آمارهای رسمی نشان میدهد که موتورسیکلتهای برقی در سال ۲۰۲۵ بیش از ۱۵ درصد ثبتنامهای جدید در کنیا را به خود اختصاص دادهاند؛ رشدی چشمگیر که از شتابگیری گذار به حملونقل پاک در بزرگترین بازار موتورسیکلت شرق آفریقا حکایت دارد.
بخش حملونقل الکتریکی در آفریقا بهویژه در حوزه موتورسیکلتها با شتابی قابل توجه در حال رشد است و کنیا اکنون به یکی از نمونههای برجسته این تحول تبدیل شده است. بر اساس دادههای جدید، سهم موتورسیکلتهای برقی از ثبتنامهای جدید در کنیا در سال ۲۰۲۵ به ۱۵٫۳ درصد رسیده؛ رقمی که نشاندهنده عبور بازار از نقطه عطف پذیرش گسترده این فناوری است.
موتورسیکلتها نقش حیاتی در حملونقل روزمره بسیاری از کشورهای آفریقایی دارند و بخش بزرگی از آنها بهعنوان تاکسیهای موتوری فعالیت میکنند. برآوردها حاکی از آن است که حدود ۳۰ میلیون موتورسیکلت در قاره آفریقا در این بخش فعالاند که نزدیک به ۹۹ درصد آنها هنوز از موتورهای درونسوز استفاده میکنند. این وضعیت، ظرفیت عظیمی برای برقیسازی ناوگان ایجاد کرده است.
در کنیا، روند رشد موتورسیکلتهای برقی طی چند سال گذشته شتاب گرفته است. در سال ۲۰۲۳، از مجموع ۷۰ هزار و ۶۹۱ موتورسیکلت فروختهشده، ۲ هزار و ۵۵۷ دستگاه برقی بود که معادل ۳٫۶ درصد بازار محسوب میشد. این سهم از ۰٫۵ درصد در سال ۲۰۲۱ و ۲٫۸ درصد در سال ۲۰۲۲ بهتدریج افزایش یافت و در سال ۲۰۲۴ به ۷٫۱ درصد رسید.
بر اساس گزارش اقتصادی سال ۲۰۲۵ اداره ملی آمار کنیا (KNBS – Kenya National Bureau of Statistics)، در سال ۲۰۲۴ تعداد ۶۸ هزار و ۸۰۴ موتورسیکلت جدید در این کشور ثبت شد که ۴ هزار و ۸۶۲ دستگاه از آنها برقی بودند. این آمار با دادههای ارائهشده از سوی انجمن حملونقل الکتریکی کنیا (EMAK – Electric Mobility Association of Kenya) همخوانی دارد.
سال ۲۰۲۵ نقطه جهش واقعی بازار بود. تعداد کل ثبتنام موتورسیکلتها با رشدی ۱۴۵ درصدی از ۶۸ هزار و ۸۰۴ دستگاه در سال ۲۰۲۴ به ۱۶۸ هزار و ۲۸۶ دستگاه رسید. از این تعداد، ۲۵ هزار و ۲۷۷ موتورسیکلت برقی ثبت شد که معادل ۱۵٫۳ درصد کل ثبتنامهای جدید است. این در حالی است که تنها هشت سال پیش، شمار کل موتورسیکلتهای برقی ثبتشده در کنیا به ۴۴ دستگاه محدود میشد.
کارشناسان معتقدند که این رشد سریع، علاوه بر بهبود شرایط اقتصادی بازار، نتیجه افزایش آگاهی عمومی و نقشآفرینی استارتاپها و بخش خصوصی در توسعه حملونقل الکتریکی است. در کشوری که بیش از دو میلیون موتورسیکلت درونسوز در حال تردد است، پتانسیل کاهش انتشار گازهای گلخانهای بسیار قابل توجه ارزیابی میشود.
اهمیت این گذار زمانی بیشتر میشود که بدانیم شبکه برق کنیا یکی از پاکترین شبکهها در جهان است و حدود ۹۰ درصد برق این کشور از منابع تجدیدپذیر تأمین میشود. توسعه موتورسیکلتهای برقی میتواند صرفهجویی قابل توجهی در انتشار دیاکسید کربن (CO₂) به همراه داشته باشد. کارشناسان بر ضرورت حمایت سیاستگذاران از طریق مشوقهای خرید و پشتیبانی از شرکتهای فعال در این حوزه برای حفظ شتاب فعلی تأکید دارند.
