پرش ۱۴ پله‌ای بنین در مسیر توسعه پایدار؛ گزارش توسعه پایدار ۲۰۲۵

روایت کلی از عملکرد بنین

آخرین نسخه «گزارش توسعه پایدار ۲۰۲۵» نشان می‌دهد که کشور بنین در مسیر دستیابی به اهداف توسعه پایدار (SDGs) با وجود چالش‌های ساختاری، طی سال‌های اخیر پیشرفت قابل‌توجهی داشته است. طبق تصویر صفحه ۱، امتیاز کلی بنین در سال ۲۰۲۵ برابر ۵۷.۸ از ۱۰۰ است که این کشور را در رتبه ۱۳۴ از ۱۶۷ کشور قرار می‌دهد. این امتیاز بالاتر از میانگین منطقه‌ای (۵۳.۹ امتیاز) بوده و نشان می‌دهد که طی سال ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵، بنین ۱۴.۵ واحد امتیاز رشد داشته است؛ رشدی که در منطقه آفریقای زیر صحرا نسبتاً قابل توجه محسوب می‌شود.

نکات کلیدی گزارش

• امتیاز کلی: 57.۸
• رتبه جهانی: 134 از ۱۶۷
• رشد امتیاز از ۲۰۱۵: +۱۴.۵
• نرخ داده‌های مفقود: 4%
• تعداد گزارش‌های ملی داوطلبانه (VNR): سه بار
• شاخص کارایی آماری ۲۰۲۳: امتیاز ۶۸ (بالاتر از متوسط منطقه)

بررسی عملکرد طبق اهداف هفده‌گانه

بر اساس داشبورد SDGs، وضعیت بنین چنین ترسیم می‌شود:

۱. فقرزدایی (SDG1)

بر اساس داده‌های صفحه ۲، فقر مطلق در سطح ۸.۸ درصد و فقر در شاخص ۳.۶۵ دلار در روز ۲۷.۷ درصد است. هر دو شاخص روند روبه بهبود دارند.

۲. ریشه‌کنی گرسنگی (SDG2)

چالش‌های جدی:

• سوءتغذیه: ۱۰.۳٪ (رو به بدتر شدن)
• کوتاه‌قدی کودکان زیر ۵ سال: ۳۴٪
• بازده غلات: تنها ۱.۴ تن در هکتار (یکی از پایین‌ترین نرخ‌ها در آفریقا)

۳. سلامت (SDG3)

وضعیت بحرانی بر اساس داده‌های صفحه ۲:

• مرگ‌ومیر مادران: ۵۱۸ در هر ۱۰۰هزار تولد
• مرگ‌ومیر نوزادان: ۲۸ در هر ۱۰۰۰ تولد
• امید به زندگی: ۶۰.۸ سال
• پوشش مراقبت‌های ضروری: امتیاز ۳۷.۹ از ۱۰۰

این ارقام بنین را در زمره کشورهایی با بیشترین چالش‌های بهداشتی قرار می‌دهد.

۴. آموزش (SDG4)

پیشرفت متوسط با نابرابری در سطوح آموزشی:

• ثبت‌نام ابتدایی: ۹۰.۴٪
• تکمیل دوره متوسطه اول: ۲۹٪
• سواد جوانان ۱۵-۲۴ سال: ۶۶.۴٪

۵. برابری جنسیتی (SDG5)

چالش‌ها و موفقیت‌های ترکیبی:

• سهم زنان در پارلمان: ۲۶.۶٪ (رو به رشد)
• فاصله جنسیتی در آموزش: ۴۶.۸٪ (خیلی پایین)
• مشارکت اقتصادی زنان نزدیک به مردان: ۹۶.۵٪

۶. آب و بهداشت (SDG6)

یکی از چالش‌برانگیزترین بخش‌ها:

• دسترسی به آب آشامیدنی پایه: ۶۷.۴٪
• دسترسی به بهداشت پایه: ۱۹.۵٪
• تصفیه فاضلاب: ۰٪

۷. انرژی پاک (SDG7)

• دسترسی به برق: ۵۶.۵٪
• دسترسی به سوخت پاک پخت‌وپز: ۶٪
• سهم انرژی تجدیدپذیر: ۹.۴٪

این هدف با چالش شدید روبه‌رو است.

