پاییز زودرس؛ آیا تغییرات اقلیمی فصل‌ها را جابه‌جا کرده است؟

پایگاه خبری گزارش سبز – تابستان ۲۰۲۵ در بریتانیا به‌عنوان داغ‌ترین تابستان تاریخ ثبت شد؛ با چهار موج گرما و شرایط خشکی بی‌سابقه، برگ‌های درختان پیش از موعد شروع به تغییر رنگ و ریزش کردند. اداره هواشناسی بریتانیا (Met Office) این پدیده را «پاییز کاذب» یا False Autumn نامیده و آن را نتیجه مستقیم تغییرات اقلیمی و فشارهای ناشی از خشکسالی و گرمای شدید می‌داند.

چرا تابستان ۲۰۲۵ متفاوت بود؟

به گفته مت‌آفیس، بهار خشک ۲۰۲۵ باعث شد خاک بریتانیا خشک و ترک‌خورده باقی بماند. همزمان، موج گرمای دریایی موجب شد دمای سطح آب‌های اطراف بالاتر از میانگین باشد و گرما در خشکی ماندگار شود. دما در ژوئن و جولای نیز بالاتر از حد معمول گزارش شد.

مایک کندون، دانشمند اقلیم و نویسنده اصلی گزارش «وضعیت اقلیم بریتانیا»، می‌گوید:
«هر سالی که می‌گذرد، گامی دیگر در مسیر گرمایش اقلیم ماست. آب‌وهوا در بریتانیا اکنون به‌طور محسوسی متفاوت از چند دهه پیش است. تکرار مداوم رکوردهای دما و بارش نشانه تغییر طبیعی نیست، بلکه حاصل مستقیم انتشار گازهای گلخانه‌ای توسط انسان است.»

اثر پاییز کاذب بر درختان

خشکی‌های طولانی‌مدت می‌توانند باعث شوند درختان وارد وضعیت بقا شوند؛ یعنی برگ‌های خود را برای حفظ انرژی و آب زودتر از موعد از دست بدهند.

جان دیکن، رئیس بخش جنگل‌ها و درختان در «نشنال تراست»، می‌گوید:
«درختان فوق‌العاده مقاوم هستند، اما تابستان‌های متوالی با گرمای شدید و بارش کم می‌تواند به سیستم آوندی آن‌ها آسیب وارد کند. این آسیب‌ها تجمعی است و می‌تواند به نقطه بحرانی برسد؛ به‌گونه‌ای که شاهد مرگ درختان بیشتری باشیم و آن‌ها بیش از پیش در برابر آفات و بیماری‌ها آسیب‌پذیر شوند.»

بی‌نظمی در حیات وحش

بنا به گزارش انجمن Woodland Trust، تغییرات فصلی غیرعادی موجب شده حشرات زودتر ظاهر شوند، در حالی که پرندگان هنوز الگوهای تخم‌گذاری خود را تغییر نداده‌اند. این مسئله منجر به اختلال در زنجیره غذایی و کاهش تغذیه جوجه‌ها می‌شود.

جودیت گارفورث، مسئول پروژه‌های علمی این انجمن، می‌گوید:
«تغییر در زمان‌بندی رخدادهای طبیعی، نخستین و آشکارترین واکنش طبیعت به تغییرات اقلیمی است. این مسئله نشانه‌ای هشداردهنده برای تغییر در جمعیت گونه‌ها و محدوده زیست آن‌ها در آینده است.»

آینده چه خواهد شد؟

کارشناسان پیش‌بینی می‌کنند که بریتانیا همچنان شاهد تابستان‌های گرم‌تر و خشک‌تر خواهد بود و بنابراین پدیده پاییز زودرس و سایر تغییرات فصلی ادامه خواهد یافت. با این حال، اگر تعهدات جهانی در چارچوب توافق پاریس برای محدود کردن گرمایش زمین به ۱.۵ درجه سانتی‌گراد عملی شود، می‌توان انتظار داشت که سرعت این تغییرات کاهش یابد.