در حالی که گذار به انرژیهای تجدیدپذیر شتاب گرفته، بحث درباره نقش آینده نیروگاههای گازسوز در تأمین برق همچنان ادامه دارد. کارشناسان انرژی معتقدند این مناقشه بیش از حد دوقطبی شده، در حالی که گزینههای متنوعی برای حفظ پایداری شبکه برق در دورههای افت تولید انرژیهای تجدیدپذیر وجود دارد.
به گفته تحلیلگران، یکی از مؤثرترین راهکارها، افزایش بهرهوری انرژی در ساختمانها، لوازم خانگی، کسبوکارها و صنایع است؛ بهویژه در زمانهایی که مصرف انرژی در اوجهای سرمایی یا گرمایی افزایش مییابد. اجرای چنین سیاستی مستلزم نقشآفرینی فعال شرکتهای خردهفروش انرژی و ایجاد مشوقهای اقتصادی یا مداخلات تنظیمگرانه است.
در کنار بهرهوری، ذخیرهسازی انرژی از طریق باتریها، خودروهای برقی، ذخیرهسازی حرارتی و مدیریت انعطافپذیر تقاضا، از جمله گزینههایی هستند که میتوانند وابستگی به برق تولیدی از گاز فسیلی را کاهش دهند. توسعه نیروگاههای برقآبی تلمبهای و استفاده هوشمندانه از زیرساختهای موجود انتقال برق نیز بخشی از این راهکارها به شمار میرود.
در این میان، نوع نیروگاههای گازی نیز مورد توجه قرار گرفته است. برخلاف تصور رایج که عمدتاً بر توربینهای گازی تمرکز دارد، بسیاری از تولیدکنندگان و مصرفکنندگان بزرگ به سمت موتورهای رفتوبرگشتی چندسوختی رفتهاند. این واحدها نهتنها بازدهی بالاتر و پاسخدهی سریعتری دارند، بلکه امکان استفاده از سوختهای جایگزین و ذخیرهسازی محلی را نیز فراهم میکنند.
همزمان، علاقه به گازهای تجدیدپذیر مانند بیومتان افزایش یافته است. این سوخت که جایگزینی مستقیم برای گاز فسیلی محسوب میشود، میتواند بدون نیاز به تغییر گسترده تجهیزات مورد استفاده قرار گیرد. گاز محل دفن زبالهها که هماکنون نیز برای تولید برق استفاده میشود، به گفته کارشناسان ظرفیت استفادهنشده قابلتوجهی دارد.
برخی تحلیلها نشان میدهد که در صورت اعمال قیمتگذاری کربن بر گاز فسیلی، سوختهای کمکربن یا بدون انتشار آلاینده از نظر اقتصادی رقابتیتر خواهند شد. این موضوع در شرایطی اهمیت بیشتری مییابد که بسیاری از شرکتها، تحت الزامات جدید گزارشدهی زیستمحیطی، به دنبال کاهش انتشار مستقیم و غیرمستقیم کربن خود هستند.
در جنوب استرالیا، کمبود گاز و افزایش قیمتها در فصل زمستان، ضرورت یافتن راهکارهای جایگزین را پررنگتر کرده است؛ بهویژه در دورههایی که تولید برق خورشیدی کاهش مییابد. کارشناسان معتقدند ترکیبی از بهرهوری انرژی، ذخیرهسازی و استفاده هدفمند از ظرفیت محدود گاز میتواند مسیر گذار را هموارتر کند.
تحولات آینده در حوزه تولید برق، در شرایطی رقم میخورد که آثار اختلالات اقلیمی و رویدادهای حدی ناشی از تغییرات آبوهوایی، بیش از گذشته بر امنیت انرژی و زیرساختها تأثیر میگذارد.
