شورای اتحادیه اروپا و نمایندگان پارلمان اروپا با دستیابی به یک توافق اولیه، مسیر سیاست اقلیمی اروپا را تا ۲۰۵۰ شفافتر کردند. بر اساس این توافق، اتحادیه اروپا یک هدف الزامآور برای کاهش ۹۰ درصدی انتشار خالص گازهای گلخانهای تا سال ۲۰۴۰ نسبت به سطوح ۱۹۹۰ تعیین میکند؛ هدفی که آن را به نقطه عطفی در حرکت اروپا به سوی بیطرفی اقلیمی تا ۲۰۵۰ تبدیل کرده است.
شورای اتحادیه اروپا اعلام کرد که ریاست شورا و نمایندگان پارلمان اروپا امروز در مورد اصلاح قانون اقلیمی اروپا (ECL) به توافق اولیه رسیدهاند. این اصلاحیه شامل تعیین یک هدف الزامآور برای کاهش ۹۰ درصدی انتشار خالص گازهای گلخانهای تا سال ۲۰۴۰ است؛ هدفی که کمیسیون اروپا در ۲ ژوئیه ۲۰۲۵ پیشنهاد داده بود.
بر اساس اطلاعیه رسمی منتشرشده توسط شورای اتحادیه اروپا، این توافق علاوه بر هدفگذاری جدید، مجموعهای از «انعطافپذیریهای راهبردی» را شامل میشود که قرار است مسیر اجرای سیاستهای اقلیمی پس از ۲۰۳۰ را تسهیل کند. در این مجموعه، اصولی همچون رقابتپذیری صنعتی، امنیت انرژی، سادهسازی مقررات، عدالت اجتماعی و توجه به شرایط متفاوت کشورهای عضو لحاظ شده است.
لارس اوگارد، وزیر اقلیم، انرژی و خدمات عمومی دانمارک و رئیس دورهای شورا، این توافق را «وحدتی تاریخی بر سر جهتگیری اقلیمی اروپا» توصیف کرد و گفت: «این هدف بر پایه علم و تضمینکننده امنیت و رقابتپذیری ماست. اکنون میتوانیم بر طراحی و اجرای سیاستهایی تمرکز کنیم که اروپا را به آیندهای امن و پایدار هدایت میکند.»
بر اساس این توافق، آغاز اجرای نظام تجارت انتشار اروپا برای بخش ساختمان و حملونقل جادهای (ETS2) که پیشتر برای سال ۲۰۲۷ برنامهریزی شده بود، یک سال به تعویق افتاده و در ۲۰۲۸ عملیاتی خواهد شد. این تصمیم بهمنظور کاهش فشار مالی بر خانوارها و کسبوکارها اتخاذ شده است.
یکی از بخشهای کلیدی توافق جدید، نقش «اعتبارهای کربن بینالمللی با کیفیت بالا» در تحقق هدف ۲۰۴۰ است. بر اساس متن توافق، از سال ۲۰۳۶ کشورهای عضو مجاز خواهند بود تا سقف ۵ درصد از انتشار خالص ۱۹۹۰ را از طریق اعتبارهای بینالمللی جبران کنند؛ چیزی معادل تحقق ۸۵ درصد کاهش از طریق اقدامات داخلی. همچنین احتمال ایجاد یک دوره آزمایشی بین سالهای ۲۰۳۱ تا ۲۰۳۵ برای توسعه بازار جهانی اعتبارهای معتبر کربن پیشبینی شده است.
توافق همچنین بر بازنگری مستمر وضعیت رقابتپذیری، قیمت انرژی، و سطح جذب کربن طبیعی در اتحادیه اروپا تأکید میکند. کمیسیون اروپا موظف است در صورت لزوم، پیشنهادهای اصلاحی برای تقویت چارچوب اقلیمی ارائه دهد.
این توافق اولیه باید پیش از نهایی شدن، به تصویب رسمی شورای اتحادیه اروپا و پارلمان اروپا برسد.
پیشینه
قانون اقلیمی اروپا نخستینبار در سال ۲۰۲۱ تصویب شد و هدف بیطرفی اقلیمی تا ۲۰۵۰ و کاهش دستکم ۵۵ درصدی انتشار تا ۲۰۳۰ را تعیین کرد. در فوریه ۲۰۲۴، کمیسیون اروپا سند «هدف اقلیمی ۲۰۴۰ اروپا» را منتشر کرد و تحقیقات علمی گستردهای را در مدلهای انتشار ارائه داد. در اکتبر ۲۰۲۵، شورای اروپا راهبرد خود را برای هدف ۲۰۴۰ اعلام کرد و بر «رویکرد متوازن» تأکید داشت. در نوامبر ۲۰۲۵، وزرای محیطزیست اتحادیه اروپا و سپس پارلمان اروپا موضع مذاکراتی خود را تصویب کردند.
