فاتح بیرول، مدیر اجرایی آژانس بینالمللی انرژی، و ناندان نیلکانی، رئیس اینفوسیس، هشدار دادند که با رشد شتابان تقاضای برق و توسعه میلیاردها دستگاه هوشمند، نبودِ استانداردهای مشترک و نبودِ ارتباطپذیری بین اجزای شبکه، موجب افزایش هزینهها، کاهش کارایی و تشدید تهدیدهای امنیتی در آینده نزدیک خواهد شد.
در حالیکه سیستمهای انرژی جهان با سرعتی بیسابقه در حال تغییر و حرکت به سمت برقرسانی گسترده هستند، دو چهره برجسته حوزه انرژی و فناوری اعلام کردند که شکاف دیجیتال و نبود ارتباطپذیری (Interoperability) بین اجزای شبکههای برق به مانعی اساسی در مسیر تحول انرژی بدل شده است.
به گفته آنها، افزایش همزمان استفاده از خودروهای برقی، پمپهای حرارتی، لوازم خانگی هوشمند و همچنین رشد انفجاری مراکز داده برای هوش مصنوعی، سبب شده است که تقاضای برق تا سال ۲۰۳۵ شش برابر سریعتر از رشد کل تقاضای انرژی افزایش یابد. آژانس بینالمللی انرژی این روند را یکی از بزرگترین تغییرات ساختاری حوزه انرژی طی دهه پیشرو توصیف میکند.
در بخش تولید، گسترش سریع انرژیهای تجدیدپذیر بهویژه خورشیدی، فرصتهایی برای کاهش انتشار و افزایش استقلال انرژی ایجاد کرده است، اما این تحول، پیچیدگی مدیریت شبکه را نیز افزایش میدهد. بیرول و نیلکانی تأکید کردند که شبکههای برق جهان باید همزمان به انعطافپذیری بسیار بالاتری دست یابند؛ زیرا تا سال ۲۰۳۰ بیش از ۳۰ میلیارد دستگاه دیجیتال به شبکههای انرژی متصل خواهد بود.
کارشناسان میگویند ابزارهای دیجیتال و هوش مصنوعی میتوانند با پیشبینی بهتر تولید انرژی وابسته به شرایط جوی، تنظیم لحظهای تراز عرضه و تقاضا و شناسایی سریع خطاهای زیرساختی، نقش مهمی در افزایش بهرهوری و امنیت ایفا کنند. با این حال، عملکرد جزیرهای تجهیزات دیجیتال—به دلیل طراحیهای اختصاصی، نبود استانداردهای ارتباطی مشترک و محدودیت در اتصال دینامیک به شبکه—باعث شده است بهرهگیری از این ظرفیتها با مانع روبهرو شود.
به گفته نویسندگان این گزارش، نبود ارتباطپذیری منجر به هزینههای اضافی، کاهش نوآوری، اتلاف منابع و تهدیدهای جدید امنیت انرژی خواهد شد. آنان خاطرنشان کردند که طی چهار سال گذشته تعداد حملات سایبری به شرکتهای انرژی بیش از سه برابر شده و استفاده مهاجمان از هوش مصنوعی، پیچیدگی تهدیدها را افزایش داده است.
این دو مقام از دولتها و صنایع خواستند برای ایجاد زیرساخت دیجیتال امن و مشترک در بخش انرژی همکاری کنند. به گفته آنها، طرحهایی مانند «شبکه انرژی دیجیتال» و همچنین ابتکار «India Energy Stack» نمونههایی از رویکردهای نوین برای ایجاد ستون فقرات دیجیتال واحد با قابلیت هویتسنجی، خوانایی ماشینی، و تعاملپذیری گسترده هستند.
در پایان تأکید شد که با ادامه تغییرات سریع در شبکههای انرژی، عدم اقدام فوری برای استانداردسازی و ایجاد ارتباطپذیری، آینده انرژی پاک را با خطر انحراف و ناکارآمدی مواجه میکند.
