شورای جهانی الکترونیک با اعلام رسمی راهاندازی EPEAT ۲.۰، نسل جدید اکولِیبل پیشرو در صنعت الکترونیک، از بازنگری گسترده معیارهای علمی برای کاهش انتشار، تقویت چرخهپذیری، حذف مواد شیمیایی مضر و ارتقای زنجیره تأمین مسئولانه خبر داد. این تحول پس از دو دهه استفاده جهانی از EPEAT و با مشارکت ذینفعان متعدد شکل گرفته است.
شورای جهانی الکترونیک (Global Electronics Council – GEC) امروز چهارشنبه ۲۰ آذر ۱۴۰۴ (۱۰ دسامبر ۲۰۲۵) در پورتلند اعلام کرد که نسخه جدید اکولِیبل پیشرو صنعت، با عنوان EPEAT 2.0، بهطور رسمی راهاندازی شده است. این نسخه جدید، حاصل بیش از ۲۰ سال تجربه و ارزیابی عملکرد زیستمحیطی و اجتماعی تجهیزات الکترونیک بوده و اکنون با رویکردی مدولار و مبتنی بر معیارهای علمی بهروزرسانی شده، دامنه تأثیرگذاری خود را در زنجیره ارزش صنعت فناوری گسترش میدهد.
بر اساس اعلام GEC، EPEAT ۲.۰ نه تنها ویژگیهای پایداری محصولات نهایی را ارزیابی میکند، بلکه دامنه سنجش را به تعهدات شرکتی، مدیریت زنجیره تأمین و انجام ارزیابیهای دقیقتر در حوزههای اجتماعی و محیطزیستی گسترش داده است.
باب میچل، مدیرعامل شورای جهانی الکترونیک، با اشاره به اهمیت این تحول گفت: «EPEAT ۲.۰ نمایانگر مرحلهای تازه در رهبری فناوری مسئولانه است. ما با همکاری جامعه چندذینفعه، چارچوبی نوآورانه ایجاد کردیم که میتواند مسیر دستیابی به آیندهای پایدارتر را تسریع کند. این تغییر سیستمی، دامنه و تأثیر EPEAT را بهطور چشمگیری افزایش میدهد.»
در نسخه جدید، معیارها در چهار محور اصلی بازطراحی شدهاند:
۱. اقلیم: کاهش انتشار گازهای گلخانهای در سراسر زنجیره ارزش محصولات الکترونیکی.
۲. چرخهپذیری: تقویت طراحی برای استفاده مجدد، تعمیرپذیری و بازیافت، همراه با معیارهای ویژه برای بستهبندی، مصرف آب و مدیریت پسماند.
۳. مواد شیمیایی نگرانکننده: حذف مواد سمی و پرخطر برای سلامت انسان و محیطزیست.
4. زنجیره تأمین مسئولانه: ارتقای استانداردهای کار منصفانه، ایمنی و سلامت شغلی، و تأمین مواد اولیه بهصورت پایدار.
GEC اعلام کرد که محصولات برندهای Dell، HP و Hewlett Packard Enterprise نخستین محصولات ثبتشده در سامانه EPEAT ۲.۰ هستند. این اقدام به گفته سازمانهای خرید دولتی، مسیر انتخاب محصولات سازگار با اهداف زیستمحیطی را سادهتر خواهد کرد.
فرگال رایان، مدیر پورتفولیوی تدارکات ICT در دفتر تدارکات دولت ایرلند، درباره این تغییر گفت: «این بهروزرسانی باعث میشود سازمانهای دولتی با سرعت و دقت بیشتری بتوانند محصولات منطبق با اهداف پایداری کشور را شناسایی کنند.»
نسخه جدید EPEAT علاوه بر بازنگری معیارها، شامل بهروزرسانی کامل سامانه رجیستری، طراحی برنامههای اختصاصی برای خردهفروشان و تأمینکنندگان، و یک چارچوب یکپارچه برای استفاده سیاستگذاران و تولیدکنندگان است.
این برنامه وارد دوره گذار خواهد شد؛ بهگونهای که:
- ثبت محصولات بر اساس EPEAT ۱.۰ تا ۱ ژوئیه ۲۰۲۶ امکانپذیر است.
- تا ۱ ژوئیه ۲۰۲۷ تمام محصولات موجود در سامانه باید مطابق معیارهای نسخه ۲.۰ باشند.
- تمام محصولات نسخه ۱.۰ تا پایان دوره گذار همچنان در رجیستری قابل مشاهده خواهند بود.
EPEAT ۲.۰ بر اساس فرایند اجماعمحور و مشارکت ذینفعان شامل تولیدکنندگان، پژوهشگران، سازمانهای دولتی، فعالان پایداری و خریداران نهادی توسعه یافته است.
در حال حاضر بیش از ۲.۷ میلیارد محصول با برچسب EPEAT در سراسر جهان خریداری شدهاند که بنا بر گزارش GEC، موجب صرفهجویی ۳۴ میلیارد دلاری و کاهش ۳۴۱ میلیون تن انتشار گازهای گلخانهای شده است.
برای مشاهده فهرست محصولات ثبتشده و جزئیات بیشتر، وبسایت epeat.net معرفی شده است.
