نکات کلیدی
- ایرباس و MTU Aero Engines توافقنامه ایجاد یک شرکت مشترک برای توسعه نخستین موتور تمامبرقی هیدروژنی هواپیماهای تجاری را نهایی کردند.
- فعالیت این شرکت مشترک پس از دریافت مجوزهای قانونی و اتحادیه اروپا، از سال ۲۰۲۷ آغاز خواهد شد.
- موتور جدید با استفاده از پیل سوختی هیدروژنی برق تولید میکند و در حین پرواز هیچگونه دیاکسید کربن یا اکسیدهای نیتروژن منتشر نمیکند.
- این پروژه بخشی از برنامه ZEROe ایرباس برای عرضه نخستین هواپیمای تجاری بدون آلایندگی تا سال ۲۰۳۵ است.
- شرکت مشترک علاوه بر توسعه فناوری، در تدوین استانداردها و مقررات ایمنی هوانوردی هیدروژنی نیز مشارکت خواهد کرد.
لید: ایرباس و شرکت MTU Aero Engines با نهایی کردن توافق ایجاد یک شرکت مشترک، توسعه نخستین موتور تمامبرقی مبتنی بر پیل سوختی هیدروژنی برای هواپیماهای تجاری را وارد مرحله اجرایی کردند؛ پروژهای که میتواند مسیر صنعت هوانوردی را به سمت پروازهای بدون انتشار آلایندههای کربنی تغییر دهد.
آغاز همکاری رسمی از سال ۲۰۲۷
بر اساس توافق اعلامشده، شرکت مشترک پس از دریافت تأییدیههای قانونی و مجوزهای اتحادیه اروپا، فعالیت رسمی خود را در سال ۲۰۲۷ آغاز خواهد کرد. این توافق در واقع ادامه نقشه راهی است که نخستین بار در نمایشگاه هوایی پاریس در ژوئن ۲۰۲۵ میان دو شرکت مطرح شده بود.
در این همکاری، ایرباس مسئول توسعه فناوریهای مرتبط با ذخیرهسازی هیدروژن مایع و بهرهگیری از ظرفیت تولید انبوه هواپیماهای تجاری خواهد بود. در مقابل، MTU Aero Engines مسئول طراحی و توسعه سامانههای موتور، آزمایشهای فنی، دریافت گواهینامههای هوانوردی و همچنین خدمات نگهداری و پشتیبانی در طول عمر محصول خواهد بود.
موتور هیدروژنی چگونه کار میکند؟
برخلاف موتورهای جت متداول که سوخت را میسوزانند، این موتور از فناوری پیل سوختی استفاده میکند. در این سامانه، هیدروژن و اکسیژن طی یک واکنش الکتروشیمیایی با یکدیگر ترکیب شده و برق مورد نیاز موتور الکتریکی را تولید میکنند.
نتیجه این فرایند، حذف کامل انتشار دیاکسید کربن (CO₂) و اکسیدهای نیتروژن (NOₓ) در طول پرواز است و تنها محصول جانبی آن بخار آب خواهد بود.
این پروژه بر پایه موفقیتهای اخیر دو شرکت توسعه یافته است؛ از جمله آزمایشهای سامانههای برودتی هیدروژن ایرباس و طرح اختصاصی «Flying Fuel Cell» شرکت MTU که اخیراً نخستین آزمایش موتور الکتریکی خود را در شهر مونیخ با موفقیت پشت سر گذاشته است.
گامی مهم برای تحقق هدف ۲۰۳۵
این سرمایهگذاری مشترک یکی از ارکان اصلی برنامه ZEROe ایرباس محسوب میشود؛ برنامهای که هدف آن ورود نخستین هواپیمای تجاری کاملاً بدون آلایندگی به ناوگان هوایی جهان تا سال ۲۰۳۵ است.
در حال حاضر، صنعت هوانوردی حدود ۲ تا ۳ درصد از انتشار گازهای گلخانهای جهان را به خود اختصاص میدهد. هرچند بسیاری از شرکتهای هواپیمایی برای کاهش انتشار کربن به استفاده از سوختهای پایدار هوانوردی (SAF) روی آوردهاند، اما ایرباس و MTU معتقدند هیدروژن به دلیل چگالی انرژی بسیار بالاتر نسبت به وزن، گزینهای مناسبتر برای آینده بلندمدت صنعت هوانوردی خواهد بود.
توسعه مقررات جهانی هوانوردی هیدروژنی
مأموریت این شرکت مشترک تنها به ساخت موتور محدود نمیشود. دو شرکت اعلام کردهاند که بهصورت مستقیم با نهادهای اروپایی همکاری خواهند کرد تا چارچوبهای ایمنی، استانداردها و مقررات لازم برای توسعه بازار جهانی هوانوردی مبتنی بر هیدروژن تدوین شود.
استفان وبر، معاون ارشد مهندسی و فناوری MTU Aero Engines، در اینباره گفت:
«این پروژه نقطه عطفی مهم در مسیر توسعه نخستین موتور هیدروژنی است و نمونهای از رهبری فناوری اروپا به شمار میرود. هدف ما ایجاد شرکتی است که کل چرخه عمر سامانههای پیشرانه مبتنی بر پیل سوختی، از توسعه و آزمایش گرفته تا دریافت گواهینامه و تجاریسازی را پوشش دهد.»
نگاه کارشناسی
کارشناسان صنعت هوانوردی معتقدند توسعه موتورهای تمامبرقی مبتنی بر هیدروژن، یکی از دشوارترین اما تحولآفرینترین پروژههای تاریخ این صنعت است. اگرچه چالشهایی مانند تولید هیدروژن سبز، زیرساختهای سوخترسانی و استانداردهای ایمنی همچنان پابرجاست، اما موفقیت این پروژه میتواند آینده پروازهای تجاری بدون انتشار کربن را بیش از هر زمان دیگری به واقعیت نزدیک کند.
