ونکوور، کانادا – ۲۳ مه ۲۰۲۵
مروری بر محتوای خبر
در یک کشف علمی بیسابقه در اعماق اقیانوس آرام، پژوهشگران کانادایی از وجود میلیونها تخم غولپیکر در یک آتشفشان زیرآبی در نزدیکی جزیره ونکوور پرده برداشتند؛ پدیدهای که دانشمندان را شگفتزده کرده و نگاه تازهای به تعامل بین زمینشناسی و زیستدریایی گشوده است.
این آتشفشان که پیشتر به عنوان یک ساختار خاموش و منقرضشده شناسایی شده بود، اکنون به عنوان یک زیستگاه پویا و فعال، مکانی برای رشد و پرورش تخمهای گونهای نادر از سفرهماهی سفید (Bathyraja spinosissima) معرفی شده است. به گفته کارشناسان، این کشف، اهمیت عمیق اقیانوسها را در درک بهتر از چرخههای زیستی و ضرورت حفاظت از آنها برجسته میکند.
کشف زیستگاه تخمریزی عظیم در دل آتشفشان
در سال ۲۰۱۹، تیمی از اداره شیلات و اقیانوسهای کانادا در جریان مأموریتی برای بررسی یک کوه دریایی در عمق بیش از یک کیلومتر، با جریانهای آب گرم و غنی از مواد معدنی مواجه شد که نشانهای از فعالیت زمینگرمایی مداوم بود. اما شگفتی واقعی زمانی رقم خورد که تصاویر ضبطشده از سطح آتشفشان، هزاران تخم سفرهماهی سفید را نشان داد که در منطقهای گرم و کمعمق در حال رشد بودند.
دانشمندان برآورد میکنند که تعداد تخمها احتمالاً به بیش از یک میلیون عدد میرسد؛ امری که تا پیش از این برای هیچ گونهای از سفرهماهیها ثبت نشده بود. هر تخم حدود ۵۰ سانتیمتر طول دارد و مانند بالشهایی نرم و خمیده به نظر میرسد؛ نشانهای از یک استراتژی تولیدمثل خاص برای بقا در محیطی سخت و سرد.
آتشفشان؛ انکوباتور طبیعی در دل دریا
پژوهشگران معتقدند گرمای تولیدشده توسط فعالیتهای آتشفشانی نهتنها موجب تسریع فرایند رشد جنینها میشود بلکه محیطی امنتر برای تخمریزی فراهم میآورد. دکتر «شریس دو پریز»، زیستشناس دریایی، میگوید: «در محیط طبیعی، رشد این تخمها ممکن است تا چهار سال طول بکشد، اما گرمای آتشفشانی احتمالاً این زمان را به طور قابلتوجهی کاهش میدهد.»
عمق مناسب و شرایط خاص سطح آتشفشان، محیطی ایدهآل برای تخمگذاری و رشد لاروها پیش از مهاجرت آنها به اعماق پرخطرتر اقیانوس فراهم کرده است. این امر نمونهای است از همزیستی هوشمندانه بین پویایی زمین و سازگاری گونههای دریایی.
آزمایشگاه زندهای برای فهم تکامل زیستی
این سایت، همچون دهانههای گرمابی نزدیک جزایر گالاپاگوس، فرصتی نادر برای بررسی چگونگی سازگاری حیات در شرایط شدید و غیرعادی فراهم کرده است. تخمگذاری گسترده سفرهماهیها در محیطی آتشفشانی، میتواند نشانهای از یک مسیر تکاملی پنهانمانده در اعماق دریا باشد.
دانشمندان همچنان در حال بررسی تنوع زیستی این منطقه هستند و احتمال وجود گونههای ناشناخته دیگر را بعید نمیدانند. کشف این «مهد تخمگذاری» زیرآبی، نهتنها افقهای تازهای برای دانش اقیانوسشناسی گشوده، بلکه ارزش مطالعه محیطهای به ظاهر غیرقابلزیست را بیش از پیش نمایان ساخته است.
دعوتی دوباره برای حفاظت از ژرفای اقیانوس
با افزایش تهدیداتی چون معدنکاوی در اعماق دریا و تغییرات اقلیمی، این کشف یادآور ضرورت حفاظت و مدیریت پایدار زیستبومهای عمیق اقیانوسی است. آتشفشان زیرآبی کشفشده، نهتنها پناهگاهی برای گونههای خاص دریایی است، بلکه گواهی بر رازهای نادیدهگرفتهشده سیاره ما در زیر سطح دریاست.
این کشف تنها روایت یک آتشفشان یا گونهای خاص نیست؛ بلکه یادآور قدرت طبیعت در خلق و حمایت از حیات، حتی در سختترین شرایط، و زنگ خطری برای افزایش کنجکاوی علمی همراه با تعهد به حفاظت از زمین است.
