نکات کلیدی
- پژوهشگران میگویند قرار گرفتن نوزادان در معرض آلودگی هوا در سال نخست زندگی میتواند توانایی کنترل تکانه را در سالهای بعد کاهش دهد.
- ذرات معلق PM2.۵ به عنوان یک نوروتوکسین شناخته میشود و پیشتر با چاقی، زوال عقل، سکته و برخی بیماریهای دیگر ارتباط داده شده بود.
- کودکان دارای بیشترین سطح مواجهه با PM2.۵، الگوی بالاتری از تکانشگری و ضعف در کنترل بازدارنده نشان دادند.
- این تغییرات رفتاری با افزایش چربی بدن و شاخص توده بدنی در کودکان چهار تا هشت ساله ارتباط داشت.
- پژوهشگران میگویند کاهش مواجهه با PM2.۵ نیازمند اقدام فردی و سیاستگذاری عمومی است.
پژوهشی تازه نشان میدهد قرار گرفتن نوزادان در معرض سطوح بالاتر آلودگی هوا ممکن است از طریق اختلال در کنترل تکانه، خطر چاقی کودکان را در سالهای بعد افزایش دهد.
به گزارش پایگاه خبری گزارش سبز، پژوهشی جدید و داوریشده نشان میدهد قرار گرفتن در معرض نوعی آلودگی رایج هوا میتواند با اثرگذاری بر توانایی کودکان در کنترل تکانهها، در افزایش خطر چاقی کودکان نقش داشته باشد.
ذرات معلق PM2.۵ نوعی آلاینده نوروتوکسیک است که پیشتر با چاقی ارتباط داده شده بود. پژوهشگران مؤسسه «مانت ساینای» میگویند برای نخستین بار توانستهاند کنترل تکانه را به عنوان یک مسیر احتمالی میان آلودگی هوا و چاقی شناسایی کنند. بر اساس این مطالعه، نوزادانی که در سال نخست زندگی خود در معرض سطوح بالاتر PM2.۵ قرار داشتند، در سالهای بعد کودکی بیشتر با دشواری در کنترل تکانهها روبهرو شدند.
این تغییرات رفتاری سپس با افزایش چربی بدن و بالاتر رفتن شاخص توده بدنی در کودکان چهار تا هشت ساله ارتباط نشان داد.
جمیل لین، یکی از نویسندگان این مطالعه از دانشکده پزشکی آیکان در مؤسسه مانت ساینای، گفت: «بخش زیادی از پژوهشهای مربوط به چاقی عمدتا بر رژیم غذایی و فعالیت بدنی متمرکز است و بسیاری از آنها ممکن است مواجهههای محیطی، از جمله آلودگی هوا را در نظر نگیرند.»
او افزود: «مطالعه ما از این نظر تازه است که نشان میدهیم سطوح بالای آلودگی هوا در اوایل زندگی ممکن است باعث دشواری بیشتر در خودتنظیمی شود و همین موضوع به افزایش وزن کمک کند.»
PM2.۵ چیست؟
PM2.۵ آلایندهای متشکل از ذرات جامد یا مایع بسیار ریز و میکروسکوپی است که در هوا معلق میمانند. از منابع انسانی رایج این آلاینده میتوان به انتشار آلایندههای ناشی از ترافیک و سوزاندن سوختهای فسیلی اشاره کرد.
این آلاینده به عنوان یک ماده احتمالا سرطانزا شناخته میشود و با طیفی از مشکلات سلامت، از زوال عقل تا سکته، ارتباط داده شده است. پژوهشهای پیشین نشان دادهاند که PM2.۵ میتواند ویژگیهای چاقیزا داشته باشد، سوختوساز بدن را مختل کند و با افزایش وزن ارتباط داشته باشد.
در همین حال، برآورد شده بود که حدود ۴۲ درصد بزرگسالان آمریکایی در سال ۲۰۱۸ دچار چاقی بودهاند.
