گوتنبرگ (یا یوتِبُریْ)، دومین شهر بزرگ سوئد، بار دیگر تعهد خود به توسعه پایدار را با پذیرش هزینههای مالی در مسیر اهداف زیستمحیطی و اجتماعی نشان میدهد.
در سال ۲۰۲۲، شهرداری گوتنبرگ نخستین نهاد محلی در جهان بود که اقدام به دریافت وام «پیوند خورده با پایداری» (Sustainability Linked Loan – SLL) کرد؛ شیوهای نوین از تامین مالی که بر اساس مجموعهای از بهبودهای سالانه در حوزههای محیطزیست و مسائل اجتماعی، میان وامگیرنده و بانکهای شریک تعیین میشود.
این وام، چهار هدف اصلی برای شهرداری گوتنبرگ تعریف کرده است: استفاده کامل از انرژیهای تجدیدپذیر در سیستم گرمایشی شهر، برقیسازی ناوگان خودروهای شهرداری، کاهش مصرف انرژی در ساختمانهای عمومی مانند مدارس و بیمارستانها، و بهبود کیفیت زندگی در مناطق محروم شهری.
در صورت تحقق هر یک از این اهداف در سطح تعیینشده، شهرداری مشمول تخفیف سالانه ۰.۱ درصدی در نرخ بهره وام میشود؛ رقمی معادل تقریبی ۱۰۰ هزار کرون (۱۰٬۵۰۰ دلار یا ۸٬۰۰۰ پوند). اما در صورت عدم تحقق یکی از اهداف، همین مبلغ بهعنوان جریمه از شهرداری اخذ خواهد شد.
گزارشهای رسمی سال ۲۰۲۴ نشان میدهد که گوتنبرگ نتوانسته به هدف خود در حوزه استفاده از انرژیهای تجدیدپذیر برسد و باید ۱۵۰ هزار کرون جریمه پرداخت کند. با این حال، شهرداری همچنان توانسته در زمینه کاهش مصرف انرژی و پیشرفتهای اجتماعی به امتیاز مثبت دست یابد و از تخفیفهای مربوطه بهرهمند شود. در زمینه برقیسازی ناوگان خودروها نیز، اگرچه به هدف کامل نرسیده، اما انحراف آن به حدی نبوده که شامل جریمه شود.
هدفگذاری بلندپروازانه برای آیندهای بدون کربن
فردریک بلوک، مدیر پرتفوی شهرداری گوتنبرگ، اعلام کرد: «ما عمداً اهداف بلندپروازانهای تعیین کردهایم. هدفگذاری بلند، سازمان را وادار به تلاش بیشتر میکند. اگرچه سرعت پیشرفت ما کمتر از حد انتظار بوده، اما گامبهگام در مسیر درستی حرکت میکنیم. هدف نهایی ما رسیدن به شهری بدون کربن تا سال ۲۰۳۰ است.»
وی افزود: «این مسیر را صرفاً برای تخفیف مالی طی نمیکنیم، بلکه میخواهیم نشان دهیم گوتنبرگ در زمینه محیطزیست و عدالت اجتماعی چه اقدامات مهمی انجام داده و هر سال در حال پیشرفت است.»
نوسازی مناطق محروم با تمرکز بر امنیت و رفاه
پیشرفت در مناطق محروم شهر مانند هیالبو و بیسکوپسگوردن، با استفاده از نظرسنجیهای سالانه از ساکنان ارزیابی میشود. سؤالات این نظرسنجیها بر احساس امنیت، پاکیزگی محیط و کیفیت خدمات تمرکز دارد. اقدامات کلیدی شامل افزایش دوربینهای مداربسته، حضور گستردهتر پلیس و مقاومسازی واحدهای مسکونی بوده است.
