اتحادیه اروپا شتاب‌دهنده اقتصاد آبی و کشاورزی دریایی پایدار

اتحادیه اروپا با تخصیص بودجه‌ای معادل ۵.۷ میلیون یورو (۶.۱ میلیون دلار) از محل «صندوق اروپایی دریایی، شیلات و آبزی‌پروری» (EMFAF)، اجرای چهار پروژه بزرگ در حوزه پرورش جلبک‌های دریایی و ایجاد مراکز نوآوری آبی را آغاز کرد.

این طرح‌ها با نام‌های MED-Hubs، ATL.A.HUB، OCEAN GARDENS و SEAGROW به دنبال ایجاد شبکه‌های منسجم نوآوری، توسعه سامانه‌های باززاینده کشاورزی دریایی و تجاری‌سازی محصولات جدید زیست‌فناوری دریایی هستند. این مجموعه بخشی کلیدی از راهبرد اقتصاد آبی اتحادیه اروپا محسوب می‌شود که هدف آن بی‌طرفی اقلیمی، احیای تنوع زیستی و تاب‌آوری اقتصادی مناطق ساحلی است.

این برنامه‌ها که در پی فراخوان سال ۲۰۲۴ EMFAF تحت عنوان «تخصص هوشمند و کشاورزی دریایی باززاینده» معرفی شدند، طی دو تا سه سال آینده و با مشارکت کشورهای عضو اتحادیه، مراکز تحقیقاتی و بخش خصوصی اجرا می‌شوند.

پروژه MED-Hubs: ایجاد شبکه‌های نوآوری آبی در مدیترانه

پروژه MED-Hubs با هدف ایجاد دو مرکز بزرگ نوآوری در اسپانیا و ایتالیا راه‌اندازی می‌شود تا استارت‌آپ‌ها، سرمایه‌گذاران، پژوهشگران و سیاست‌گذاران فعال در حوزه آبزی‌پروری، شیلات و انرژی‌های تجدیدپذیر دریایی را به یکدیگر متصل کند.

این مراکز، برنامه‌های آزمایشی، آموزش‌های آمادگی سرمایه‌گذاری و مسیر «از ایده تا بازار» را برای تجاری‌سازی فناوری‌های نو فراهم خواهند کرد. همچنین سازوکار Trusted Pilots برای آزمایش و ارزیابی دقیق راه‌حل‌های نوین طراحی شده است تا اعتماد سرمایه‌گذاران افزایش یافته و امکان تکرار پروژه در سایر حوضه‌های دریایی اروپا فراهم شود.

بودجه این طرح ۱.۴۹ میلیون یورو برای مدت ۲۴ ماه تعیین شده و تمرکز آن بر تقویت خوشه‌های اقتصاد آبی در مدیترانه غربی است.

پروژه ATL.A.HUB: تقویت زنجیره ارزش جلبک در اروپا

پروژه ATL.A.HUB که نام کامل آن Atlantic Hubs to Boost Marine Algae Land-Based Aquaculture and Biotechnology است، تمرکز خود را بر رفع گلوگاه‌های زنجیره تولید جلبک در اروپا گذاشته است.

این طرح با بهره‌گیری از تأسیسات بزرگ در پوزو ایسکیه‌ردو (جزایر قناری) و ویلا فرانکا دِ ژیرا (نزدیک لیسبون) به توسعه محصولات جدید مبتنی بر جلبک و حمایت از کسب‌وکارهای آزمایش و مقیاس‌پذیری فناوری‌ها می‌پردازد.

هدف دیگر پروژه، هماهنگ‌سازی دانش مقرراتی و شناسایی نقاط مناسب برای تکرار مدل در سایر مناطق اقیانوس اطلس است. با ترکیب ظرفیت‌های پژوهشی، صنعتی و دولتی، ATL.A.HUB قصد دارد جایگاه اروپا را در بازار جهانی جلبک و زیست‌فناوری دریایی تقویت کند.

این طرح طی سه سال آینده با بودجه ۱.۵۸ میلیون یورویی از اتحادیه اروپا تأمین مالی می‌شود.

پروژه OCEAN GARDENS: مزرعه جلبک دریایی در مقیاس بزرگ

در جزایر قناری اسپانیا، پروژه OCEAN GARDENS یک مزرعه دریایی با مساحت ۴۰ هزار مترمربع در آب‌های آزاد ایجاد خواهد کرد که هدف آن تولید ۳۰۰ تن زیست‌توده خشک جلبک در سال است.

در این پروژه، سامانه‌های شناور کشت جلبک میزان جذب کربن، تأثیر بر تنوع زیستی و منافع اقتصادی محلی را رصد خواهند کرد و مدلی عملی برای کشاورزی دریایی در مقیاس وسیع و با اثرات زیست‌محیطی پایین ارائه می‌دهند.

پژوهشگران در همکاری با نهادهای دولتی، جوامع ساحلی و کارگران مهاجر، مشارکت فراگیر و سیاست‌گذاری مبتنی بر داده را دنبال می‌کنند. این طرح با بودجه ۹۹۴ هزار یورو اجرا می‌شود و هدف آن نشان دادن نقش کشاورزی دریایی در اقدامات اقلیمی، حذف دی‌اکسیدکربن و احیای اکوسیستم‌های دریایی است.

پروژه SEAGROW: آزمایش کشاورزی باززاینده در ایرلند

پروژه SEAGROW در خلیج گالوِی ایرلند، سامانه‌های باززاینده کشت جلبک را آزمایش می‌کند که قادرند مواد مغذی اضافی آب را حذف، کربن را ذخیره و زیستگاه‌های دریایی را بهبود بخشند.

افزون بر آزمایش‌های فنی، این پروژه به تدوین استانداردهای زیست‌محیطی، ابزارهای پایش و سامانه‌های برچسب‌گذاری زیست‌محور می‌پردازد تا زمینه گسترش کشاورزی کربنی در مدیترانه و دریای سیاه را فراهم کند.

پروژه با بودجه ۱.۵۸ میلیون یورو اجرا می‌شود و شامل برنامه‌های آموزشی برای مدارس و جوامع محلی است تا پرورش جلبک به‌عنوان یک فرصت اقتصادی و زیست‌محیطی معرفی شود.

نوآوری دریایی در خدمت سیاست و اقلیم

این چهار پروژه، بخشی از تلاش هماهنگ اتحادیه اروپا برای همسوسازی نوآوری‌های دریایی با توافق سبز اروپا، راهبرد تنوع زیستی و اهداف اقتصاد چرخشی هستند.

با پیوند دادن بودجه عمومی و توسعه بخش خصوصی، طرح‌های تحت حمایت EMFAF به دنبال افزایش تاب‌آوری اقلیمی صنایع دریایی و کاهش وابستگی اروپا به منابع زیستی وارداتی‌اند.

آژانس اجرایی اقلیم، زیرساخت و محیط زیست کمیسیون اروپا (CINEA) بر اجرای پروژه‌ها نظارت خواهد کرد تا نتایج آن‌ها در سیاست‌گذاری‌های کلان اتحادیه اروپا مانند راهبرد اقتصاد آبی پایدار و مأموریت اقیانوس منعکس شود.

در شرایطی که تقاضای جهانی برای پروتئین‌های پایدار، مواد زیستی و مخازن کربن دریایی در حال رشد است، سرمایه‌گذاری‌های جدید اروپا می‌تواند این قاره را به پیشگام جهانی نوآوری آبی و الگوی حکمرانی دریایی سازگار با اقلیم بدل کند.