۸. رشد اقتصادی و کار شایسته (SDG8)

• رشد اقتصادی تعدیل شده: امتیاز ۵۳.۶
• نرخ بیکاری رسمی: ۱.۸٪
• حساب بانکی یا موبایل‌مانی: ۴۸.۶٪

۹. صنعت، نوآوری و زیرساخت (SDG9)

• دسترسی جاده‌ای روستایی: ۷۸٪ (نقطه قوت)
• اینترنت: ۳۲٪
• پژوهش علمی: فوق‌العاده پایین (۰.۱ مقاله در هزار نفر)

۱۰. کاهش نابرابری (SDG10)

• ضریب جینی: ۳۴.۴ (وضعیت مناسب)
• نسبت پالمـا: ۱.۴ (خوب)

۱۱. شهرهای پایدار (SDG11)

• جمعیت زاغه‌نشین: ۶۴٪
• آلودگی PM2.5: ۳۵.۵ میکروگرم
• آب لوله‌کشی شهری: ۴۷.۸٪

۱۲. الگوهای تولید و مصرف (SDG12)

• آلودگی تولیدی: پایین
• زباله جامد: ۰.۴ کیلوگرم در روز
• آلودگی نیتروژن تولیدی: ۱۱.۷ کیلوگرم

۱۳. اقدام اقلیمی (SDG13)

• انتشار CO2 سرانه: ۰.۴ تن (بسیار پایین)
• روند بهبود

۱۴. حیات دریایی (SDG14)

• مناطق حفاظت‌شده دریایی: ۰٪
• شاخص سلامت آب‌ها: ۱۳.۱
  از پایین‌ترین وضعیت‌های جهانی.

۱۵. حیات زمینی (SDG15)

• حفاظت مناطق خشکی: ۶۶٪
• حفاظت آب‌های شیرین: ۰٪
• جنگل‌زدایی: ۰.۲٪

۱۶. صلح و نهادها (SDG16)

• ثبت تولد: ۹۲.۶٪
• آزادی رسانه: امتیاز ۵۴.۶ (نسبتاً خوب)
• فساد: امتیاز ۴۵

۱۷. مشارکت‌ها (SDG17)

• هزینه دولت برای سلامت و آموزش: ۳.۹٪ GDP
• شاخص حمایت از چندجانبه‌گرایی: ۶۴.۴

جدول وضعیت اهداف ۱۷گانه بنین

جمع‌بندی تحلیلی

بنین در سال ۲۰۲۵ با رشد آماری قابل توجه، به‌ویژه در حوزه زیرساخت روستایی، دسترسی به آموزش ابتدایی، و شاخص‌های نابرابری، در مسیر مثبتی قرار دارد. اما کشور همچنان با چالش‌های سنگین در حوزه‌های سلامت، آب و بهداشت، تغذیه، انرژی پاک و سیاست‌گذاری محیط‌زیست مواجه است.

به‌طور کلی می‌توان گفت که بنین برای دستیابی به اهداف ۲۰۳۰ باید:

• سرمایه‌گذاری سنگین در برنامه‌های سلامت و کاهش مرگ‌ومیر انجام دهد.
• تصفیه فاضلاب و بهبود دسترسی به بهداشت را در اولویت قرار دهد.
• زیرساخت انرژی پاک را گسترش دهد.
• ظرفیت پژوهشی و نوآوری علمی را افزایش دهد.
• مناطق حفاظت‌شده دریایی را ایجاد کند.

این گزارش نشان می‌دهد که بنین کشوری در حال حرکت است؛ حرکتی دشوار اما همراه با امید و پویایی.