نکات کلیدی خبر
- کشاورزان اروپایی از وقوع بحرانی بیسابقه در بخش کشاورزی خبر میدهند.
- تولید برخی محصولات کشاورزی در فرانسه بین ۲۵ تا ۱۰۰ درصد کاهش یافته است.
- برداشت ذرت در فرانسه نسبت به سال ۲۰۲۵ حدود ۳۵ درصد کمتر خواهد بود.
- بیش از ۶۰ درصد اراضی کشاورزی ایتالیا با خشکسالی مواجه هستند.
- خسارتهای بخش کشاورزی ایتالیا از ۳ میلیارد یورو فراتر رفته است.
- تولید غلات در برخی مناطق اسپانیا تا ۴۹ درصد کاهش یافته است.
- دولتهای اروپایی بستههای حمایتی جدیدی را برای کمک به کشاورزان در نظر گرفتهاند.
تداوم موجهای شدید گرما و گسترش خشکسالی در سراسر اروپا، بخش کشاورزی این قاره را با بحرانی کمسابقه روبهرو کرده است. کشاورزان فرانسه، ایتالیا و اسپانیا نسبت به کاهش چشمگیر تولید محصولات کشاورزی هشدار دادهاند و خواستار اقدام فوری دولتها برای مقابله با پیامدهای تغییرات اقلیمی شدهاند.
بحران تاریخی در مزارع فرانسه
کشاورزان فرانسوی اعلام کردهاند که تولید سبزیجات در سال جاری بهطور محسوسی کاهش یافته است. بر اساس آمار منتشرشده، تولید کدو سبز ۲۵ درصد، کاهو ۳۵ درصد، نخودفرنگی ۴۰ درصد، بروکلی ۶۰ درصد و آرتیشو بین ۵۰ تا ۱۰۰ درصد کاهش یافته است.
اتحادیه «پرنس دو برتانی» که بیش از هزار و ۳۰۰ تولیدکننده سبزیجات در منطقه برتانی را نمایندگی میکند، این وضعیت را یک بحران تاریخی توصیف کرده و خواستار اجرای برنامههای فوری برای حمایت از کشاورزان شده است.
کارشناسان معتقدند افزایش دمای ناشی از فعالیتهای انسانی و تقویت پدیده النینو، نقش مهمی در تشدید شرایط کنونی داشته است. در بسیاری از مناطق اروپا، دمای هوا در تابستان امسال بهطور مداوم از ۳۰ درجه سانتیگراد و در مواردی از ۳۵ درجه نیز فراتر رفته است. کاهش بارندگی و وزش بادهای گرم نیز شرایط را دشوارتر کرده است.
کاهش شدید تولید غلات
فرانسه بهعنوان بزرگترین تولیدکننده غلات اروپا، کاهش قابلتوجهی را در تولید ذرت تجربه میکند. وزارت کشاورزی فرانسه پیشبینی کرده است که برداشت ذرت در سال جاری به حدود ۹ میلیون تن برسد که ۳۵ درصد کمتر از سال گذشته است.
این میزان تولید آخرین بار در سال ۱۹۸۰ ثبت شده بود.
اگرچه تغییر الگوی کشت و جایگزینی برخی محصولات مانند آفتابگردان در کاهش تولید مؤثر بوده است، اما کارشناسان معتقدند موجهای گرمای شدید در مراحل حساس رشد گیاه، مهمترین عامل افت تولید محسوب میشود.
دامداران نگران کمبود خوراک دام هستند
پیامدهای خشکسالی تنها به محصولات زراعی محدود نشده است. تولیدکنندگان لبنیات در فرانسه گزارش دادهاند که تولید شیر بین ۱۰ تا ۱۵ درصد کاهش یافته است.
دمای بالاتر از ۲۵ درجه سانتیگراد باعث ایجاد تنش گرمایی در گاوهای شیری میشود و همین موضوع بر میزان تولید تأثیر میگذارد.
