گزارشی تازه از گروهی از پژوهشگران بینالمللی نشان میدهد تغییرات اقلیمی ناشی از فعالیتهای انسانی، آتشسوزیهای طبیعی را در بسیاری از نقاط جهان تا چندین برابر افزایش داده است. در سال گذشته بیش از ۳.۷ میلیون کیلومتر مربع از زمینهای جهان طعمه حریق شد و بیش از ۸ میلیارد تُن دیاکسیدکربن وارد جو زمین شد — رقمی که حدود ۱۰ درصد بیشتر از میانگین دو دهه گذشته است.
افزایش بیسابقه آتشسوزیها در ۲۰۲۵
بر اساس این مطالعه که به رهبری پژوهشگران دانشگاههای مختلف از جمله «هامیش کلارک» از استرالیا انجام شده، در سال گذشته آتشسوزیها در مناطقی چون آمازون، استرالیا، آمریکای شمالی و آفریقا شدت بیسابقهای داشتهاند.
به گفته پژوهشگران، تغییرات اقلیمی انسانساخت احتمال وقوع آتشسوزیهای بزرگ را در برخی مناطق تا ۳۰ برابر افزایش داده است.
خسارات گسترده و تهدید زیرساختها
در این بازه، بیش از ۱۰۰ میلیون نفر تحت تأثیر مستقیم آتشسوزیها قرار گرفتند و بیش از ۲۱۵ میلیارد دلار از خانهها و زیرساختهای حیاتی در معرض خطر قرار گرفت.
در ایالات متحده، آتشسوزیهای مرگبار لسآنجلس در ژانویه گذشته دو برابر محتملتر و ۲۵ برابر گستردهتر از وضعیتی بود که در جهانی بدون گرمایش زمین رخ میداد.
آتش در جنگلهای آمازون و کنگو
در آمریکای جنوبی، منطقه پانتانال–چیکیتانو در مرز برزیل، بولیوی و پاراگوئه شاهد آتشسوزیهایی بود که به گفته دانشمندان ۳۵ برابر بزرگتر از حالت عادی بودند. این آتشها میلیاردها تُن دیاکسیدکربن آزاد کردند و زیستگاههای طبیعی را به شدت تخریب کردند.
وضعیت استرالیا: از «تابستان سیاه» تا امروز
اگرچه آتشسوزیهای استرالیا به گستردگی «تابستان سیاه» ۲۰۱۹–۲۰ نبود، اما همچنان بیش از ۵ میلیون هکتار در مناطق مرکزی و ۴۷۰ هزار هکتار در غرب کشور در آتش سوخت.
پارک ملی گرامپیانز در ایالت ویکتوریا حدود دوسوم مساحت خود را از دست داد.
انتشار کربن و هشدار برای اجلاس COP30
در بازه ۲۰۲۴–۲۰۲۵، آتشسوزیها ۸ میلیارد تُن دیاکسیدکربن منتشر کردند — سه برابر میانگین جهانی در جنگلهای خشک آمریکای جنوبی و دو برابر در جنگلهای بوریال کانادا.
پژوهشگران میگویند این میزان انتشار بیش از کل انتشار سالانه ۲۰۰ کشور در سال ۲۰۲۴ است.
راهحل: کاهش فوری انتشار گازهای گلخانهای
به گفته نویسندگان گزارش، تنها اقدام مؤثر برای جلوگیری از فاجعههای آتی، کاهش سریع و اساسی انتشار گازهای گلخانهای در دهه جاری است.
قرار است ماه آینده رهبران جهان در اجلاس تغییر اقلیم سازمان ملل (COP30) در شهر بلمِ برزیل گرد هم آیند تا درباره راههای مقابله با این بحران گفتوگو کنند.
جمعبندی:
گرمایش جهانی، خشکسالی و موجهای گرمای شدید، شرایط را برای گسترش آتش در اکوسیستمهای مختلف مهیاتر کردهاند. کارشناسان هشدار میدهند که بدون اقدام قاطع، این پدیده به روال جدید زمین بدل خواهد شد.
