مصرف زغالسنگ در جهان طی سال ۲۰۲۴ به بالاترین سطح تاریخی خود رسید؛ موضوعی که بنا بر گزارش تازهٔ مؤسسهٔ منابع جهانی (WRI)، میتواند تلاشهای جهانی برای مهار گرمایش زمین را با شکست روبهرو کند. در حالیکه سهم زغالسنگ در تولید برق کاهش یافته، افزایش کلی تقاضای انرژی باعث رشد مصرف این سوخت فسیلی شده است.
بر اساس گزارش سالانهی «وضعیت اقدام اقلیمی» که روز چهارشنبه منتشر شد، استفاده از زغالسنگ در جهان در سال گذشته رکورد تازهای ثبت کرده است. این گزارش تصویر تیرهای از آینده مقابله با بحران اقلیمی ترسیم میکند؛ چراکه بسیاری از کشورها از اهداف تعیینشده برای کاهش انتشار گازهای گلخانهای عقب ماندهاند.
«کلیا شومر»، پژوهشگر اندیشکدهٔ WRI، گفت: «ما در مسیر درستی حرکت میکنیم، اما سرعت کافی نداریم. برای پنجمین سال پیاپی، تلاشها برای حذف تدریجی زغالسنگ از مسیر درست خارج شده است.»
به گفتهٔ کارشناسان، برای رسیدن به هدف خالصِ انتشار صفر تا سال ۲۰۵۰ و محدود کردن گرمایش جهانی به ۱.۵ درجهٔ سانتیگراد، باید بخشهای بیشتری از اقتصاد جهانی به برق پاک متکی شوند. اما این امر تنها در صورتی ممکن است که نظام تأمین برق جهانی از وابستگی به سوختهای فسیلی رها شود.
در حالیکه بیشتر دولتها پس از تعهدات سال ۲۰۲۱ باید مصرف زغالسنگ را کاهش دهند، برخی کشورها مسیر عکس را پیش گرفتهاند. هند تولید زغالسنگ خود را از مرز یک میلیارد تن گذرانده و «دونالد ترامپ» در آمریکا حمایت آشکار خود از سوختهای فسیلی را اعلام کرده است.
گزارش هشدار میدهد که اگرچه سیاستهای ضدتجدیدپذیر دولت آمریکا هنوز به شکل محسوس در آمار انتشار گازها منعکس نشده، در سالهای آینده میتواند روند کاهش انتشار را مختل کند. در مقابل، چین و اتحادیهٔ اروپا با تداوم حمایت از انرژیهای پاک، تا حدی اثر این عقبگرد را کاهش دادهاند.
در بخش مثبتی از گزارش آمده است که تولید انرژیهای تجدیدپذیر با سرعتی «تصاعدی» در حال افزایش است و انرژی خورشیدی بهعنوان «سریعترین منبع رشد در تاریخ» شناخته شده؛ با این حال رشد فعلی باید تا دو برابر افزایش یابد تا جهان بتواند تا پایان دههٔ جاری مسیر کاهش مؤثر انتشار کربن را طی کند.
