گزارش جدید بانک سرمایهگذاری اروپا (EIB) نشان میدهد که ۹۲ درصد از شرکتهای اتحادیه اروپا در سال ۲۰۲۵ منابع خود را به کاهش انتشار گازهای گلخانهای و توسعه هوش مصنوعی سبز اختصاص دادهاند؛ اقدامی که همزمان با بیثباتیهای جهانی، نشانهای از پایداری اقتصاد سبز اروپا به شمار میرود.
بر اساس «نظرسنجی سرمایهگذاری بانک سرمایهگذاری اروپا» (EIBIS ۲۰۲۵) که میان بیش از ۱۲ هزار شرکت اروپایی و ۸۰۰ شرکت آمریکایی بین ماههای آوریل تا ژوئیه ۲۰۲۵ انجام شده، روند اصلی سرمایهگذاری در اروپا به سوی گذار سبز و دیجیتال جهت گرفته است.
نتایج این گزارش که همزمان با نشستهای سالانه صندوق بینالمللی پول و بانک جهانی در واشنگتن منتشر شد، بیانگر آن است که شرکتهای اروپایی در عین مواجهه با نوسانات سیاسی و اقتصادی جهانی، همچنان تعهد خود به توسعه پایدار را حفظ کردهاند.
به گفتهی دبورا رولوتلا، اقتصاددان ارشد بانک سرمایهگذاری اروپا:
«با وجود تردیدها و نوسانات جهانی، شرکتهای اروپایی هنوز به سرمایهگذاری در دیجیتالیسازی و پروژههای سبز ادامه میدهند. این دو حوزه برای رقابتپذیری در بازار جهانی حیاتی هستند.»
سرمایهگذاری در هوش مصنوعی سبز
نتایج EIBIS نشان میدهد ۳۷ درصد از شرکتهای اروپایی در سال ۲۰۲۵ از هوش مصنوعی مولد (Gen AI) بهره میبرند؛ رقمی نزدیک به ۳۶ درصد در ایالات متحده.
با این حال، کاربردهای هوش مصنوعی در اروپا عمدتاً بر فرآیندهای داخلی و زنجیره تأمین متمرکز است و در زمینههایی مانند بازاریابی، خدمات مشتری و منابع انسانی از رقبای آمریکایی عقبتر است.
در ایالات متحده، ۸۱ درصد شرکتهای دارای AI از آن در بیش از دو حوزه استفاده میکنند، اما در اروپا این عدد تنها ۵۵ درصد است.
چالشهای پیشرو برای سرمایهگذاری پایدار
براساس یافتههای گزارش، ۸۳ درصد از شرکتهای اروپایی نااطمینانی اقتصادی را مهمترین مانع سرمایهگذاری عنوان کردهاند.
پس از آن، کمبود نیروی کار ماهر (۷۹ درصد) و هزینه بالای انرژی (۷۵ درصد) در رتبههای بعدی قرار دارند.
این در حالی است که حدود ۱۶ درصد از شرکتها از حمایتهای دولتی مانند تسهیلات مالی ترجیحی یا یارانه برخوردارند و ۶۱ درصد از این حمایتها مستقیماً به پروژههای گذار سبز (۴۱ درصد) و نوآوری (۲۹ درصد) اختصاص مییابد.
همچنین، بررسیها نشان میدهد تنها ۲۶ درصد از شرکتهای اروپایی قصد گسترش ظرفیت تولید در سه سال آینده را دارند؛ در حالی که ۳۷ درصد از شرکتهای آمریکایی برنامه مشابهی را دنبال میکنند.
ادغام بیشتر برای رقابت جهانی
در حالیکه ۶۲ درصد از بنگاههای اروپایی بازار داخلی اتحادیه اروپا را «دارای ساختار پراکنده» میدانند، شرکتهای کوچک و متوسط اعلام کردهاند که هزینههای اداری ناشی از این پیچیدگیها بهطور متوسط ۲ درصد از گردش مالی سالانه آنها را مصرف میکند.
به باور کارشناسان EIB، یکپارچگی بیشتر بازار داخلی اروپا و تسهیل بوروکراسی میتواند سهم بزرگی در ارتقای سرمایهگذاری دیجیتال و سبز ایفا کند.
