نکات کلیدی خبر
- شکاف دیجیتال در آسیا و اقیانوسیه از دسترسی به اینترنت فراتر میرود؛ سرعت، پایداری شبکه و توان پردازشی نیز تعیینکننده شدهاند.
- میانگین شاخص تحول دیجیتال منطقه ۵۰٫۲۸ است؛ بالاتر از میانگین جهانی ۴۹٫۶۳، اما همراه با نابرابری چشمگیر میان کشورها.
- دستاوردهای توسعه دیجیتال در اقتصادهای پردرآمد منطقه نزدیک به چهار برابر اقتصادهای کمدرآمد است.
- برنامه اقدام منطقهای ۲۰۲۷ تا ۲۰۳۰ بر زیرساختهای تابآور، خدمات عمومی هوشمند و سامانههای امن و قابلاعتماد داده تمرکز دارد.
کمیسیون اقتصادی و اجتماعی سازمان ملل متحد برای آسیا و اقیانوسیه هشدار داد که با گسترش هوش مصنوعی، دسترسی به اینترنت بهتنهایی برای مشارکت در اقتصاد دیجیتال کافی نیست. شکاف در سرعت و پایداری شبکهها و توان پردازشی میتواند برخی کشورهای منطقه را از مسیر تحول دیجیتال عقب نگه دارد.
به گزارش پایگاه خبری گزارش سبز، بر اساس بیانیه اسکاپ که ۷ سپتامبر ۲۰۲۶ منتشر شد، ورود هوش مصنوعی به شبکهها، زیرساختها و کاربردهای روزمره، چشمانداز دیجیتال آسیا و اقیانوسیه را دگرگون کرده است. بااینحال، نابرابریهای موجود در کیفیت زیرساختها، بهرهمندی کشورها از این تحول را با چالش روبهرو میکند.
همگرایی هوش مصنوعی، شبکههای پیشرفته، توان پردازشی و داده، زیرساخت دیجیتال را از سامانهای برای انتقال اطلاعات به بستری تبدیل میکند که قادر به تحلیل اطلاعات و پشتیبانی از تصمیمگیری در لحظه است. این قابلیت میتواند به حل برخی از مهمترین مسائل منطقه، از بهبود واکنش به بلایا و خدمات عمومی تا افزایش کارایی حملونقل، انرژی و دیگر سامانههای حیاتی، کمک کند.
شکاف تازه؛ فراتر از اتصال به اینترنت
گزارش تازه «تحول دیجیتال آسیا و اقیانوسیه ۲۰۲۶» هشدار میدهد که مرحله بعدی شکاف دیجیتال ممکن است تنها به دسترسی به اینترنت محدود نباشد.
میانگین امتیاز منطقه در شاخص تحول دیجیتال، موسوم به DTI، به ۵۰٫۲۸ رسیده که از میانگین جهانی ۴۹٫۶۳ بالاتر است. با وجود این، منطقه همچنان با کاستیهایی در ظرفیت نوآوری و شرایط نهادی مواجه است. همچنین، دستاوردهای توسعه دیجیتال در اقتصادهای پردرآمد آن نزدیک به چهار برابر اقتصادهای کمدرآمد است.
آرمیدا سالسیا آلیسجاهبانا، معاون دبیرکل سازمان ملل متحد و دبیر اجرایی اسکاپ، گفت: «برای اطمینان از اینکه زیرساخت شبکههایی که هوش مصنوعی از ابتدا در طراحی آنها جای دارد، به همه اقتصادهای منطقه سود میرساند و نابرابریهای موجود را تشدید نمیکند، دولتها باید هم در سطح ملی و هم از طریق همکاری منطقهای، اقدامهای سیاستی هدفمند و هماهنگ انجام دهند.»
کاربرد هوش مصنوعی در مقابله با سیل
این گزارش برای نشان دادن ظرفیت زیرساختهای مجهز به هوش مصنوعی، به ابزارهایی مانند SatGPT اشاره میکند. این ابزار میتواند با دریافت دستورهای متنی ساده، نقشه مناطق مستعد سیلاب را تولید کند و به تسریع واکنش در شرایط اضطراری کمک کند.
گزارش همچنین نمونههایی از رویههای موفق در استفاده از هوش مصنوعی و فناوریهای دیجیتال در سامانههای هشدار زودهنگام را معرفی میکند؛ کاربردهایی که نشان میدهند کیفیت زیرساخت دیجیتال میتواند بر توان کشورها برای مواجهه با مخاطرات اثر بگذارد.
همکاری منطقهای برای زیرساختهای تابآور
گزارش تحول دیجیتال ۲۰۲۶ در روز ۷ سپتامبر، همزمان با آغاز نشست کمیته فناوری اطلاعات و ارتباطات، علم، فناوری و نوآوری اسکاپ، رونمایی شد.
وزیران و مقامهای ارشد در این نشست سهروزه، راههای گسترش دسترسی و مشارکت همگانی در فضای دیجیتال، پیشبرد تحول دیجیتال و تقویت همکاریهای منطقهای را بررسی میکنند. یکی از محورهای گفتوگو، کاهش شکاف دیجیتال از طریق برنامه اقدام ابتکار «بزرگراه اطلاعاتی آسیا و اقیانوسیه» برای سالهای ۲۰۲۷ تا ۲۰۳۰ است.
این برنامه، اقدامهایی برای تقویت زیرساختهای دیجیتال تابآور و فرامرزی، بهبود خدمات عمومی با استفاده از فناوریهای نوظهور، ترویج اشتراکگذاری راهکارهای نوآورانه دیجیتال و ایجاد سامانههای امن و قابلاعتماد داده در نظر گرفته است.
همچنین، برنامه بر حمایت متناسب با نیاز کشورها و جوامعی تأکید دارد که با بیشترین موانع روبهرو هستند. تبادل دانش و ارائه این حمایتها قرار است به آنها کمک کند از مزایای فناوریهای تازه بهرهمند شوند.
