبی داشتند، در جایگاه‌های بالاتر قرار گرفتند.

چهار شاخص اصلی این رتبه‌بندی

شاخص عملکرد محیط‌زیستی (EPI)

شاخص عملکرد محیط‌زیستی که توسط دانشگاه ییل تدوین می‌شود، یکی از جامع‌ترین ابزارهای سنجش وضعیت محیط‌زیست در جهان است. این شاخص عملکرد ۱۸۰ کشور را بر اساس ۴۰ معیار در سه حوزه اصلی شامل سلامت محیط‌زیست، تغییرات اقلیمی و پایداری اکوسیستم‌ها ارزیابی می‌کند.

هرچند این شاخص از معتبرترین منابع موجود به شمار می‌رود، اما برخی داده‌های آن مربوط به چند سال گذشته است و برای تعدادی از کشورها اطلاعات برخی شاخص‌ها کامل نیست.

شاخص آینده سبز (GFI)

شاخص آینده سبز که توسط مؤسسه فناوری ماساچوست (MIT) توسعه یافته، ۷۶ کشور و قلمرو را بر اساس میزان آمادگی آن‌ها برای حرکت به سمت آینده‌ای پایدار ارزیابی می‌کند.

این شاخص بر پنج محور اصلی تمرکز دارد:

  • سیاست‌های اقلیمی
  • انتشار کربن
  • گذار انرژی
  • جامعه سبز
  • نوآوری پاک

نکته مهم آن است که بخشی از امتیاز این شاخص بر پایه برنامه‌ها و سیاست‌های آینده کشورها محاسبه می‌شود؛ بنابراین الزاماً نشان‌دهنده عملکرد فعلی آن‌ها نیست.

انتشار سرانه دی‌اکسیدکربن

برای سنجش وضعیت فعلی کشورها، پژوهش از داده‌های مرکز تحقیقات مشترک اتحادیه اروپا (JRC) نیز استفاده کرده است.

این گزارش میزان انتشار سوخت‌های فسیلی و دی‌اکسیدکربن بیش از ۲۰۰ کشور و منطقه را بررسی می‌کند و با محاسبه انتشار سرانه، امکان مقایسه کشورهایی با جمعیت‌های متفاوت را فراهم می‌سازد.

کیفیت هوا و ذرات معلق PM2.۵

چهارمین منبع داده، پایگاه جهانی IQAir است که اطلاعات مربوط به کیفیت هوا را منتشر می‌کند.

در این پژوهش، میانگین سالانه ذرات معلق PM2.۵ به‌عنوان یکی از مهم‌ترین شاخص‌های سلامت محیط‌زیست انتخاب شده است.

این ذرات بسیار ریز می‌توانند وارد ریه و حتی جریان خون شوند و خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی، سرطان ریه و سایر بیماری‌های مزمن را افزایش دهند.

بر اساس دستورالعمل سازمان جهانی بهداشت، میانگین سالانه PM2.۵ نباید از ۵ میکروگرم بر مترمکعب فراتر رود.

آینده رتبه‌بندی کشورهای سبز

پژوهشگران معتقدند با تشدید آثار تغییرات اقلیمی، رقابت کشورها برای توسعه فناوری‌های پاک، افزایش بهره‌وری انرژی و کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای بیش از گذشته اهمیت خواهد یافت.

کشورهایی که امروز در صدر این رتبه‌بندی قرار دارند، سرمایه‌گذاری گسترده‌ای در انرژی‌های تجدیدپذیر، حمل‌ونقل پاک، اقتصاد کم‌کربن و نوآوری‌های زیست‌محیطی انجام داده‌اند. با این حال، حفظ این جایگاه نیازمند بازنگری مستمر سیاست‌ها و سازگاری با شرایط جدید اقلیمی خواهد بود.

دیدگاه کارشناسی

اگرچه این رتبه‌بندی یکی از جامع‌ترین ارزیابی‌های موجود از وضعیت محیط‌زیست کشورها محسوب می‌شود، اما نباید آن را معیار قطعی برای سنجش پایداری دانست. بسیاری از شاخص‌ها بر پایه داده‌های چند سال گذشته یا برنامه‌های اعلام‌شده دولت‌ها محاسبه شده‌اند و ممکن است با عملکرد واقعی کشورها در سال‌های آینده تفاوت داشته باشند.

با این حال، وجه مشترک کشورهای صدرنشین کاملاً آشکار است؛ سرمایه‌گذاری مستمر در انرژی‌های تجدیدپذیر، توسعه زیرساخت‌های سبز، مدیریت کارآمد منابع طبیعی و تدوین سیاست‌های بلندمدت اقلیمی عواملی هستند که نقش تعیین‌کننده‌ای در موفقیت آن‌ها داشته‌اند.

انتهای پیام
درباره نویسنده

به توسعه پایدار و مسئولیت اجتماعی علاقه‌مندم و باور دارم آینده جامعه فقط با ایجاد تعادل بین اقتصاد، جامعه و محیط‌زیست ساخته می‌شود. سعی می‌کنم در حد توانم با کار و فعالیت‌هایم اثر مثبتی بگذارم و به افزایش آگاهی درباره پایداری، عدالت اجتماعی و مسئولیت‌پذیری در کسب‌وکارها و نهادهای اجتماعی کمک کنم.

از خبر تا اثر

پایگاه خبری و تحلیلی گزارش سبز

رسانه‌ای داده‌محور در حوزه توسعه پایدار، محیط‌زیست، اقتصاد پایدار، سیاست‌گذاری و مسئولیت اجتماعی.

مجوزها و اعتبار

مجوز انتشار شماره ۱۰۰۸۶۱؛ برای استعلام روی نشان‌ها کلیک کنید.

با عشق برای ایران