آژانس مسکن عمومی «فرامتیدن» که زیرمجموعه شهرداری است و مالک بخش بزرگی از املاک این مناطق محسوب میشود، نقش اساسی در این طرحها دارد. لارس بانکوال، مدیر تحقیق و توسعه این آژانس، گفت: «ما عملاً تنها نهاد رسمی فعال در این مناطق هستیم. ابزار قدرتمندی در اختیار داریم و مسئولیت سنگینی بر دوش ماست.»
با این حال، برخی کارشناسان اجتماعی از جمله فادوما آویل، مشاور شغلی مهاجر اهل سومالی، نگرانیهایی درباره رویکردهای امنیتی دارند. وی معتقد است حضور گسترده دوربین و پلیس ممکن است موجب تشدید حس تبعیض نژادی در میان جوانان شود. او میگوید: «اگر کودکان در هیالبو دوربین ببینند اما در محلههای سوئدی نه، چه فکری خواهند کرد؟ چگونه احساس خواهند کرد وقتی دائماً تحت نظر پلیس هستند؟»
آویل همچنین اثربخشی نظرسنجیها را زیر سوال برده و معتقد است که شهرداری بیش از حد بر اهداف زیستمحیطی تمرکز کرده و از نیازهای اساسی ساکنان مناطق محروم غافل مانده است: «مردم این مناطق دغدغه محیطزیست ندارند. آنها به آموزش، شغل و غذا نیاز دارند.»
وامهای پیوند خورده با پایداری؛ فرایندی دشوار اما اثرگذار
توافق بر سر دریافت یک وام SLL فرایندی پیچیده و زمانبر است که برای گوتنبرگ نزدیک به یک سال زمان برد و همکاری با شش بانک بزرگ نوردیک را نیاز داشت. طبق دادههای بلومبرگ، تعداد این وامها در سطح جهانی طی سال ۲۰۲۳ حدود ۵۶ درصد کاهش یافته است.
ماتس اولائوسون، مشاور ارشد پایداری در بانک SEB – بانک اصلی ارائهدهنده SLL گوتنبرگ – میگوید: «ما برخی متقاضیان را بهدلیل پایین بودن سطح اهداف رد کردهایم. اما حتی برای سازمانهایی که موفق به دریافت SLL میشوند نیز این مسیر آسان نیست.»
او هشدار میدهد که در صورت عدم تحقق اهداف، ممکن است شهرت سازمان لطمه بخورد: «کسی نباید اهدافی تعیین کند که در عمل دستنیافتنی باشند. باید سازوکار اجرایی هم وجود داشته باشد تا به تحقق واقعی استراتژی کمک کند.»
تجربه موفق شرکت دانمارکی Emagine با SLL
یکی از شرکتهایی که تجربه مثبتی از SLL دارد، شرکت مشاوره مدیریت «ایمجین» در دانمارک است. این شرکت در سال ۲۰۲۱ مبلغ ۱۰ میلیون پوند وام گرفت و با آن موفق به خرید شش شرکت دیگر شد. اهداف اصلی آن شامل افزایش ۱۶ درصدی تعداد زنان در سطوح مدیریتی و کاهش ۶ درصدی نرخ خروج نیروی انسانی طی هفت سال است؛ اهدافی که با کمک برنامههای رهبری و منتورینگ دنبال میشود.
لارس بلاخ، مدیر مالی این شرکت میگوید: «عدم تحقق اهداف به معنای پرداخت جریمههای بهره است. علاوه بر آن، ما تعهدی عمومی دادهایم و اعتبارمان در گرو تحقق این اهداف است.»
جذب سرمایهگذار با شفافیت در گزارشدهی پایداری
فردریک بلوک در پایان خاطرنشان میکند که اهداف فعلی محیطزیستی و اجتماعی شهر تا سال ۲۰۳۰ ادامه دارند و گزارشهای سالانه دقیق در مورد پیشرفت این اهداف، به جذب سرمایهگذاران آینده کمک میکند: «بانکها علاقه دارند به شهرهای پایدار وام دهند. گزارشهای SLL ما، ویترینی است برای نشان دادن زیبایی پایداری شهری گوتنبرگ.»
لینک خبر: بیبیسی
