نکات کلیدی خبر
- فروپاشی سنگبستر زیر یک یخچال طبیعی، موجی از آب، یخ و سنگ را به سوی مناطق مسکونی روانه کرد.
- تا روز جمعه، بیش از ۵۰۰ نفر جان باخته و بیش از ۱۵۰۰ نفر مفقود شده بودند.
- تعداد سیلابهای ناشی از تخلیه دریاچههای یخچالی از سال ۱۹۵۰ تاکنون حدود پنج برابر شده است.
فروپاشی بخشی از کوهستان در مرز نپال و چین، سیلابی از آب، گلولای، یخ و تختهسنگ را در درههای هیمالیا به راه انداخت؛ فاجعهای که از افزایش مخاطرات ناشی از تغییر محیط کوهستان حکایت دارد.
به گزارش پایگاه خبری گزارش سبز، به نقل از اخبار سازمان ملل متحد، ساعت ۸:۳۷ صبح چهارشنبه، سنگبستر زیر یک یخچال طبیعی فرو ریخت و توده عظیمی از یخ و سنگ را حدود ۱۲۰۰ متر به سوی کف دره پرتاب کرد.
شدت فروپاشی به اندازهای بود که دستگاههای لرزهنگاری آن را رویدادی با بزرگی ۵.۲ ثبت کردند و در ابتدا زلزله تشخیص دادند. آب و آوار وارد رودخانههای پاییندست شد و شهرها و روستاهای واقع در یکی از مهمترین مسیرهای تجاری نپال با چین را درنوردید. در یکی از ایستگاههای پایش، سطح آب تنها طی نیمساعت تا ۹ متر افزایش یافت.
تا روز جمعه، بیش از ۵۰۰ نفر در نپال و تبت جان باخته و بیش از ۱۵۰۰ نفر، از جمله صدها تبعه خارجی، مفقود اعلام شده بودند.
افزایش مخاطرات یخچالی
بررسی تصاویر ماهوارهای نشان میدهد توده سنگ و یخ وارد رودخانه «لهنده خولا»، یکی از شاخههای رودخانه «بوتکوشی»، شده و موج ویرانگر پاییندست را ایجاد کرده است. احتمال دارد آوار ابتدا مسیر رودخانه را مسدود کرده و سپس با شکستن این مانع، حجم بزرگی از آب آزاد شده باشد؛ با این حال، این فرضیه هنوز تأیید نشده است.
این رویداد با سیلابهای ناشی از تخلیه ناگهانی دریاچههای یخچالی تفاوت دارد. پژوهشی درباره ۴۹۳ سیلاب یخچالی نشان میدهد تعداد این حوادث از سال ۱۹۵۰ حدود پنج برابر شده و متوسط وقوع آنها از هفت مورد به ۳۴ مورد در هر دهه رسیده است.
هنوز نمیتوان تغییرات اقلیمی را عامل مستقیم فروپاشی اخیر دانست؛ اما گرمایش جهانی با ذوب یخچالها و یخهای دائمی، سنگهای کوهستانی را بیثباتتر میکند. افزایش آب ناشی از ذوب یخ نیز میتواند استحکام دامنهها را کاهش دهد.
جمعیت بیشتر در مسیر سیلاب
همزمان با افزایش ناپایداری کوهستان، ساخت جادهها، هتلها، نیروگاههای برقآبی و سکونتگاهها در درههای رودخانهای، جمعیت و زیرساختهای بیشتری را در مسیر حرکت سیلاب و آوار قرار داده است.
منطقه هندوکش هیمالیا سرچشمه ۱۰ حوضه بزرگ رودخانهای است که حدود ۲.۱ میلیارد نفر برای تأمین آب، غذا، انرژی و معیشت خود به آنها وابستهاند.
«دیپش چاپاگین»، پژوهشگر دانشگاه سازمان ملل متحد، پایش مستمر یخچالها و دامنههای ناپایدار، استفاده از تصاویر ماهوارهای، نصب تجهیزات سنجش رودخانهها و تقویت سامانههای هشدار سریع را ضروری میداند. به گفته او، چین، نپال و کشورهای پاییندست نیز باید اطلاعات مخاطرات را سریعتر مبادله کنند.
حتی با کاهش شدید انتشار گازهای گلخانهای، یخچالهای هیمالیا به دلیل گرمای انباشتهشده در سامانه اقلیمی، احتمالاً برای چند دهه دیگر به از دستدادن جرم خود ادامه خواهند داد. از این رو، سازگاری با تغییرات اقلیمی برای جوامع منطقه دیگر برنامهای برای آینده دور نیست.
