آمارهای رسمی نشان میدهد خودروهای برقی در سال ۲۰۲۵ معادل ۹۵.۹ درصد از کل خودروهای صفرکیلومتر ثبتشده در نروژ را به خود اختصاص دادهاند؛ رقمی که در ماه دسامبر به حدود ۹۸ درصد رسید و این کشور را با فاصلهای چشمگیر در صدر گذار جهانی از خودروهای بنزینی و دیزلی قرار داد.
بر اساس دادههای منتشرشده از سوی فدراسیون راههای نروژ، تقریباً تمام خودروهای جدیدی که در سال گذشته میلادی در این کشور شمارهگذاری شدهاند، الکتریکی بودهاند؛ روندی که نسبت به سهم ۸۸.۹ درصدی خودروهای برقی در سال ۲۰۲۴ شتاب قابلتوجهی داشته و نشاندهنده ورود بازار نروژ به مرحله تثبیت حذف سوختهای فسیلی در بخش خودروهای سواری است. افزایش ناگهانی ثبت خودروهای برقی در ماههای پایانی سال، بهویژه در دسامبر، ناشی از تلاش مصرفکنندگان و خودروسازان برای پیشخرید پیش از اجرای مالیاتهای جدید بوده است.
سیاستگذاری دولت نروژ در این گذار، بر ترکیبی از مشوقها و فشارهای مالیاتی استوار بوده؛ بهگونهای که در کنار کاهش یا حذف مالیات برای خودروهای برقی ارزانقیمت، هزینههای خرید و مالکیت خودروهای بنزینی و دیزلی بهطور پیوسته افزایش یافته و مزیت اقتصادی آنها را از بین برده است. کریستینا بو، رئیس انجمن خودروهای برقی نروژ، در توضیح این مدل سیاستی تأکید کرده است که تمرکز صرف بر معافیتهای مالیاتی تصویر ناقصی از واقعیت ارائه میدهد و خودروهای احتراقی عملاً با مالیات «از بازار خارج شدهاند».
دادهها نشان میدهد تعداد اندک خودروهای غیربرقی ثبتشده در سال ۲۰۲۵ عمدتاً شامل خودروهای تخصصی مانند خودروهای مناسبسازیشده برای افراد دارای معلولیت، خودروهای امدادی، تعداد محدودی خودروی هیبریدی و برخی مدلهای اسپرت خاص بوده است. در این بازار تقریباً تمامبرقی، تسلا برای پنجمین سال متوالی عنوان پرفروشترین برند خودرو در نروژ را حفظ کرده و با سهم ۱۹.۱ درصدی در صدر قرار گرفته است؛ پس از آن فولکسواگن با ۱۳.۳ درصد و ولوو با ۷.۸ درصد قرار دارند. فروش ۲۷ هزار و ۶۲۱ دستگاهی تسلا در سال ۲۰۲۵، بالاترین رکورد فروش سالانه یک خودروساز در تاریخ بازار نروژ محسوب میشود؛ رکوردی که در شرایط انتقادات مصرفکنندگان اروپایی از مواضع سیاسی مدیرعامل این شرکت، اهمیت بیشتری پیدا میکند.
همزمان، خودروسازان برای انطباق با سیاستهای مالیاتی جدید، زنجیره تأمین خود را بهسرعت بازتنظیم کردهاند؛ بهطوری که مدیرعامل فورد نروژ اعلام کرده بخشی از خودروهایی که برای بازارهای دیگر در نظر گرفته شده بود، بهمنظور تحویل سریعتر به نروژ منتقل شده است. دولت نروژ در اکتبر ۲۰۲۵ اعلام کرد از ابتدای سال ۲۰۲۶ تا سقف ۵ هزار دلار مالیات بر ارزش افزوده برای هر خودروی برقی اعمال خواهد شد، تصمیمی که موج ثبت خودرو در پایان سال را تشدید کرد؛ با این حال خودروهای برقی با قیمت کمتر از ۳۰۰ هزار کرون نروژ، معادل حدود ۳۰ هزار دلار، همچنان از این مالیات معاف خواهند بود.
فعالان صنعت خودرو معتقدند این ساختار مالیاتی جدید میتواند بازگشت خودروهای کوچک و شهری را تسریع کند؛ سگمنتی که در دهههای اخیر در بازار اروپا تضعیف شده بود. مدیران واردکنندگان برندهای اروپایی نیز تأکید کردهاند که در سالهای آینده، معرفی مدلهای جدید برقی بهتدریج جایگزین عرضه خودروهای احتراقی خواهد شد. مسیر نروژ در تضاد آشکار با وضعیت اتحادیه اروپا قرار دارد؛ جایی که کاهش تقاضا برای خودروهای برقی، سیاستگذاران را به عقبنشینی از ممنوعیت برنامهریزیشده فروش خودروهای بنزینی و دیزلی تا سال ۲۰۳۵ واداشته است.
تجربه نروژ برای سیاستگذاران و مدیران ارشد کسبوکار حامل یک پیام روشن است: گذار موفق به حملونقل پاک، بیش از آنکه به آمادگی مصرفکننده وابسته باشد، نیازمند سیگنالهای شفاف، پایدار و سختگیرانه سیاستی است که گزینههای فسیلی را از نظر اقتصادی غیررقابتی کند.
