تهران – اردیبهشت ۱۴۰۴ – در حالی که آلمان توانسته با نصب بیش از ۷۸۰ هزار پنل خورشیدی بالکنی، گام بلندی در مسیر انرژی پاک بردارد، ایالات متحده هنوز نتوانسته حتی اولین قدمها را برای بهرهگیری گسترده از این فناوری ساده و کمهزینه بردارد.
فناوری ساده و قابلدسترس برای همه
پنلهای خورشیدی بالکنی یا اصطلاحاً plug-and-play، تجهیزاتی کوچک و قابلحمل هستند که بهراحتی روی نرده بالکن نصب و تنها با اتصال به یک پریز برق خانگی، تا ۸۰۰ وات برق تولید میکنند؛ این میزان انرژی برای شارژ لپتاپ، یخچال کوچک یا برخی لوازم خانگی دیگر کافی است. این تجهیزات در آلمان، بهویژه در میان مستأجران، فعالان محیطزیست و علاقهمندان به فناوری، محبوبیت زیادی پیدا کردهاند.
بر اساس آمار نهاد تنظیم مقررات انرژی آلمان، تا پایان دسامبر ۲۰۲۳ بیش از ۷۸۰ هزار پنل خورشیدی بالکنی در این کشور ثبت شده و میلیونها دستگاه دیگر نیز بدون ثبت رسمی نصب شدهاند.
آمریکا؛ هنوز در انتظار قوانین پایهای
در ایالات متحده، بهرغم علاقهمندی برخی سیاستمداران نظیر «ریموند وارد»، نماینده جمهوریخواه ایالت یوتا، بازار رسمی برای پنلهای خورشیدی بالکنی وجود ندارد. وی پس از آشنایی با این فناوری در سال گذشته، لایحهای را تحت عنوان H.B. 340 به تصویب رساند که در آن استفاده از پنلهای خورشیدی قابلحمل از الزامات سنگین اتصال به شبکه معاف میشود. این قانون نخستین تلاش جدی در سطح ایالتی برای تسهیل استفاده از انرژی خورشیدی بالکنی در آمریکاست.
با این حال، موانع مهمتری همچنان باقی مانده است؛ از جمله نبود استاندارد ملی ایمنی، عدم تطابق با کدهای الکتریکی آمریکا و نبود تأییدیه از نهاد معتبر UL (Underwriters Laboratories) که یکی از الزامات اساسی برای ورود تجهیزات به بازار ایالات متحده به شمار میرود.
درسهایی از تجربه آلمان
آلمان در سال ۲۰۱۷ با تصویب اولین دستورالعمل رسمی توسط نهاد استانداردسازی VDE، استفاده از پنلهای خورشیدی بالکنی را قانونی کرد. در پی آن، استانداردهایی در سالهای ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹ تدوین شد که زمینه رشد این صنعت را فراهم کرد. فعالان صنعت، مهندسان و سیاستمداران با همکاری یکدیگر، مسیر توسعه این فناوری را هموار کردند و حتی حق قانونی مستأجران برای نصب پنل خورشیدی بر روی بالکن را به رسمیت شناختند.
از طرف دیگر، برای جلوگیری از خطرات احتمالی نظیر breaker masking (ناکارآمدی کلید قطعکننده مدار هنگام بروز اضافهبار)، آلمان تولید پنلهای بالکنی را به توان حداکثر ۸۰۰ وات محدود کرده است. همچنین از فناوری Residual Current Device برای شناسایی جریان دوطرفه استفاده میشود؛ قابلیتی که در سیستمهای برقی آمریکا هنوز جایگاه مشخصی ندارد.
موانع فنی و قانونی در آمریکا
از نگاه کارشناسان، مهمترین مانع توسعه انرژی خورشیدی بالکنی در آمریکا، نبود استاندارد ایمنی تأییدشده از سوی UL است. حتی در ایالتی مانند یوتا، قانونی که اخیراً به تصویب رسیده، تنها شامل محصولاتی میشود که دارای تأییدیه UL باشند. اما در حال حاضر، هیچکدام از پنلهای خورشیدی بالکنی موفق به اخذ این گواهی نشدهاند.
از سوی دیگر، کد ملی برق (NEC) که هر سه سال یکبار بهروزرسانی میشود، بهصراحت نصب تجهیزات تولید انرژی از نوع plug-in را ممنوع کرده است. تلاشهای شرکتهایی مانند GismoPower برای اصلاح این کدها تاکنون بینتیجه مانده و تمام پیشنهادهای آنها در اکتبر سال گذشته رد شده است.
آیندهای قابل تصور برای انرژی خورشیدی قابلحمل
با وجود موانع قانونی و فنی، کارشناسان معتقدند که پذیرش عمومی این فناوری در نهایت باعث تغییر نگرش سیاستگذاران خواهد شد؛ درست مانند آنچه در آلمان رخ داد. ریموند وارد میگوید: «اگر سیستمی طراحی کنیم که مردم بتوانند بخشی از نیاز انرژی خود را شخصاً تأمین کنند، فقط میتوان آن را یک اتفاق خوب دانست.»
گفتنی است که توسعهدهندگان آمریکایی از جمله تیمهای مهندسی دانشگاهی و شرکتهایی مانند GismoPower، با حمایت مالی وزارت انرژی آمریکا، همچنان در تلاش برای تدوین استانداردهای لازم برای این فناوری هستند.
