پایگاه خبری گزارش سبز:
در تازهترین گزارش آژانس بینالمللی انرژی (IEA) با عنوان «تجدیدپذیرها ۲۰۲۵» آمده است که ظرفیت جهانی انرژیهای تجدیدپذیر تا سال ۲۰۳۰ حدود ۴۶۰۰ گیگاوات افزایش مییابد؛ رقمی معادل ظرفیت تولید برق مجموع چین، اتحادیه اروپا و ژاپن. این رشد بیسابقه عمدتاً از محل توسعه انرژی خورشیدی (حدود ۸۰ درصد) و در ادامه از انرژی بادی، برقآبی، زیستانرژی و زمینگرمایی حاصل میشود.
بر اساس این گزارش، بیش از ۸۰ درصد کشورهای جهان بین سالهای ۲۰۲۵ تا ۲۰۳۰ رشد سریعتری در توسعه انرژیهای تجدیدپذیر نسبت به پنج سال گذشته تجربه خواهند کرد؛ هرچند چالشهایی نظیر یکپارچهسازی شبکهها، آسیبپذیری زنجیره تأمین و مشکلات مالی همچنان پابرجا است.
کاهش چشمگیر واردات سوختهای فسیلی
گزارش IEA نشان میدهد که بیش از ۱۰۰ کشور موفق شدهاند با سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر، وابستگی خود را به واردات سوختهای فسیلی کاهش دهند و در مجموع صدها میلیارد دلار صرفهجویی داشته باشند. این دستاورد در حالی رقم خورده که در سالهای اخیر فشارهای سیاسی برای افزایش استفاده از سوختهای فسیلی در برخی کشورها از جمله ایالات متحده تشدید شده است.
بهطور مشخص، بریتانیا، آلمان و شیلی واردات زغالسنگ و گاز خود را از سال ۲۰۱۰ تاکنون حدود یکسوم کاهش دادهاند، و دانمارک توانسته اتکای خود به سوختهای فسیلی وارداتی را تقریباً به نصف برساند. در مجموع، این کشورها در سال ۲۰۲۳ از واردات ۷۰۰ میلیون تُن زغالسنگ و ۴۰۰ میلیارد مترمکعب گاز متان جلوگیری کردند؛ معادل حدود ۱۰ درصد از مصرف جهانی.
برآورد IEA نشان میدهد که این کشورها بین سالهای ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۳ بیش از ۱.۳ تریلیون دلار از هزینههای احتمالی واردات سوختهای فسیلی صرفهجویی کردهاند. در مجموع، ۱۰۷ کشور بهطور ملموس وابستگی خود را به سوختهای فسیلی وارداتی برای تولید برق کاهش دادهاند و ۳۸ کشور بیش از ۱۰ درصد و هشت کشور بیش از ۳۰ درصد از این وابستگی را از بین بردهاند.
تقویت امنیت انرژی با انرژیهای پاک
آژانس بینالمللی انرژی در گزارش خود تأکید میکند که انرژیهای تجدیدپذیر بهصورت ذاتی امنیت عرضه انرژی را تقویت کرده و تابآوری اقتصادی کشورها را افزایش میدهد. این اثر بهویژه در کشورهای اروپایی که پیشتر وابستگی بالایی به گاز روسیه داشتند مشهود است. کشورهایی مانند بلغارستان، رومانی و فنلاند با توسعه انرژیهای تجدیدپذیر توانستهاند وابستگی خود به واردات گاز و زغالسنگ را تقریباً به صفر برسانند.
در بریتانیا، که با مخالفتهای سیاسی در زمینه انرژیهای تجدیدپذیر روبهروست، اتکای برق تولیدی به سوختهای فسیلی وارداتی از ۴۵ درصد به کمتر از ۲۵ درصد کاهش یافته است. بدون گسترش انرژی بادی و خورشیدی، این رقم به حدود ۶۰ درصد میرسید. گزارش IEA یادآور میشود که سرمایهگذاری در انرژیهای پاک نهتنها واردات را کاهش میدهد، بلکه موجب حفظ سرمایه در داخل کشور و ایجاد اشتغال محلی نیز میشود.
تحولات در بخش حملونقل و گرمایش
در بخش حملونقل، IEA پیشبینی میکند که مصرف انرژیهای تجدیدپذیر تا سال ۲۰۳۰ ۵۰ درصد افزایش یابد. حدود ۴۵ درصد این رشد مربوط به برق تجدیدپذیر برای خودروهای برقی، بهویژه در چین و اروپا است. پس از آن زیستسوختها با ۳۵ درصد، و سوختهای هوایی و دریایی پایدار با ۱۰ درصد در جایگاههای بعدی قرار دارند.
در بخش گرمایش نیز که نزدیک به نیمی از مصرف نهایی انرژی جهان را تشکیل میدهد، سهم انرژیهای تجدیدپذیر تا سال ۲۰۲۴ به ۱۴ درصد رسیده است. بیشترین رشد در چین و پس از آن در هند و اتحادیه اروپا ثبت شده است. توسعه گسترده پمپهای حرارتی و استفاده از برق تجدیدپذیر در ساختمانها از عوامل کلیدی این پیشرفت است.
آژانس بینالمللی انرژی در این گزارش نتیجه میگیرد که گذار به انرژیهای تجدیدپذیر دیگر غیرقابل توقف است. انرژی پاک نهتنها ارزانتر و کارآمدتر از سوختهای فسیلی است، بلکه امنیت انرژی، استقلال اقتصادی و اشتغال پایدار را نیز تقویت میکند. این نهاد تأکید دارد که در صورت تحقق پیشبینیها، آینده انرژی جهان تا سال ۲۰۳۰ بیش از هر زمان دیگری سبز و مقاوم در برابر بحرانهای ژئوپلیتیک خواهد بود.
