تحلیل تازهای نشان میدهد صنایع انرژی پاک چین در سال گذشته میلادی بیش از ۹۰ درصد رشد سرمایهگذاری این کشور را رقم زدهاند و اکنون از نظر ارزش اقتصادی، بزرگتر از اقتصاد همه کشورهای جهان بهجز هفت کشور هستند.
بر اساس تحلیل جدیدی که توسط مرکز تحقیقات انرژی و هوای پاک انجام و در وبسایت Carbon Brief منتشر شده است، صنایع انرژی پاک چین شامل تولید، نصب و صادرات باتری، خودروهای برقی، انرژی خورشیدی، بادی و فناوریهای مرتبط، در سال ۲۰۲۵ بیش از ۹۰ درصد رشد سرمایهگذاری این کشور را به خود اختصاص دادهاند. این گزارش نشان میدهد که برای دومین بار در سه سال اخیر، این بخشها بیش از یکسوم رشد اقتصادی چین را رقم زدهاند و به ستون اصلی اقتصاد دوم جهان تبدیل شدهاند.
طبق این گزارش، ارزش واقعی بخش انرژی پاک چین بین سالهای ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۵ تقریباً دو برابر شده و تنها در سال گذشته به رکورد ۱۵.۴ تریلیون یوان، معادل حدود ۲.۲ تریلیون دلار، رسیده است؛ رقمی که با تولید ناخالص داخلی کشورهایی مانند برزیل یا کانادا قابل مقایسه است. سهم این بخش از تولید ناخالص داخلی چین به ۱۱.۴ درصد افزایش یافته، در حالی که این رقم در سال ۲۰۲۲ حدود ۷.۳ درصد بود.
تحلیلگران تأکید میکنند که بدون رشد سریع صنایع انرژی پاک، چین بهطور جدی در دستیابی به هدف رشد اقتصادی سالانه ۵ درصدی خود ناکام میماند. بخش عمده ظرفیت جدید تولیدشده در این صنایع برای پاسخ به تقاضای داخلی استفاده شده است؛ بهگونهای که سرعت توسعه نیروگاههای بادی و خورشیدی در چین طی سالهای اخیر تقریباً دو برابر مجموع کل جهان بوده است.
بر اساس این گزارش، بیشترین رشد سرمایهگذاری در سال گذشته مربوط به بخش باتری بوده است؛ جایی که پیشرفتهای فناورانه باعث افزایش بهرهوری باتریها برای استفاده در خودروهای برقی و ذخیرهسازی برق در شبکه شده است. مشاوران دولتی چین معتقدند این روند دیگر صرفاً یک گذار در تولید برق نیست، بلکه تغییری ساختاری در کل نظام انرژی، حملونقل و صنعت کشور به شمار میرود.
در حوزه صادرات نیز، رشد قابل توجه تولید چین موجب شده انرژی خورشیدی، به گفته آژانس بینالمللی انرژی، به «ارزانترین برق تاریخ» تبدیل شود و دسترسی به آن برای بسیاری از کشورهای جنوب جهانی امکانپذیر شود. لاوری میلیویرتا، نویسنده اصلی این گزارش، میگوید شتابگیری سرمایهگذاری در انرژی پاک چین خبر مثبتی برای جهان است و در صورت تداوم این روند، بزرگترین تولیدکننده گازهای گلخانهای جهان ممکن است به نقطه اوج انتشار کربن برسد؛ نقطهای که میتواند نشانهای از یک چرخش جهانی باشد.
با این حال، گزارش هشدار میدهد که این مسیر تضمینشده نیست. صنعت زغالسنگ همچنان یک نیروی سیاسی قدرتمند در چین به شمار میرود و در سال گذشته پیشنهادهایی برای ساخت ۱۶۱ گیگاوات نیروگاه زغالسنگ جدید ارائه شده است. تصمیمگیری نهایی درباره جهتگیری آینده بخش انرژی چین احتمالاً با انتشار برنامه پنجساله جدید دولت در ماه آینده روشنتر خواهد شد.
فعالان اقلیمی این وضعیت را یک نقطه عطف تاریخی میدانند. به گفته آندریاس زیبر از سازمان ۳۵۰.org، انرژی خورشیدی در سال ۲۰۲۶ برای نخستین بار از زغالسنگ در چین پیشی خواهد گرفت، اما همزمان ادامه سرمایهگذاری در زغالسنگ میتواند به داراییهای بلااستفاده، افزایش هزینههای سیستم انرژی و دشوارتر شدن گذار منجر شود.
