فهرست محتوا
دبیرکل سازمان ملل متحد روز جمعه با هشدار درباره سرعت نگرانکنندهی ذوب یخچالهای طبیعی در رشتهکوه هیمالیا، خواستار اقدام فوری جهانی برای مقابله با بحران اقلیمی، بهویژه در شکنندهترین اکوسیستمهای جهان شد.
آنتونیو گوترش این هشدار را در پیامی ویدئویی به نخستین نشست بینالمللی «ساگرماتا سمباد» یا «گفتوگوی اورست» که به ابتکار دولت نپال در کاتماندو برگزار شد، اعلام کرد.
گوترش گفت: «دمای بیسابقه، به معنای ذوب بیسابقه یخچالهاست. نپال امروز روی یخ نازک ایستاده است – تنها در طول سی سال گذشته، نزدیک به یکسوم یخ خود را از دست داده و یخچالهای شما در دهه گذشته ۶۵ درصد سریعتر از دهه قبل ذوب شدهاند.»
این نشست که نام خود را از قله اورست (ساگرماتا به زبان نپالی) گرفته، با حضور وزرا، نمایندگان پارلمان، کارشناسان اقلیمی و فعالان مدنی از کشورهای مختلف، بر تغییرات اقلیمی، اکوسیستمهای کوهستانی و توسعه پایدار تمرکز داشت.
آینده دو میلیارد نفر در معرض خطر
یخچالهای طبیعی هیمالیا برای قرنها به عنوان منابع حیاتی آب شیرین در منطقه عمل کردهاند. با این حال، ذوب سریع آنها اکنون نه تنها جوامع محلی، بلکه جمعیت وسیعی را در مناطق پاییندست که به رودخانههای منشعب از این یخچالها متکی هستند، تهدید میکند.
کاهش جریان آب در رودخانههای حیاتی چون گنگ، براهماپوترا و سند، امنیت آبی و غذایی نزدیک به دو میلیارد نفر را در سراسر جنوب آسیا به خطر میاندازد. به گفته دبیرکل سازمان ملل، این روند در کنار نفوذ آب شور در مناطق ساحلی، میتواند موجب فروپاشی دلتای رودها و جابهجایی گسترده جمعیت شود.
او هشدار داد: «کشورها و جوامع کمارتفاع میتوانند برای همیشه از نقشه جهان محو شوند.»
صدای کودکان در خط مقدم بحران اقلیمی
پیش از آغاز اجلاس، کودکان و جوانان نپالی با صدور بیانیهای خواستار اقدام فوری و فراگیر اقلیمی شدند که جایگاه آنها را نه به عنوان قربانی، بلکه به عنوان دارندگان حقوق و بازیگران اصلی تغییر به رسمیت بشناسد.
در این بیانیه که به اجلاس ارائه شد، بیش از ۱۰۰ کودک و نوجوان خواهان مشارکت معنادار در تصمیمگیریهای اقلیمی، حمایت از برنامههای جوانمحور و ترویج نوآوریها و اقدامات اقلیمی نسل جوان شدند.
آلیس آکونگا، نماینده یونیسف در نپال در اینباره گفت: «بحران اقلیمی، بحرانی در حقوق کودکان است – زیرا سلامت، تغذیه، آموزش و رفاه آنان را بهطور نابرابر تحت تأثیر قرار میدهد. شنیدن صدای این آیندهسازان بشر، برای طراحی و اجرای راهحلهای مؤثر و ماندگار امری حیاتی است.»
توقف این جنون اقلیمی
دبیرکل سازمان ملل در پیام خود بار دیگر خواستار پایان دادن به «جنون» گرمایش جهانی ناشی از سوختهای فسیلی شد؛ هشداری که پیشتر نیز در جریان سفر خود به منطقه اورست در سال ۲۰۲۳ مطرح کرده بود.
او در آن سفر، در میان حوضههای یخچالی ایستاده بود و هشدار داده بود که «بامهای جهان» با سرعت در حال ناپدید شدناند.
گوترش افزود: «به همین دلیل است که شما امروز برای گفتوگو گرد هم آمدهاید. من از رهبری اقلیمی نپال – از جمله برنامههای جنگلکاری، سیستمهای هشدار زودهنگام و هدفگذاری برای رسیدن به خالص صفر انتشار کربن تا سال ۲۰۴۵ – قدردانی میکنم.»
اکنون وقت اقدام است
دبیرکل سازمان ملل تأکید کرد: جهان باید بیدرنگ برای محدود کردن افزایش دمای زمین به ۱.۵ درجه سانتیگراد، که در توافقنامه پاریس تعیین شده است، اقدام کند – و این وظیفه را باید کشورهای دارای بیشترین میزان انتشار گازهای گلخانهای بر عهده بگیرند.
گوترش خواستار سرمایهگذاری گسترده در انرژیهای تجدیدپذیر، اجرای کامل تعهد ۱.۳ تریلیون دلاری تأمین مالی اقلیمی که در کنفرانس اقلیمی COP29 پذیرفته شد، دو برابر کردن بودجه سازگاری اقلیمی به حداقل ۴۰ میلیارد دلار در سال جاری و تأمین پشتیبانی پایدار از «صندوق خسارت و زیان» شد.
او در پایان تصریح کرد: «دستیابی به این اهداف، مستلزم همکاری شجاعانه است. سازمان ملل متحد متحد شما در این مأموریت حیاتی خواهد بود.»
