بحران سلامت روان در میان کارکنان نظام درمانی اروپا

گزارش تازه سازمان جهانی بهداشت نشان می‌دهد فشار کاری، قراردادهای موقت و خشونت محیطی سلامت روان کارکنان درمانی در اروپا را به مرز بحران رسانده است.

در آستانه روز جهانی سلامت روان، سازمان جهانی بهداشت (WHO) با انتشار نتایج یک نظرسنجی گسترده در اروپا هشدار داد که یک‌دهم پزشکان و پرستاران در این قاره افکار خودکشی را تجربه کرده‌اند؛ بحرانی که نه‌تنها سلامت فردی آنان بلکه امنیت و پایداری نظام سلامت اروپا را تهدید می‌کند.

براساس این گزارش که با همکاری میان سازمان جهانی بهداشت اروپا و کمیسیون اروپا انجام شده، حدود ۱۰۰ هزار نفر از کارکنان نظام درمانی از ۲۹ کشور اروپایی بین اکتبر ۲۰۲۴ تا آوریل ۲۰۲۵ در این مطالعه شرکت کرده‌اند. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد شرایط کاری دشوار، فشار روانی شدید و ناامنی شغلی از عوامل اصلی آسیب به سلامت روان آنان است.

دکتر هانس هنری پی. کلوگه، مدیر دفتر منطقه‌ای اروپا در سازمان جهانی بهداشت، تأکید کرده است:
«بحران سلامت روان در میان کارکنان درمانی در واقع یک بحران امنیت سلامت است و سلامت کل نظام درمانی را به خطر می‌اندازد.»

فشار کاری، ناامنی شغلی و خشونت محیط کار

بر اساس یافته‌های این پژوهش، یک‌چهارم پزشکان بیش از ۵۰ ساعت در هفته کار می‌کنند و یک‌سوم آنان قرارداد موقت دارند؛ وضعیتی که نگرانی از آینده شغلی و اضطراب را تشدید می‌کند. همچنین، میزان بروز افکار خودکشی در میان کارکنان درمانی دو برابر جمعیت عمومی گزارش شده است.

در میان پاسخ‌دهندگان، یک‌دهم اعلام کردند که در دو هفته گذشته به این فکر کرده‌اند که «بهتر است مرده باشند» یا «به خود آسیب بزنند».

خشونت محیط کار نیز عامل مهم دیگری در این بحران است؛ از هر سه پزشک و پرستار، یک نفر تجربه خشونت شغلی داشته است.
«ما راه انسانیت را انتخاب کردیم، اما این به معنی از دست دادن انسانیت خودمان نیست»، ملانی دوباره‌ریکس، رزیدنت رادیولوژی از فرانسه، در واکنش به نتایج این پژوهش گفته است.

کاهش انگیزه، تهدیدی برای بیماران

با وجود این آمار نگران‌کننده، سه‌چهارم پزشکان و دو‌سوم پرستاران همچنان احساس هدفمندی و معنا در کار خود دارند.
اما میان ۱۱ تا ۳۴ درصد از کارکنان درمانی در حال بررسی ترک شغل هستند؛ موضوعی که به گفته سازمان جهانی بهداشت می‌تواند زمان انتظار بیماران را افزایش داده و کیفیت مراقبت را کاهش دهد.

بر اساس برآوردهای WHO، اگر روند فعلی ادامه یابد، اروپا تا سال ۲۰۳۰ با کمبود نزدیک به ۹۴۰ هزار نیروی درمانی روبه‌رو خواهد شد.

دکتر کلوگه تأکید کرد: «سلامت روان کادر درمان تنها یک تعهد اخلاقی نیست، بلکه پایه‌ای است برای ارائه مراقبت‌های ایمن و باکیفیت به هر بیمار.»

راهکارهای پیشنهادی

سازمان جهانی بهداشت در پایان گزارش خود، مجموعه‌ای از اقدامات فوری را پیشنهاد کرده است؛ از جمله:

• اجرای سیاست تحمل صفر در برابر خشونت شغلی
• اصلاح نظام شیفت‌بندی و ساعات کاری
• تضمین دسترسی به خدمات سلامت روان باکیفیت برای پزشکان و پرستاران

این گزارش همزمان با روز جهانی سلامت روان (۱۰ اکتبر) منتشر شده و بر لزوم اقدام فوری دولت‌ها برای حمایت از نیروهای درمانی تأکید دارد.