نکات کلیدی خبر
- برنامههای ملی، مسیر دستیابی به اهداف احیای طبیعت تا سال ۲۰۳۰ و چشمانداز اقدامات تا سالهای ۲۰۴۰ و ۲۰۵۰ را مشخص میکنند.
- کمیسیون اروپا با همکاری آژانس محیطزیست اروپا پیشنویسها را بررسی میکند؛ برنامههای نهایی باید ظرف یک سال تکمیل شوند.
- مشارکت ذینفعان، هماهنگی میان بخشهای مختلف و تأمین منابع مالی دولتی و خصوصی، از محورهای اجرای این برنامههاست.
- کمیسیون پیشنهاد کرده است برنامههای احیای طبیعت در چارچوب سهم ۳۵ درصدی هزینههای اقلیمی و محیطزیستی بودجه آینده اتحادیه اروپا گنجانده شوند.
کشورهای عضو اتحادیه اروپا، طبق اعلام کمیسیون اروپا، اول سپتامبر ۲۰۲۶ پیشنویس برنامههای ملی احیای طبیعت خود را به این نهاد ارائه میکنند؛ گامی مهم برای اجرای مقرراتی که بازسازی اکوسیستمهای تخریبشده و تقویت تابآوری در برابر پیامدهای تغییرات اقلیمی را دنبال میکند.
به گزارش پایگاه خبری گزارش سبز، به نقل از اداره کل محیطزیست کمیسیون اروپا، این برنامهها ابزار اصلی کشورها برای تحقق اهداف «مقررات احیای طبیعت اتحادیه اروپا» هستند؛ مقرراتی که از اوت ۲۰۲۴ لازمالاجرا شده است.
برنامههای ملی به دولتها کمک میکنند اقدامات احیا را سازماندهی کنند و گسترش دهند. هدف، بهبود سلامت اکوسیستمها و افزایش تابآوری در برابر خشکسالی، موجهای گرما، سیلاب و آتشسوزیهای جنگلی است؛ اقداماتی که همچنین به حفظ خدمات طبیعت برای مردم و اقتصاد کمک میکنند.
هر برنامه باید توضیح دهد کشور مربوط چگونه به تکتک اهداف احیا تا سال ۲۰۳۰ دست خواهد یافت و تصویری راهبردی از اهداف و اقدامات پیشبینیشده تا سالهای ۲۰۴۰ و ۲۰۵۰ ارائه کند.
شناسایی ظرفیت همکاری و تقویت متقابل میان این برنامهها و دیگر سیاستها و قوانین اتحادیه اروپا نیز اهمیت دارد؛ از سیاستهای آب و مقابله با تغییرات اقلیمی تا کشاورزی، جنگلداری، دریا و شیلات. این هماهنگی قرار است منافع اقدامات احیا را علاوه بر تنوع زیستی، به دیگر حوزههای اصلی سیاستگذاری اتحادیه اروپا گسترش دهد.
برنامههای بلندپروازانه با انعطاف اجرایی
اسنادی که در این مرحله ارائه میشوند، پیشنویس هستند. کمیسیون اروپا طی ماههای آینده، با پشتیبانی آژانس محیطزیست اروپا، آنها را ارزیابی و نظرهای خود را به کشورهای عضو اعلام خواهد کرد. این بررسی با همکاری مقامهای ملی انجام میشود تا برنامهها اصلاح و دقیقتر شوند. نسخه نهایی برنامههای ملی باید ظرف یک سال تکمیل شود.
مقررات احیای طبیعت تفاوت شرایط ملی، منطقهای و محلی را در نظر گرفته است. انعطافهای پیشبینیشده به کشورها اجازه میدهد برنامههای خود را با ویژگیهای بومشناختی، جغرافیایی، اجتماعی و اقتصادیشان سازگار کنند.
کشورهای عضو همچنین میتوانند از سیاستها و اقدامات مرتبط موجود استفاده کنند تا از موازیکاری جلوگیری شود و فرایند اجرا کارآمدتر باشد. برنامهها نیز اسنادی ثابت و تغییرناپذیر نیستند؛ امکان بازبینی و بهروزرسانی آنها فراهم شده است تا تجربههای اجرایی بهمرور در تصمیمگیریها به کار گرفته شوند.