ارتباط میان ضعف در کنترل بازدارنده و چاقی پیشتر به خوبی شناخته شده بود. باب رایت، یکی از نویسندگان این مطالعه و اپیدمیولوژیست محیطی در مانت ساینای، گفت نویسندگان این پژوهش این پرسش را مطرح کردند که آیا اثرات نوروتوکسیک این ماده و چاقی میتوانند «بخشی از یک فرایند مشترک» باشند یا نه.
بررسی کودکان در مکزیکوسیتی
پژوهشگران دادههای مربوط به گروهی از ۴۳۴ کودک را بررسی کردند که عمدتا در سالهای ۲۰۰۷ و ۲۰۰۸ در مکزیکوسیتی متولد شده بودند و در یک مطالعه طولی سلامت شرکت داشتند. نویسندگان این پژوهش سطوح PM2.۵ محیطی را در دوران بارداری و سال نخست زندگی کودکان مدلسازی کردند؛ دورهای که به گفته لین، «پنجرهای بسیار حساس» برای رشد مغز محسوب میشود.
این کودکان در سالهای بعد از نظر تکانشگری و شاخصهای مرتبط با چاقی مورد ارزیابی قرار گرفتند.
گروهی که با بالاترین سطح مواجهه با PM2.۵ روبهرو بود، الگوی بالایی از تکانشگری را نشان داد؛ الگویی که بازتابدهنده نقصهای قابل توجه در کنترل بازدارنده بود.
نویسندگان مطالعه نوشتند: «مطالعه ما نشان میدهد مواجهه بیشتر با PM2.۵ در سال نخست زندگی با تغییراتی در عملکرد کنترل بازدارنده در دوران کودکی ارتباط دارد.»
آنها افزودند: «این اثر احتمالا ناشی از تغییر در رفتارهای غذایی مرتبط با کنترل بازدارنده است که در اوایل زندگی برنامهریزی میشود.»
محدودیتهای پژوهش
این مطالعه به برخی محدودیتها نیز اشاره کرده است؛ از جمله کوچک بودن جمعیت مورد بررسی و محدود بودن برخی متغیرهای همراه.
سیسیلیا مورا، دانشمند حوزه حملونقل پاک در اتحادیه دانشمندان نگران، که در این پژوهش مشارکت نداشت، گفت این تحقیق از نظر علمی معتبر است و یافتههای تازه آن «نشان میدهد شواهد کافی برای حمایت از این ارتباط وجود دارد و همین موضوع میتواند انگیزهای برای سیاستها و مقرراتی باشد که مواجهه با PM2.۵ را کاهش میدهند.»
راههای کاهش مواجهه با آلودگی هوا
افراد میتوانند برای محافظت از خود و کودکانشان اقداماتی انجام دهند. سامانههای تصفیه هوای خانگی مجهز به فیلتر هپا در حذف PM2.۵ مؤثر هستند. همچنین فیلترهای کوره یا سیستم تهویه با رتبه MERV ۱۳ یا بالاتر میتوانند بخش زیادی از این آلاینده را جذب کنند.
سامانههای تصفیه هوای دستساز که با پنکه جعبهای، مقوا، چسب و فیلترهای چیندار ساخته میشوند نیز در کاهش ذرات معلق مؤثر گزارش شدهاند. نویسندگان مطالعه توصیه کردهاند والدین تا حد امکان از مناطق پرترافیک و شلوغ دوری کنند و در زمان وجود دود شدید ناشی از آتشسوزیهای جنگلی در هوا، در فضای بسته بمانند.
با این حال، افراد نمیتوانند به طور کامل از خود محافظت کنند. به گفته رایت، یافتههای این مطالعه ضرورت راهحلهای سیاستی و افزایش آگاهی عمومی را برجسته میکند.
او گفت: «اگر مردم آگاه نباشند و برای تغییر مطالبهگری نکنند، تغییری رخ نخواهد داد. اما تغییر سیاست زمانبر است و در عین حال کارهایی وجود دارد که میتوانیم برای محافظت از خود انجام دهیم.»
