سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (FAO) در تازهترین گزارش خود با عنوان «وضعیت کشاورزی و غذا در جهان» نسبت به بحرانی «خاموش و فراگیر» در اثر تخریب انسانی زمین هشدار داد. بر اساس این گزارش، حدود ۱.۷ میلیارد نفر در مناطقی زندگی میکنند که بازده محصولات کشاورزی در آنها به دلیل فرسایش و تخریب زمین ناشی از فعالیتهای انسانی کاهش یافته است؛ بحرانی که به گفته فائو، نهتنها بهرهوری کشاورزی بلکه معیشت روستایی و سلامت اکوسیستمها را در سراسر جهان تهدید میکند.
فائو روز دوشنبه در رم اعلام کرد که «تخریب زمین صرفاً یک مسأله زیستمحیطی نیست؛ بلکه مسئلهای اقتصادی و انسانی است که پیامدهای آن بر امنیت غذایی جهانی عمیق و گسترده است».
زمین، به عنوان ستون فقرات نظامهای غذایی، بیش از ۹۵ درصد تولید مواد غذایی جهان را تأمین میکند و در عین حال خدمات حیاتی اکوسیستمی را فراهم میسازد که حیات انسان و سایر گونهها به آن وابسته است. با این حال، بهرهبرداری ناپایدار، جنگلزدایی، چرای بیش از حد دام و آبیاری غیراصولی اکنون در صدر عوامل انسانی تخریب زمین قرار دارند.
این گزارش با استفاده از مدلهای یادگیری ماشینی، سه شاخص کلیدی—کربن آلی خاک، فرسایش خاک و آب خاک—را با شرایط طبیعی بدون دخالت انسان مقایسه کرده است. نتایج نشان میدهد عملکرد محصولات کشاورزی در این مناطق بهطور متوسط ۱۰ درصد کاهش یافته است و حدود ۴۷ میلیون کودک زیر پنج سال از سوءتغذیه و کوتاهقدی ناشی از این وضعیت رنج میبرند.
فائو تأکید میکند که کشورهای آسیایی بیشترین آسیب را متحمل شدهاند، چرا که تراکم جمعیت بالا و «بدهی انباشته تخریب زمین» در این قاره، وضعیت را بحرانیتر کرده است.
در بخشی از گزارش آمده است که احیای تنها ۱۰ درصد از زمینهای زراعی تخریبشده از طریق روشهایی چون تناوب کشت و مدیریت پایدار خاک، میتواند غذای کافی برای ۱۵۴ میلیون نفر دیگر در سال فراهم کند.
دونگیو چو، مدیرکل فائو، در دیباچه گزارش نوشته است: «برای بهرهگیری از این فرصتها باید قاطعانه عمل کنیم. مدیریت پایدار زمین نیازمند سیاستهای حمایتی، سرمایهگذاری بلندمدت و نوآوری است. بدون اقدام فوری، فرسایش زمین میتواند امنیت غذایی نسلهای آینده را به خطر اندازد.»
سازمان فائو در پایان گزارش خود خواستار همکاری جهانی میان دولتها، بخش خصوصی و جوامع محلی برای توسعه سیاستهای یکپارچه کاربری زمین شد و تأکید کرد که نجات زمین، شرط نخست نجات انسان است.
