نکات کلیدی خبر
- واردات برخی محصولات حیوانی برزیل از ۳ سپتامبر ۲۰۲۶ به اتحادیه اروپا و ایرلند شمالی متوقف شد.
- مقررات جدید شامل گوشت گاو، مرغ، اسب، ماهی پرورشی، عسل و رودههای مورد استفاده در تولید سوسیس میشود.
- هیچ آزمایشی نشان نداده است که گوشت برزیل بهطور عمومی دارای باقیمانده خطرناک دارویی یا باکتریهای مقاوم است.
- انگلستان، اسکاتلند و ولز تا پایان ارزیابی مستقل بریتانیا به پذیرش این محصولات ادامه میدهند.
- کاهش مصرف غیرضروری آنتیبیوتیک در دامداریها میتواند به مهار مقاومت آنتیبیوتیکی و حفاظت از سلامت عمومی کمک کند.
پایگاه خبری گزارش سبز – اتحادیه اروپا از ۳ سپتامبر ۲۰۲۶ برابر با ۱۲ شهریور ۱۴۰۵، واردات گوشت گاو، مرغ و شماری دیگر از محصولات حیوانی برزیل را متوقف کرده است؛ تصمیمی که نه بر پایه اثبات آلودگی محصولات، بلکه بهدلیل نبود تضمینهای کافی درباره نحوه مصرف آنتیبیوتیک و سایر داروهای ضدمیکروبی در دامداریهای این کشور اتخاذ شده است.
انگلستان، اسکاتلند و ولز در دوره انجام ارزیابی مستقل بریتانیا همچنان این محصولات را میپذیرند. ایرلند شمالی اما بر اساس «چارچوب ویندزور» از مقررات اتحادیه اروپا پیروی میکند. این توافق پس از برگزیت برای هماهنگی برخی مقررات مربوط به کالاها و مواد غذایی و جلوگیری از ایجاد مرز سخت با جمهوری ایرلند اجرا شده است.
دلیل تصمیم اتحادیه اروپا
داروهای ضدمیکروبی برای مقابله با میکروبها استفاده میشوند و آنتیبیوتیکها، که برای درمان عفونتهای باکتریایی کاربرد دارند، یکی از انواع آنها هستند.
اتحادیه اروپا استفاده از داروهای ضدمیکروبی برای تسریع رشد یا افزایش تولید در حیوانات پرورشی را ممنوع کرده است. استفاده دامی از برخی داروهایی که برای درمان عفونتهای جدی انسانی ذخیره شدهاند نیز در این اتحادیه مجاز نیست. هدف این مقررات، کاهش شکلگیری و گسترش عفونتهای مقاوم به دارو عنوان شده است.
برزیل تاکنون تضمینهای مورد نیاز اتحادیه اروپا را درباره رعایت این مقررات از سوی تولیدکنندگان خود ارائه نکرده است. با این حال، در مقررات اروپایی به هیچ آزمایشی استناد نشده که نشان دهد گوشت برزیل بهطور کلی حاوی میزان خطرناکی از باقیمانده داروها یا باکتریهای مقاوم به آنتیبیوتیک است.
بنابراین، اختلاف اصلی بر سر چگونگی پرورش حیوانات و توانایی دولت برزیل برای اثبات رعایت مقررات در سراسر زنجیره تولید است.
کدام محصولات مشمول محدودیت هستند؟
محدودیتهای جدید شامل گوشت گاو و سایر محصولات گاوی، گوشت اسب، مرغ، ماهی پرورشی، عسل و رودههای حیوانی مورد استفاده در تولید سوسیس میشود.
ژلاتین، کلاژن، غذاهای ترکیبی حاوی مواد حیوانی و گیاهی و محصولات بهدستآمده از حیوانات وحشی مشمول این الزامات نیستند.
برزیل در صورتی میتواند صادرات این محصولات را از سر بگیرد که تضمینهای لازم را ارائه دهد و دوباره در فهرست کشورهای مجاز اتحادیه اروپا قرار گیرد.
