طی سهماهه نخست سال جاری میلادی، سهم انرژیهای تجدیدپذیر در شبکه اصلی برق استرالیا به ۴۳ درصد رسید؛ رقمی که نشاندهنده رشد چشمگیر تولید برق پاک در پنج ایالت شرقی این کشور و قلمرو پایتختی استرالیا (ACT) نسبت به مدت مشابه سال قبل (۳۹ درصد) است.
این افزایش در حالی رخ داد که تولید برق از نیروگاههای زغالسنگ سیاه و قهوهای به پایینترین سطح تاریخی خود در فصل اول سال رسید. بخشی از این کاهش به دلیل فرسودگی و خاموشی برخی ایستگاههای قدیمی بود. تولید برق از نیروگاههای گازی نیز با کاهش همراه شد.
اپراتور بازار انرژی استرالیا (AEMO) اعلام کرد که این جابهجایی از سوختهای فسیلی به منابع بدون کربن باعث کاهش ۵.۱ درصدی انتشار گازهای گلخانهای ناشی از بخش برق در شرق استرالیا شده است.
طبق آمار منتشرشده، تولید برق از پنلهای خورشیدی خانگی ۱۶ درصد، از نیروگاههای بادی ۱۸ درصد و از مزارع خورشیدی بزرگ ۱۰ درصد افزایش یافته است. همچنین بهرهبرداری از باتریهای ذخیرهسازی بزرگ که به شبکه متصل شدهاند، رشدی ۸۶ درصدی داشته است.
در حالی که مصرف کل برق در سهماهه نخست امسال رکورد جدیدی ثبت کرد (بهویژه در ایالتهای ویکتوریا و استرالیای جنوبی به دلیل افزایش استفاده از کولرهای گازی)، میزان تقاضای برق از سوی نیروگاههای بزرگ و مزارع انرژی کمی کاهش یافت که عمدتاً به رشد نقش پنلهای خورشیدی خانگی برمیگردد. هماکنون بیش از ۴ میلیون خانه در سراسر استرالیا مجهز به سیستم خورشیدی هستند.
این دادهها نشان میدهد وقفهای که در توسعه انرژیهای تجدیدپذیر مقیاسبالا طی سال گذشته ایجاد شده بود، احتمالاً پایان یافته است. همچنین روند کند کاهش آلودگیهای اقلیمی در بخش برق بار دیگر از سر گرفته شده است. کارشناسان هشدار دادهاند برای رسیدن به هدف دولت آلبانیزی مبنی بر تولید ۸۲ درصد برق از منابع تجدیدپذیر تا سال ۲۰۳۰، باید این رشد با سرعت بیشتری ادامه یابد.
میانگین قیمت عمدهفروشی برق در استرالیا نسبت به سهماهه چهارم سال گذشته ۶ درصد کاهش یافته، اما همچنان ۹ درصد بالاتر از دوره مشابه سال ۲۰۲۴ است. این افزایش سالانه عمدتاً ناشی از جهش قیمت عمدهفروشی برق در تاسمانی بوده که در آن هزینه تولید برق آبی بهطور قابل توجهی افزایش یافته است.
در سایر ایالتهای شرقی سرزمین اصلی، قیمتها بهطور متوسط ۲.۵ درصد کاهش یافت. افزایش هزینه زغالسنگ و انرژی آبی عمدتاً با رشد استفاده از انرژی خورشیدی و بادی ارزانتر جبران شده است.
تأثیر مثبت انرژیهای تجدیدپذیر و باتریها
استفانی بشیر، مدیرعامل شرکت مشاورهای Nexa Advisory، گفت: «تولید برق تجدیدپذیر و ذخیرهسازی باتری تأثیر مثبتی بر پویایی سیستم، قیمتهای عمدهفروشی و کاهش انتشار داشتهاند. این روند به نفع امنیت انرژی، پایداری شبکه و مقرونبهصرفه بودن برق است.»
او افزود: «آنچه اکنون از دولت آلبانیزی انتظار میرود، داشتن جسارت برای شتاب بخشیدن به این حرکت است. خطوط انتقال همچنان حلقهی مفقودهی گذار به انرژی پاک هستند. باید این گره را باز کنیم. استرالیا مناطق دورافتاده را فراموش نکند… باید مطمئن شویم که این مناطق نیز از مزایای گذار انرژی بهرهمند میشوند و در این مسیر با ما همراه هستند. اگر این اقدامات انجام شود، میتوانیم همزمان برق را حفظ کرده و به هدف نهایی یعنی تبدیل استرالیا به ابرقدرت انرژی تجدیدپذیر نزدیک شویم.»
گرگ بورن از شورای اقلیم نیز گفت: «مصرف برق در حال افزایش است و تجدیدپذیرها این نیاز را پاسخ میدهند. انرژیهای پاک همچنان رکورد خواهند زد و برق استرالیا را پاکتر، مقرونبهصرفهتر و قابلاعتمادتر خواهند کرد.»
سرمایهگذاری برای ظرفیتسازی تولید انرژی پاک
دولت آلبانیزی که در سال ۲۰۲۲ به قدرت رسید، بر این فرض استوار بود که توسعهدهندگان انرژی خورشیدی و بادی با شتاب به ساخت پروژههای جدید ادامه خواهند داد، مشروط بر اینکه دولت با اجرای طرح ۲۰ میلیارد دلاری «سیمکشی مجدد کشور»، زیرساختهای خطوط انتقال بین ایالتی را فراهم کند.
اما در نوامبر ۲۰۲۳ دولت اذعان کرد که این فرض تحقق نیافته و سرمایهگذاری در پروژههای بزرگ کاهش یافته است. در پاسخ، وزیر تغییر اقلیم و انرژی، کریس بون، از گسترش گستردهی طرح تضمین سرمایهگذاری (Capacity Investment Scheme) برای دستیابی به هدف ۸۲ درصدی انرژی تجدیدپذیر خبر داد.
بر اساس این طرح، دولت متعهد شده است تا سال ۲۰۲۷، ساخت ۲۳ گیگاوات ظرفیت جدید از نیروگاههای خورشیدی و بادی و ۹ گیگاوات ذخیرهسازی را تحت پوشش قرار دهد. منابع انرژی فسیلی از این طرح مستثنا شدهاند.
هدف این طرح، تضمین حداقل درآمد برای توسعهدهندگان انرژی است؛ در صورتی که بازده تجاری آنها کمتر از این نرخ شود، دولت مابهالتفاوت را پرداخت میکند. مزایدههای این قراردادها هر شش ماه یکبار برگزار میشود.
این طرح ابتدا قانونگذاری نشده بود، اما در فوریه و در نتیجه توافقی با حزب سبزها برای حمایت از لایحهای دیگر، به قانون تبدیل شد.
قیمت منفی برق در ساعات اوج خورشیدی
جوانا بویر، تحلیلگر مؤسسه تحلیل اقتصاد انرژی و مالی (IEEFA) اعلام کرد که در حال حاضر قیمت عمدهفروشی برق در ۱۸ درصد از زمانها، بهویژه در ساعات میانی روز که خورشید در اوج است، صفر یا منفی میشود.
او افزود: «باتریهای بزرگ اکنون ۸۸ درصد درآمد خود را از خرید و ذخیره برق ارزان در روز و فروش آن در ساعات عصرگاهی با قیمت بالاتر بهدست میآورند. باقیمانده درآمد نیز از خدمات پایداری فرکانس شبکه تأمین میشود.»
