شرکت خودروسازی FAW چین اعلام کرد آزمایش میدانی باتری نیمهجامد با چگالی انرژی ۵۰۰ واتساعت بر کیلوگرم را در یک خودروی نمونه آغاز کرده است؛ فناوریای که با حذف نیکل و استفاده از منگنز ارزانتر، بردی بیش از هزار کیلومتر را هدفگذاری کرده و میتواند معادلات بازار خودروهای برقی را تغییر دهد.
شرکت خودروسازی FAW چین که شریک اصلی تولید فولکسواگن در این کشور محسوب میشود، ۱۰ فوریه ۲۰۲۶ آزمایش یک باتری نیمهجامد با چگالی انرژی ۵۰۰ Wh/kg را در یک خودروی نمونه تولیدی آغاز کرد. این باتری با ظرفیت ۱۴۲ کیلوواتساعت جایگزین یک بسته باتری LFP با ظرفیتی کمتر از نصف شده است. بر اساس اعلام منابع چینی، خودروی مجهز به این نمونه آزمایشی قادر است طبق استانداردهای چین بیش از هزار کیلومتر را با یکبار شارژ طی کند.
چگالی انرژی ۵۰۰ واتساعت بر کیلوگرم به سقف نظری فناوریهای باتری بسیار نزدیک است. مزیت کلیدی این پروژه، علاوه بر افزایش چگالی انرژی، کاهش هزینه تولید عنوان شده است. پژوهشگران FAW با جایگزینی فلز گرانقیمت نیکل با منگنز فراوان و ارزانتر، موفق شدهاند هزینه بسته باتری هیبریدی را کاهش دهند و همزمان به عملکردی نزدیک به باتریهای تمامجامد دست یابند.
این باتری توسط زیرمجموعه FAW یعنی China Automotive New Energy Battery (CANEB) تولید شده و بهصورت مشترک با تیمی به سرپرستی پروفسور «چن جون» از دانشگاه نانکای توسعه یافته است. رویکرد این تیم با برخی دیگر از شرکتهای فعال در حوزه باتری نیمهجامد متفاوت است. برای نمونه، شرکت NIO نمونهای ۱۵۰ کیلوواتساعتی از باتری نیمهجامد را توسعه داده که بهدلیل قیمت بالا، آن را بهصورت اجارهای در اختیار مشتریان قرار میدهد. خودروهای مجهز به آن باتری توان پیمایش بیش از ۶۵۰ مایل با یکبار شارژ را دارند.
در فناوری FAW از الکترولیت کامپوزیتی با پخت درجا (in situ cured composite electrolyte) استفاده شده است؛ فناوریای که بنا بر اعلام تیم پژوهشی، هدایت یونی بالا، پنجره الکتروشیمیایی گسترده، سازگاری بینسطحی قوی، خاصیت بازدارندگی شعله و مزیت هزینهای را بهطور همزمان فراهم میکند. همچنین آند باتری نیز بهصورت درجا شکل داده شده تا طول عمر و ایمنی افزایش یابد. کاتد لیتیوم-منگنز این باتری چگالی انرژی ۳۰۰ میلیآمپرساعت بر گرم ارائه میدهد که بیش از دو برابر بهترین سلولهای LFP عنوان شده است.
بر اساس برآوردها، اگر مصرف متوسط خودروهای برقی حدود ۳۰ کیلوواتساعت در هر ۱۰۰ مایل در نظر گرفته شود، این بسته باتری میتواند طبق استاندارد EPA بردی بیش از ۵۰۰ مایل فراهم کند. نسل بعدی نمونه آزمایشی FAW قرار است ظرفیتی ۲۰۰ کیلوواتساعت داشته باشد و بردی نزدیک به ۷۰۰ مایل ارائه دهد. با وجود افزایش ظرفیت، ابعاد فیزیکی بسته باتری تفاوتی با باتریهای LFP متداول نخواهد داشت.
در چین نظام طبقهبندی جدیدی برای باتریهای حالتجامد تدوین شده که از ژوئیه بهصورت رسمی اجرا میشود. در این نظام، باتریها بر اساس میزان الکترولیت مایع طبقهبندی میشوند و نمونههایی که ۹۵ درصد الکترولیت جامد دارند، بهعنوان باتریهای هیبریدی جامد-مایع شناخته میشوند. شرکت CATL و سایر بازیگران صنعت، فناوری هیبریدی را راهکاری گذار تا دستیابی به باتریهای تمامجامد میدانند.
در حال حاضر باتریهای تمامجامد واقعی هزینه بالاتری دارند و طول عمر آنها نسبت به باتریهای متداول یا هیبریدی کوتاهتر گزارش شده است. یکی از دلایل هزینه بالا، نیاز به خطوط تولید جدید و سرمایهگذاری سنگین در بازتجهیز کارخانههاست؛ در حالی که باتریهای هیبریدی امکان تولید روی خطوط فعلی را دارند.
همزمان رقابت جهانی در این حوزه تشدید شده است. CATL و BYD برنامهریزی کردهاند از سال ۲۰۲۷ ادغام محدود باتریهای تمامجامد را در خودروهای نمونه آغاز کنند. شرکت دانگفنگ نیز اعلام کرده قصد دارد تولید انبوه باتریهای حالتجامد با برد هزار کیلومتر را از سپتامبر امسال شروع کند. FAW نیز پیشتر از بهکارگیری یک خودروی نمونه برند هونگچی با باتری حالتجامد خبر داده بود، هرچند جزئیات فنی آن منتشر نشد.
در اروپا، شرکت Donut Lab مستقر در فنلاند ژانویه ۲۰۲۶ در نمایشگاه CES اعلام کرد تولید باتریهای تمامجامد با چگالی انرژی بیش از ۴۰۰ Wh/kg و عمر بیش از ۱۰۰ هزار سیکل شارژ را آغاز کرده است. این شرکت مدعی عملکرد ۹۹ درصدی در دمای منفی ۳۰ تا ۱۰۰ درجه سانتیگراد و شارژ کامل در کمتر از پنج دقیقه شده است.
این ادعاها با واکنش تردیدآمیز برخی فعالان صنعت مواجه شد. مدیرعامل Svolt Energy اعلام کرد پارامترهای اعلامشده متناقض است و تحقق همزمان آنها را زیر سؤال برد. Svolt موضعی محتاطانه نسبت به تجاریسازی سریع باتریهای تمامجامد اتخاذ کرده و معتقد است مسائل فنی حلنشده متعددی باقی مانده است.
با وجود اختلافنظرها، مسیر تحقیق و توسعه باتری در چین و سایر کشورها با سرعت بالا ادامه دارد. افزایش چگالی انرژی، کاهش هزینه، بهبود ایمنی و تسریع زمان شارژ چهار محور اصلی رقابت در بازار خودروهای برقی محسوب میشود. اگر فناوری FAW در آزمونهای میدانی موفق عمل کند، میتواند نقطه عطفی در تجاریسازی باتریهای نیمهجامد و گذار به نسل تمامجامد باشد.