احتمال افزایش صادرات گوشت برزیل به بریتانیا
براساس گزارش هیئت توسعه کشاورزی و باغبانی بریتانیا، واردات گوشت گاو از برزیل در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ با رشد ۳۳ درصدی به حدود ۱۵ هزار تن رسید.
برزیل در حال حاضر گوشت بسیار بیشتری به اتحادیه اروپا صادر میکند. ازاینرو، هدایت تنها بخشی از محمولههای کنار گذاشتهشده از بازار اروپا به بریتانیا میتواند حجم واردات گوشت برزیلی به این کشور را بهطور محسوسی افزایش دهد.
دولت بریتانیا همزمان از بخشهای کشاورزی و دامداری خود خواسته است مصرف غیرضروری آنتیبیوتیک را کاهش دهند. این وضعیت یک انتخاب سیاستی مهم را پیش روی بریتانیا قرار داده است: آیا مواد غذایی وارداتی فقط باید براساس آزمایش محصول نهایی ارزیابی شوند یا صادرکنندگان باید درباره نحوه مصرف آنتیبیوتیک در سراسر فرایند تولید نیز تضمین ارائه کنند؟
مقاومت آنتیبیوتیکی چگونه گسترش مییابد؟
مقاومت آنتیبیوتیکی زمانی رخ میدهد که باکتریها در برابر داروهایی که پیشتر آنها را از بین میبردند یا مانع تکثیرشان میشدند، مقاوم شوند. «ابرمیکروب» اصطلاحی غیررسمی برای توصیف میکروبهای مقاوم به دارو است.
هر بار که آنتیبیوتیک مصرف میشود، باکتریهای حساس ممکن است از بین بروند یا سرکوب شوند، اما باکتریهای مقاوم زنده میمانند و تکثیر میشوند. این اتفاق حتی هنگام تجویز ضروری و صحیح دارو نیز ممکن است رخ دهد؛ بااینحال، مصرف غیرضروری یا بیش از اندازه فرصت بیشتری برای بقا و گسترش باکتریهای مقاوم ایجاد میکند.
باکتریهای مقاوم میتوانند میان انسانها، حیوانات، مواد غذایی و محیط زیست جابهجا شوند. آنها همچنین قادرند ژنهای مقاومت را به باکتریهای دیگر انتقال دهند. به همین دلیل، پژوهشگران مقاومت ضدمیکروبی را مسئلهای مرتبط با رویکرد «سلامت واحد» میدانند؛ رویکردی که سلامت انسان، حیوان و محیط زیست را به یکدیگر پیوند میدهد.
حیوانات پرورشی یکی از مسیرهای احتمالی این انتقال هستند. باکتریهای مقاوم ممکن است از طریق تماس با حیوانات، غذای آلوده یا محیط زیست به انسان برسند. بااینحال، پژوهشگران هنوز نمیتوانند سهم دقیق دامداری و مواد غذایی حیوانی را در مقاومت آنتیبیوتیکی انسان محاسبه کنند.
یک تحلیل جهانی منتشرشده در سال ۲۰۲۲ برآورد کرد که مقاومت ضدمیکروبی باکتریایی در سال ۲۰۱۹ بهطور مستقیم موجب مرگ حدود یک میلیون و ۲۷۰ هزار نفر شده است.
آنتیبیوتیکها در دامداریها
آنتیبیوتیکها همچنان برای درمان عفونتهای باکتریایی حیوانات ضروری و در مواردی نجاتبخش هستند. مصرف مسئولانه این داروها به معنای درمان مؤثر بیماری و همزمان پرهیز از مصرف مداوم، پیشگیرانه و غیرضروری است.
مرور نتایج ۱۸۱ مطالعه نشان داده است که محدودکردن مصرف آنتیبیوتیک در حیوانات پرورشی با کاهش مقاومت دارویی در همان حیوانات ارتباط دارد. بخشی از شواهد همچنین از فواید این سیاست برای انسانها، بهویژه افرادی که مستقیماً با دامها در تماس هستند، حکایت دارد.