مشارکت ذینفعان در طراحی و اجرا
بسیاری از کشورهای عضو، برنامههای خود را با همکاری بخشها و دستگاههای مختلف و مشارکت سازمانیافته ذینفعان تهیه میکنند. این مشارکت برای سازگاری اقدامات با شرایط محلی، جلب حمایت گسترده و اثربخشی عملی آنها ضروری است.
در برخی کشورها، طرحهای حمایتی و مشارکتهای دولتی و خصوصی نیز در دست تدوین است تا مدیران اراضی، استفادهکنندگان از پهنههای دریایی و کسبوکارها در اجرای برنامهها مشارکت کنند.
کمیسیون اروپا در مرحله بعد نیز همکاری نزدیک خود را با کشورهای عضو، ذینفعان و آژانس محیطزیست اروپا ادامه خواهد داد. نظرهای کمیسیون درباره پیشنویسها بهصورت عمومی منتشر میشود، اما مسئولیت نهایی محتوای برنامههای ملی همچنان بر عهده کشورهای عضو است.
نیاز به منابع مالی دولتی و خصوصی
کمیسیون اروپا اعلام کرده است که هماکنون از طریق ابزارهای مالی موجود از احیای طبیعت حمایت میکند و به تقویت این حمایت متعهد است. چارچوب مالی چندساله کنونی اتحادیه اروپا منابع متعددی برای اقدامات مرتبط با طبیعت دارد. بسیاری از کشورها، مناطق و شهرداریها نیز برنامههایی ایجاد کردهاند که از هماکنون به احیای طبیعت کمک میکنند.
برای چارچوب مالی چندساله بعدی، مربوط به دوره ۲۰۲۸ تا ۲۰۳۴، کمیسیون پیشنهاد کرده است برنامههای ملی احیای طبیعت بهصراحت در چارچوب سهم ۳۵ درصدی هزینههای اقلیمی و محیطزیستی گنجانده شوند. این پیشنهاد، هم برنامههای مشارکت ملی و منطقهای و هم کل بودجه را در بر میگیرد.
کمیسیون پس از دریافت پیشنویس برنامههای ملی و پیشرفت کافی مذاکرات میان نهادهای اتحادیه درباره بودجه آینده، تحلیل تکمیلی خود را از نیازهای مالی و منابع موجود ارائه خواهد کرد. این زمانبندی باید امکان شناسایی اتکاپذیر منابع قابلدسترس اتحادیه اروپا را فراهم کند.
صرفنظر از میزان منابع مالی اتحادیه، کشورهای عضو باید برای بسیج بودجههای بخشهای مختلف در سطح ملی و جذب سرمایه خصوصی نیز تلاش کنند.
احیای طبیعت؛ پشتوانه تابآوری و اقتصاد
احیای طبیعت بخش مهمی از پاسخ اروپا به پیامدهای فزاینده تغییرات اقلیمی و کاهش تنوع زیستی است. بازسازی اکوسیستمها میتواند به خنکتر شدن شهرها، بهبود سلامت خاک، تقویت جنگلها، حفاظت از منابع آب و کاهش خطر برای جوامع و کسبوکارها کمک کند. اکوسیستمهای سالم برای رقابتپذیری بلندمدت و تابآوری اقتصادی نیز حیاتی هستند.
مقررات احیای طبیعت که در سال ۲۰۲۴ تصویب شد، اهداف الزامآوری برای احیای اکوسیستمهای تخریبشده تعیین میکند؛ بهویژه اکوسیستمهایی که بیشترین ظرفیت جذب و ذخیره کربن و پیشگیری و کاهش آثار بلایای طبیعی را دارند. اجرای این مقررات همچنین بخشی از عمل اروپا به تعهدات بینالمللی خود، بهویژه در چارچوب کنوانسیون تنوع زیستی است.
کمیسیون اروپا در طول فرایند اجرا، با ارائه قالب یکسان تدوین برنامهها، درگاه مرجع راهنماها، خدمات پاسخگویی، کارگاههای آموزشی و دیگر ابزارها، از کشورهای عضو پشتیبانی میکند.