در همین حال، اداره آمار وزارت کشاورزی فرانسه اعلام کرده است که تولید علوفه مورد نیاز دام در زمستان، حدود ۳۰ درصد کمتر از میانگین سالهای ۱۹۸۹ تا ۲۰۱۸ بوده است.
صنعت مرغداری نیز از این بحران بینصیب نمانده است. موج گرمای ماه ژوئن باعث افزایش تلفات در واحدهای پرورش طیور شده و تولید تخممرغ را به میزان حدود یک میلیون عدد در روز کاهش داده است.
ایتالیا؛ بیش از ۶۰ درصد اراضی درگیر خشکسالی
بر اساس دادههای منتشرشده از سوی بزرگترین سازمان کشاورزی ایتالیا، بیش از ۶۰ درصد اراضی این کشور با درجات مختلف خشکسالی مواجه هستند.
محصولاتی مانند ذرت، برنج، سویا، میوه و سبزیجات بیشترین آسیب را دیدهاند. تولید شیر نیز حدود ۲۰ درصد کاهش یافته است.
برآوردها نشان میدهد که مجموع خسارتهای ناشی از خشکسالی، آتشسوزی و طوفانهای شدید در ایتالیا از ۳ میلیارد یورو فراتر رفته است.
دره پو؛ کانون بحران کشاورزی ایتالیا
شدیدترین بحران در دره پو، مهمترین منطقه کشاورزی ایتالیا، مشاهده میشود. این منطقه که چهار استان شمالی ایتالیا را در بر میگیرد، حدود ۸۰ درصد برنج این کشور را تولید میکند.
کاهش شدید آب رودخانه پو، کشاورزان را مجبور کرده است تا برای نخستین بار، مزارع برنج را یک هفته در میان آبیاری کنند.
کاهش تولید غلات و شراب در اسپانیا
اسپانیا نیز شرایط مشابهی را تجربه میکند. برداشت غلات در منطقه کاستیا و لئون ۳۵ درصد، در منطقه مادرید ۴۹ درصد و در آندلس ۲۴ درصد کاهش یافته است.
تولید شیر گوسفند و بز نیز بهترتیب ۶.۵ و ۱۰.۸ درصد کمتر شده است.
اگرچه تولید روغن زیتون در سال گذشته افزایش یافت و بارندگیهای زمستان و بهار شرایط مطلوبی را برای این محصول فراهم کرد، اما تولیدکنندگان هنوز نمیتوانند درباره وضعیت برداشت امسال اظهارنظر قطعی داشته باشند.
در مقابل، فدراسیون ملی تولیدکنندگان شراب اسپانیا پیشبینی کرده است که تولید شراب در سال ۲۰۲۶ حدود ۲۰ درصد کاهش یابد. کارشناسان میگویند افزایش دما باعث کوچکتر شدن دانههای انگور و کاهش میزان محصول شده است.
بستههای حمایتی دولتها برای نجات کشاورزان
دولتهای اروپایی در تلاش هستند تا با ارائه بستههای حمایتی، بخشی از خسارتهای واردشده را جبران کنند.
نخستوزیر فرانسه از اختصاص ۱۴۵ میلیون یورو کمک فوری به کشاورزان خبر داده و وعده داده است که در بودجه سال ۲۰۲۷ نیز منابع بیشتری برای حمایت ساختاری از این بخش اختصاص یابد.
نظر کارشناسان
متخصصان حوزه اقلیم معتقدند بحران کنونی تنها یک رویداد مقطعی نیست، بلکه نشانهای از تغییر الگوی آبوهوایی در اروپا است. به اعتقاد آنان، بدون اصلاح روشهای آبیاری، توسعه ارقام مقاوم به خشکی و بازنگری در سیاستهای کشاورزی، امنیت غذایی اروپا در سالهای آینده با تهدیدهای جدی مواجه خواهد شد.