بر اساس گزارش برنامه سیستمهای انرژی فتوولتائیک آژانس بینالمللی انرژی (IEA PVPS)
مروری بر محتوای خبر
تهران – خبرگزاری اکو اسکوپ:
تازهترین گزارش منتشرشده از سوی برنامه سیستمهای برق فتوولتائیک آژانس بینالمللی انرژی (IEA PVPS) نشان میدهد که برخلاف تصور عمومی، کشورهای کوچکتر و کمتر دیدهشده در صدر جدول استفاده از انرژی خورشیدی در سال ۲۰۲۴ قرار گرفتهاند. این گزارش که در می ۲۰۲۵ منتشر شده، هلند را بهعنوان پیشتاز جهانی در ظرفیت سرانه نصب شده برق خورشیدی معرفی کرده است؛ جایگاهی که پیشتر عمدتاً به کشورهای پرآفتاب و بزرگتری چون چین یا ایالات متحده نسبت داده میشد.
هلند؛ رهبر غیرمنتظره بازار خورشیدی
در شرایطی که بسیاری از تحلیلها بر سلطه مطلق چین بر بازار انرژی خورشیدی از نظر حجم مطلق متمرکزند، دادههای IEA PVPS تصویری متفاوت را ترسیم کردهاند. بر اساس این گزارش، در سال ۲۰۲۴ کشور هلند با وجود جمعیت کم و آفتاب نهچندان فراوان، بالاترین میزان ظرفیت نصبشده برق خورشیدی را به ازای هر نفر در جهان به ثبت رسانده است. پس از آن، استرالیا و آلمان در رتبههای دوم و سوم قرار گرفتهاند.
این رتبهبندی بر مبنای ظرفیت تجمعی نصبشده صورت گرفته است؛ معیاری که به درستی نشاندهنده میزان تعهد یک کشور نسبت به گذار به انرژیهای تجدیدپذیر در مقیاس فردی است. هلند، با رویکردی هوشمندانه در سیاستگذاری انرژی، موفق شده است زیرساختی قدرتمند برای بهرهگیری از انرژی خورشیدی ایجاد کند؛ موفقیتی که نیازمند توجه بیشتر کارشناسان و سیاستگذاران جهانی است.
یونان؛ پیشتاز تولید واقعی برق خورشیدی
از نظر سهم انرژی خورشیدی در کل تولید برق، کشور یونان صدرنشین است. طبق دادههای منتشرشده، حدود ۲۸ درصد از برق مصرفی یونان در سال ۲۰۲۴ از طریق پنلهای خورشیدی تأمین شده است؛ رقمی بیسابقه که نشاندهنده نفوذ عمیق انرژی تجدیدپذیر در ساختار تأمین برق این کشور است.
پس از یونان، هلند و اسپانیا بهترتیب در جایگاه دوم و سوم قرار دارند. این در حالی است که کشورهای نامآشنایی چون استرالیا و آلمان نیز در میان ده کشور اول از نظر سهم انرژی خورشیدی در تولید برق قرار گرفتهاند.
شگفتیسازان کمترشناختهشده
علاوه بر کشورهای مطرح، گزارش IEA PVPS نشاندهنده ظهور کشورهایی است که تاکنون نقش کمرنگتری در رسانهها ایفا کردهاند. کشورهای مجارستان، شیلی، استونی، قبرس و اسرائیل با سیاستهای هوشمندانه و مشوقهای مؤثر، توانستهاند سهم قابلتوجهی از انرژی خورشیدی را در سبد برق خود جای دهند.
لهستان؛ صعود خیرهکننده از دل زغالسنگ
یکی از نکات جالب گزارش، جایگاه سیزدهم کشور لهستان از نظر ظرفیت نصبشده سرانه است. کشوری که تا مدتها به عنوان یکی از قطبهای تولید برق از زغالسنگ در اروپا شناخته میشد، در سالهای اخیر با تصویب قوانین حمایتی از انرژی خورشیدی و گسترش سیستمهای فتوولتائیک سقفی، تحولی شگرف را تجربه کرده است. این کشور که زمانی حتی سیاستهای انرژی اتحادیه اروپا را تحت تأثیر قرار میداد، اکنون در مسیر استقلال انرژی و حفاظت از محیط زیست گامهای موثری برداشته است.
غایبان بزرگ: چین، آمریکا و هند
اگرچه چین با فاصله زیاد، بزرگترین تولیدکننده انرژی خورشیدی در جهان از نظر حجم مطلق محسوب میشود، اما در رتبهبندی بر اساس سرانه نصبشده یا سهم در تولید برق جایگاهی در میان ۱۳ کشور برتر ندارد. ایالات متحده و هند نیز در این فهرست دیده نمیشوند. این موضوع، پرسشی جدی را مطرح میکند: آیا تمرکز بیش از حد بر حجم مطلق، ما را از درک تلاشهای واقعی و تأثیرگذار غافل کرده است؟
نتیجهگیری
گزارش IEA PVPS تصویری جدید از رهبران واقعی انرژی خورشیدی ارائه میدهد؛ رهبرانی که نهتنها ظرفیت تولید بالایی دارند، بلکه توانستهاند با مشارکت شهروندان و سیاستگذاریهای هوشمند، از انرژی خورشیدی به عنوان یک منبع پایدار و قابل اتکا بهره ببرند. در دنیای امروز، موفقیت در انرژی پاک تنها به منابع طبیعی وابسته نیست؛ بلکه به اراده سیاسی، زیرساخت اجتماعی و برنامهریزی دقیق نیز نیاز دارد.
