شرکت مشاوره بینالمللی مککنزی در گزارش تازه خود با عنوان «چشمانداز جهانی انرژی ۲۰۲۵» اعلام کرد که با وجود افزایش ظرفیت انرژیهای تجدیدپذیر، روند گذار جهانی به سمت انرژی پاک در دهههای آینده کندتر از پیشبینیهای گذشته خواهد بود و سوختهای فسیلی همچنان بیش از ۴۰ درصد از مصرف کل انرژی را در سال ۲۰۵۰ تشکیل خواهند داد.
تهران – گزارش سبز: در گزارش جدید شرکت مشاوره جهانی McKinsey & Company با عنوان Global Energy Perspective 2025 آمده است که جهان در مسیر گذار انرژی با کاهش شتاب روبهرو است. این گزارش، که دهمین نسخه از چشمانداز سالانه انرژی مککینزی به شمار میرود، نشان میدهد سیاستگذاران جهانی برای حفظ تعادل میان کاهش آلایندگی کربنی، امنیت انرژی و هزینههای اقتصادی با چالشهای پیچیدهای مواجهاند.
بر اساس پیشبینی مککینزی، انرژیهای تجدیدپذیر میتوانند تا سال ۲۰۵۰ بین ۶۱ تا ۶۷ درصد از تولید برق جهان را تأمین کنند؛ اما در سناریوهای مختلف این گزارش، سوختهای فسیلی همچنان سهمی بین ۴۱ تا ۵۵ درصد از کل مصرف انرژی جهان خواهند داشت.
دیهگو هرناندز دیاز، از شرکای ارشد مککینزی، در این باره گفت:
«ده سال پس از نخستین گزارش چشمانداز جهانی انرژی، دیدگاه ما نسبت به گذار انرژی پختهتر شده است. هرچند فوریت مقابله با تغییرات اقلیمی کاهش نیافته، اما مسیر رسیدن به اهداف توافق پاریس اکنون پیچیدهتر از همیشه است.»
سه سناریو برای آینده انرژی
گزارش مککینزی سه مسیر احتمالی را برای آینده انرژی جهان ترسیم کرده است:
۱. تکامل کند (Slow Evolution)
۲. تداوم شتاب (Continued Momentum)
۳. تحول پایدار (Sustainable Transformation)
با وجود تفاوت در فرضیات، هر سه سناریو نشان میدهند که روند کاهش انتشار گازهای گلخانهای نسبت به سال گذشته کندتر شده و میانگین گرمایش جهانی در مسیر افزایشی قرار دارد.
در سناریوی «تداوم شتاب»، انرژیهای کمکربن میتوانند تا سال ۲۰۵۰ بیش از ۶۵ درصد از تولید برق را به خود اختصاص دهند. در این میان، منابع «پایدار و قابل اتکا» مانند انرژی زمینگرمایی، برقآبی و هستهای با رشدی سالانه حدود ۳ درصد تا میانه قرن توسعه خواهند یافت.
با این حال، هیدروژن پاک هنوز از نظر اقتصادی رقابتی نیست و احتمال گسترش وسیع آن پیش از سال ۲۰۴۰ پایین ارزیابی شده است.
گزارش همچنین هشدار میدهد که کاهش نهایی ۵ درصد باقیمانده از آلایندگی بخش برق میتواند بسیار پرهزینه باشد؛ بهطوریکه هزینه حذف هر تن دیاکسیدکربن در این مرحله بین ۹۰ تا ۱۷۰ دلار برآورد شده، در حالی که کاهش اولیه تنها حدود ۲۰ دلار برای هر تن هزینه دارد.
رشد تقاضا از سوی مراکز داده
به گفته مککنزی، رشد شتابان مصرف انرژی در مراکز داده یکی از چالشهای اصلی آینده است. پیشبینی میشود مصرف برق این مراکز بین سالهای ۲۰۲۲ تا ۲۰۳۰ بهطور میانگین ۱۷ درصد در سال افزایش یابد. این روند، بهویژه در کشورهای عضو سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) چشمگیر است و فشار زیادی بر شبکههای برق و سرمایهگذاریهای زیرساختی وارد خواهد کرد.
تفاوت مسیر کشورها در گذار انرژی
مککنزی تأکید میکند که هیچ مسیر واحدی برای دستیابی به «کربن صفر خالص» وجود ندارد و هر کشور بر اساس شرایط اقتصادی، منابع طبیعی و اولویتهای صنعتی خود مسیر متفاوتی را دنبال خواهد کرد.
همایون تای، شریک ارشد مککینزی، در این زمینه گفت:
«چالش اصلی پیشروی دولتها و صنعت انرژی، تضمین سامانهای است که در عین پاک بودن، مقرونبهصرفه، قابل اعتماد و مقاوم در برابر نوسانات قیمتی و بحرانهای ژئوپلیتیکی باشد. مسیر کربنزدایی طولانی است، اما هنوز فرصت زیادی برای اقدام و بازگشت به مسیر اهداف اقلیمی وجود دارد.»
چشمانداز کلی
در جمعبندی این گزارش آمده است که هرچند جهان در حال حرکت به سمت تحول انرژی پاک است، اما سرعت این تحول برای تحقق اهداف توافق پاریس کافی نیست. مککنزی برآورد میکند ظرفیت انرژی خورشیدی و بادی تا سال ۲۰۳۰ سه برابر و تا ۲۰۵۰ بیش از نه برابر شود، اما دغدغههای مربوط به هزینه، امنیت انرژی و تنشهای ژئوپلیتیکی احتمالاً مسیر گذار را در دهه پیشرو کند خواهند کرد.