در بریتانیا، کاهش مصرف آنتیبیوتیک از طریق برنامهای داوطلبانه و با هدایت بخشهای تولیدی، نظارت دولت، تعیین هدف و بهبود مراقبت و پیشگیری از بیماریهای دامی دنبال شده است.
یک مطالعه بریتانیایی در سال ۲۰۲۵ نشان داد که فروش آنتیبیوتیک برای دامها بین دورههای ۲۰۱۴–۲۰۱۵ و ۲۰۲۰–۲۰۲۱ تقریباً نصف شده است. این کاهش با افت مقاومت دارویی در باکتریهای E. coli جمعآوریشده از خوکها و طیور همراه بود؛ هرچند ماهیت مشاهدهای مطالعه اجازه نمیدهد همه این تغییرات مستقیماً به کاهش فروش آنتیبیوتیک نسبت داده شود.
آزمایش گوشت وارداتی چه چیزی را نشان میدهد؟
آزمایش باقیمانده دارویی، میزان آثار باقیمانده از داروهای دامپزشکی را بررسی میکند و مشخص میسازد که آیا این میزان از حدود قانونی فراتر رفته است یا خیر. آزمایش مقاومت نیز نشان میدهد که باکتریهای موجود در مواد غذایی میتوانند در برابر آنتیبیوتیکهای مشخص زنده بمانند یا نه.
ممکن است یک محصول گوشتی از نظر باقیمانده دارویی تمامی حدود قانونی را رعایت کرده باشد، اما همچنان حامل باکتریهای مقاوم به آنتیبیوتیک باشد.
برنامه پایش مواد غذایی وارداتی بریتانیا برای سالهای ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷ از آزمایشگاهها خواسته است در صورت امکان، باکتریهای سالمونلا و E. coli موجود در برخی نمونههای گوشت وارداتی را از نظر مقاومت آنتیبیوتیکی بررسی کنند.
مرغ وارداتی از برزیل در میان محصولاتی قرار دارد که برای آزمایش آلودگی باکتریایی یا باقیمانده داروهای دامپزشکی در اولویت هستند. بااینحال، این برنامه تصریح نمیکند که همه نمونههای مرغ برزیلی الزاماً تحت آزمایش مقاومت آنتیبیوتیکی قرار خواهند گرفت.
پایش مرزی میتواند باکتریهای مقاوم موجود در نمونههای غذایی را شناسایی کند، اما قادر نیست نحوه مصرف آنتیبیوتیک در سراسر زندگی حیوان را بازسازی کند. همچنین این آزمایشها نمیتوانند سهم دقیق غذای وارداتی در گسترش مقاومت آنتیبیوتیکی در بریتانیا را مشخص کنند.
پخت کامل گوشت؛ ضروری اما ناکافی
پخت کامل گوشت باید باکتریهای مقاوم به آنتیبیوتیک را از بین ببرد، زیرا این باکتریها معمولاً در برابر گرما مقاومتر از سایر باکتریها نیستند. جدا نگهداشتن گوشت خام از مواد غذایی آماده مصرف نیز احتمال انتقال آلودگی به غذاها و سطوح دیگر را کاهش میدهد.
این اقدامات خطر فوری بیماریهای ناشی از غذا را کمتر میکنند، اما تأثیری بر نحوه مصرف آنتیبیوتیک در مرحله پرورش حیوان ندارند.
مسئلهای فراتر از کنترل مرزی
آزمایش محصول وارداتی تنها بخشی از مسئله را پوشش میدهد، زیرا کنترلهای مرزی نمیتوانند نشان دهند داروهای ضدمیکروبی در دوران پرورش حیوان چگونه مصرف شدهاند.
الزام صادرکنندگان به ارائه تضمینهای معتبر درباره رعایت استانداردهای معادل، سیاست وارداتی را با محدودیتهایی هماهنگ میکند که از دامداران داخلی انتظار میرود. مقاومت آنتیبیوتیکی مرز نمیشناسد و حفاظت از اثربخشی این داروها علاوه بر بیمارستانها، به اقدام هماهنگ در دامداری، امنیت غذایی و تجارت بینالمللی نیاز دارد.
