گزارش یک نهاد محیطزیستی نشان میدهد که تخریب جنگلها در اندونزی در سال ۲۰۲۵ با رشدی ۶۶ درصدی به بالاترین سطح در هشت سال اخیر رسیده است؛ روندی که به سیاستهای خودکفایی غذایی و انرژی دولت نسبت داده میشود.
به گزارش رویترز، میزان جنگلزدایی در اندونزی در سال ۲۰۲۵ بهطور قابل توجهی افزایش یافته و به ۴۳۳ هزار و ۷۵۱ هکتار رسیده است؛ رقمی که در مقایسه با ۲۶۱ هزار و ۵۷۵ هکتار در سال ۲۰۲۴، رشد چشمگیر ۶۶ درصدی را نشان میدهد.
اندیشکده «آئوریگا نوسانتارا» (Auriga Nusantara) که در حوزه جنگل و تنوع زیستی فعالیت میکند، با استفاده از تصاویر ماهوارهای و بررسیهای میدانی در ۱۶ استان، این دادهها را استخراج کرده است. به گفته «تایمر مانورونگ»، رئیس این نهاد، این افزایش «بازگشت به دوران اوج جنگلزدایی» در اندونزی محسوب میشود.
بر اساس این گزارش، یکی از مهمترین عوامل این روند، برنامههای دولت «پرابوو سوبیانتو» برای دستیابی به خودکفایی غذایی است. این برنامه با هدف افزایش تولید محصولات اساسی مانند برنج و کاهش وابستگی به واردات اجرا میشود. در همین راستا، دولت حدود ۲۰.۶ میلیون هکتار از اراضی جنگلی را برای پروژههای مرتبط با غذا، انرژی و آب اختصاص داده که ۴۳ درصد آن شامل جنگلهای طبیعی بوده است.
تنها در قالب طرح «جنگل ذخیره غذایی»، بیش از ۷۸ هزار هکتار جنگل در سال گذشته پاکسازی شده است؛ مساحتی معادل شهر نیویورک. کارشناسان هشدار دادهاند که بخشی از این اراضی، از جمله زمینهای پیت (Peatland: نوعی خاک غنی از مواد آلی که برای کشاورزی مناسب نیست)، برای کشت برنج مناسب نیستند.
در کنار امنیت غذایی، سیاست توسعه زیستانرژی (Bioenergy: تولید انرژی از منابع زیستی مانند چوب و گیاهان) نیز نقش مهمی در تخریب جنگلها داشته است. طبق گزارش، حدود ۳۷ هزار و ۹۱۰ هکتار از جنگلها به تولید زیستتوده صنعتی اختصاص یافته و بیش از ۴۱ هزار هکتار دیگر نیز به معادن زغالسنگ، طلا و نیکل تبدیل شدهاند.
از نظر جغرافیایی، جزایر بورنئو، سوماترا و پاپوآ بیشترین آسیب را دیدهاند. استان کالیمانتان شرقی، محل احداث پایتخت جدید اندونزی، بیشترین میزان تخریب را ثبت کرده است. همچنین سه استان سوماترا که در سال گذشته با سیل و رانش زمین مواجه بودند، افزایش چشمگیری در جنگلزدایی داشتهاند؛ بهطوری که در آچه ۴۲۶ درصد، در سوماترای شمالی ۲۸۱ درصد و در سوماترای غربی بیش از ۱۰۰۰ درصد افزایش ثبت شده است.
منتقدان معتقدند تداوم پروژههای موسوم به «پروژههای استراتژیک ملی» و اجرای قانون «آمبنیبوس» (Omnibus Law: مجموعهای از قوانین برای تسهیل سرمایهگذاری) باعث تضعیف حفاظتهای زیستمحیطی شده است. در مقابل، وزارت جنگلداری اندونزی اعلام کرده که نظارتها را تقویت کرده و تلاش میکند اجرای برنامهها به تخریب جنگلها منجر نشود.
کارشناسان هشدار میدهند که با نزدیک شدن به فصل خشک و پدیده النینو، خطر آتشسوزی جنگلها نیز افزایش خواهد یافت و این روند میتواند پیامدهای جدیتری برای اقلیم منطقه داشته باشد.
