بروکسل – ۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۴ |
مرروی بر محتوای خبر
کمیته محیط زیست پارلمان اروپا با اصلاحات کلیدی در سازوکار «تعدیل مالیات مرزی کربن » (CBAM) موافقت کرد؛ ابزاری برای قیمتگذاری کربن که واردات محصولات با شدت انتشار بالا مانند فولاد و سیمان را هدف قرار میدهد. این اصلاحات با هدف کاهش بار اداری برای کسبوکارهای کوچک و متوسط (SMEs) انجام شدهاند، در حالی که تمامیت زیستمحیطی این سیستم همچنان حفظ میشود.
بر اساس پیشنهاد اصلاحی جدید، آستانهای تحت عنوان de minimis به میزان ۵۰ تُن در نظر گرفته شده است که تقریباً ۹۰ درصد واردکنندگان – عمدتاً کسبوکارهای کوچک و واردکنندگان موردی – را از الزامات گزارشدهی CBAM معاف میکند. این تغییر بخشی از بسته جامع تسهیلگری موسوم به «Omnibus I» است که کمیسیون اروپا در فوریه ۲۰۲۵ ارائه کرده بود.
هدف زیستمحیطی CBAM دستنخورده باقی میماند
علیرغم معافیت گسترده واردکنندگان کوچک، CBAM همچنان ۹۹ درصد از کل انتشار دیاکسیدکربن ناشی از واردات کالاهای تحت پوشش مانند آهن، فولاد، آلومینیوم، سیمان و کودهای شیمیایی را دربرمیگیرد.
آنتونیو دکارو، گزارشگر اصلی این اصلاحات، با اشاره به اهمیت این تصمیم گفت:
«اکثریت کمیته موافقت کردند که تغییرات صرفاً محدود به پیشنهادات مشخص کمیسیون باقی بماند و مفاد دیگر قانون CBAM بازنگری نشود؛ چراکه این قانون نقش حیاتی در جلوگیری از نشت کربن دارد. این رویکرد به ما اجازه میدهد تا بدون تضعیف سیستم، آن را برای شرکتها سادهتر کنیم.»
سادهسازی فرآیندها؛ افزایش شفافیت و امنیت
در قالب این اصلاحات، فرآیند صدور مجوز برای گزارشدهندگان (declarants) سادهتر شده، روشهای محاسبه انتشار گازهای گلخانهای شفافتر شده و تدابیر ضد سوءاستفاده نیز تقویت شدهاند. این مجموعه تغییرات در راستای هدف اتحادیه اروپا برای ایجاد سیستمی قابل فهمتر، امنتر و منسجمتر برای همه ذینفعان CBAM صورت گرفته است.
این طرح اصلاحی با رأی قاطع اعضای کمیته به تصویب رسید: ۸۵ رأی موافق، ۱ رأی مخالف و ۱ رأی ممتنع. رأیگیری نهایی در صحن پارلمان اروپا برای ۲ خرداد ۱۴۰۴ (۲۲ مه ۲۰۲۵) برنامهریزی شده است. پس از آن، مذاکرات با شورای اتحادیه اروپا برای نهاییسازی متن قانونی آغاز خواهد شد.
CBAM؛ ابزار مکمل نظام تجارت انتشار اتحادیه اروپا
CBAM بهعنوان مکملی برای سیستم تجارت انتشار اتحادیه اروپا (ETS) طراحی شده است تا شرایط رقابتی را برای تولیدکنندگان اروپایی برابر کرده و اقدامات اقلیمی را به فراتر از مرزهای اتحادیه گسترش دهد.
بر اساس اعلام کمیسیون اروپا، تا اوایل سال ۲۰۲۶ بررسی خواهد شد که آیا باید بخشهای صنعتی بیشتری – که در معرض خطر نشت کربن قرار دارند – تحت پوشش CBAM قرار گیرند یا خیر.
فشار مقررات بر صنایع پرکربن ادامه دارد
این اصلاحات در حالی تصویب شدهاند که اتحادیه اروپا تلاش خود را برای کاهش انتشار صنعتی گازهای گلخانهای افزایش داده است. CBAM یکی از عناصر کلیدی سیاست «سبزسازی واردات» به شمار میرود که هدف آن جلوگیری از انتقال صنایع آلاینده به کشورهای با مقررات زیستمحیطی ضعیفتر است.
در کنار آن، اتحادیه اروپا در تلاش است تا با تسهیل روند اجرایی برای کسبوکارهای کوچک، از فشار بیش از حد بر واحدهای اقتصادی خرد جلوگیری کرده و در عین حال اصول زیستمحیطی خود را حفظ کند.
