نکات کلیدی خبر
- یک مورد از هر ۹ گونه پرنده مهاجر در معرض انقراض قرار دارد.
- جمعیت ۴۵ درصد از گونههای پرندگان مهاجر در حال کاهش است.
- بیش از نیمی از مناطق کلیدی تنوع زیستی پرندگان مهاجر، وضعیت نامطلوب دارند.
- سالانه بین ۱۳.۱ تا ۴۲.۷ میلیون پرنده مهاجر در اروپا، مدیترانه، قفقاز و شبهجزیره عربستان بهصورت غیرقانونی کشته یا صید میشوند.
- بانکهای توسعهای متعهد به اختصاص حدود ۶ میلیارد دلار برای حفاظت و احیای زیستگاههای مسیرهای مهاجرت شدهاند.
به گزارش پایگاه خبری گزارش سبز، یک گزارش جهانی درباره وضعیت پرندگان نشان میدهد یک مورد از هر ۹ گونه پرنده مهاجر در معرض انقراض قرار دارد و جمعیت ۴۵ درصد از گونههای مهاجر، از جمله فاخته، قمری و پرستوی دریایی شمالگان، در حال کاهش است.
این گزارش که هر چهار سال یکبار توسط BirdLife International منتشر میشود، در جریان اجلاس جهانی مسیرهای مهاجرت پرندگان در نایروبی کنیا ارائه شد.
بر اساس این گزارش، پرندگان دریایی و پرندگان ساحلی که به زیستگاههای دریایی و تالابهای ساحلی وابستهاند، از جمله گروههایی هستند که بیشترین آسیب را متحمل شدهاند.
فشارهای انسانی بر مسیرهای مهاجرت
از مهمترین عوامل کاهش جمعیت پرندگان مهاجر میتوان به گسترش و تشدید کشاورزی، شکار ناپایدار، آلودگی، گونههای مهاجم و گرمایش جهانی اشاره کرد.
در سال گذشته، انقراض جهانی «آبچلیک منقارباریک» نیز رسماً تأیید شد؛ رویدادی که نخستین انقراض ثبتشده یک پرنده در سرزمین اصلی اوراسیا و آفریقا طی چند قرن اخیر محسوب میشود.
در مجموع، طی ۱۵۰ سال گذشته انقراض هفت گونه پرنده مهاجر در جهان تأیید یا محتمل شناخته شده است.
یکی دیگر از شاخصهای نگرانکننده، وضعیت زیستگاههاست. پایشهای علمی انجامشده طی یک دهه گذشته نشان داده است که ۵۸ درصد از ۱٬۰۹۹ منطقه کلیدی تنوع زیستی مرتبط با پرندگان مهاجر، در وضعیت «ضعیف» یا «بسیار ضعیف» قرار دارند.
شکار غیرقانونی نیز فشار قابل توجهی ایجاد میکند. برآوردها نشان میدهد سالانه بین ۱۳.۱ تا ۴۲.۷ میلیون پرنده مهاجر در اروپا، منطقه مدیترانه، قفقاز و شبهجزیره عربستان بهصورت غیرقانونی کشته یا صید میشوند.
نمونههایی از بازگشت پرندگان
با وجود روند نزولی، گزارش تأکید میکند که اقدامات حفاظتی میتوانند به احیای جمعیت گونهها منجر شوند.
در جزیره مککواری استرالیا، حذف خرگوشها، گربهها، جوندگان و پرنده مهاجم «مرغ بیشه» به افزایش جمعیت پرندگان دریایی مهاجر از جمله مرغ باران آبی و مرغ باران خاکستری کمک کرده است.
در چین نیز برنامه حذف گونه مهاجم «علف مردابی صاف» در نخستین سال اجرا، ۳۷٬۵۵۳ هکتار از زیستگاههای ساحلی را احیا کرد؛ مساحتی معادل نیمی از کل محدوده هدف. این اقدام دسترسی دوباره پرندگان ساحلی به پهنههای گِلی غنی از منابع غذایی را فراهم کرده است.
در جزیره والاسیا در بریتانیا نیز احیای تالابها باعث بازگشت بیش از ۳۲ هزار پرنده آبزی در دوره اوج حضور آنها شده است که از این تعداد، ۱۱٬۲۷۰ قطعه مربوط به گونه تلیله حنایی بوده است.
اختصاص ۶ میلیارد دلار برای حفاظت از مسیرهای مهاجرت
همزمان با انتشار این گزارش، دولتها، دانشمندان، سازمانهای حفاظت از طبیعت و مؤسسات مالی در نایروبی اعلامیه مسیرهای مهاجرت نایروبی را امضا کردند.
بر اساس این تعهد، سه بانک توسعهای حفاظت از مسیرهای مهاجرت پرندگان را در چارچوب تأمین مالی خود وارد میکنند و مجموعاً حدود ۶ میلیارد دلار برای حفاظت و احیای زیستگاههای این مسیرها اختصاص مییابد.
بانک توسعه آسیایی نیز قصد دارد طی یک دهه آینده ۳ میلیارد دلار برای حفاظت از دستکم ۵۰ تالاب اولویتدار در مسیر مهاجرت شرق آسیا ـ استرالیا اختصاص دهد. این تالابها برای معیشت نزدیک به ۲۰۰ میلیون نفر اهمیت دارند.
بانک توسعه آمریکای لاتین و کارائیب نیز از اختصاص ۳ تا ۵ میلیارد دلار تا سال ۲۰۵۰ برای حفاظت از بیش از ۳۰ چشمانداز و پهنه دریایی خبر داده است.
بر اساس گزارش، مسیرهای مهاجرت مورد استفاده بیش از ۲ میلیارد پرنده مهاجر در آفریقا، اروپا و آسیا نیز قرار است از حمایتهای مالی جدید بهرهمند شوند.
