در روز جهانی اهداف توسعه پایدار، کشورها و فعالان اجتماعی با رویدادهای متنوع بر شتاببخشی به تحقق اهداف ۱۷گانه تأکید کردند
روز ۲۵ سپتامبر هر سال به عنوان «روز جهانی اهداف توسعه پایدار (Global Goals Day)» شناخته میشود؛ امسال نیز این روز با تمرکز ویژه بر گزارش سالانه پیشرفت، بسیج عمومی و تقویت مشارکتهای بینالمللی برگزار شد. طی مراسمی در سازمان ملل و شهرهای مختلف جهان، نگرانی درباره کندی پیشرفت، پیامهای الهامبخش و تأکید بر نقش علم، سرمایهگذاری و همکاری چندجانبه برجسته شد.
روز جهانی اهداف توسعه پایدار فرصتی برای ارزیابی دستاوردها، تشویق کنش جمعی و فشار بر دولتها برای سرعت بخشیدن به اجرای برنامه ۲۰۳۰ است. در سال ۲۰۲۵، تمرکز بر شکافهای پیشرفت، گزارش جدید و تأکید بر این نکته بود که زمان برای اقدام جدی به سرعت در حال تلف شدن است.
انتشار گزارش ۲۰۲۵ و وضعیت فعلی
در گزارش رسمی «اهداف توسعه پایدار ۲۰۲۵» که بهصورت مشترک توسط سیستم آمار سازمان ملل و تشکیلات توسعه تدوین شده است، آمده است که تنها ۳۵٪ از اهداف پیشرفت مناسب یا در مسیر متعادلی قرار دارند، در حالی که ۴۸٪ کندی دارند و ۱۸٪ از اهداف نسبت به سال ۲۰۱۵ به وضعیت بدتری رسیدهاند.
این گزارش هشدار میدهد که اگر روند فعلی ادامه یابد، دستیابی به تمامی اهداف تا سال ۲۰۳۰ دور از دسترس خواهد بود.
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، در بیانیهای گفت: «تنها اگر با فوریت، وحدت و ارادهای ثابت عمل کنیم، فرصت تحقق اهداف قابل حفظ خواهد بود.»
گزارشهای مستقل نیز نشان میدهند که کمتر از ۲۰٪ از اهداف ۱۷گانه در مسیر تحقق کامل قرار دارند.
رویدادهای جهانی و پیامها
در مقر سازمان ملل در نیویورک، مراسمی با حضور نمایندگان کشورها، صاحبنظران و جوانان برگزار شد که در آن گزارش ۲۰۲۵ رونمایی و موضوعاتی چون عدالت اجتماعی، سلامت، انرژی پاک و تغییرات اقلیمی به بحث گذاشته شد.
همزمان در شهرهای مختلف جهان، رویدادهایی چون نشستهای علمی، کارگاههای آموزشی، نمایشگاههای فناوری پایدار و کمپینهای مردمی برگزار شد. برخی از این برنامهها بر نقش جوانان، نوآوری و دادهکاوی تأکید داشتند تا نشان دهند حرکت به سمت اهداف نمیتواند تنها در سطح سیاست باشد بلکه باید در زندگی روزمره مردم نیز رخ دهد.
در بخشی از مراسم بینالمللی، گروهی از دانشمندان منتخب برای کمک به تسریع حرکت در جهت اهداف راهبردی معرفی شدند تا مشاوره علمی به سیاستگذاران ارائه دهند.
چالشها و اولویتهای آینده
یکی از چالشهای بزرگ، کمبود منابع مالی و عدم تخصیص متناسب بودجهها است. آنتونیو کوستا، رئیس شورای اروپا، در بیانیهای گفته است که سالانه حدود ۴ تریلیون دلار کمبود تأمین مالی برای اجرای برنامه ۲۰۳۰ وجود دارد و نیاز است مؤسسات مالی جهانی بازسازی و خصوصیسازی مشوقتر شوند.
همچنین جنگها، تغییرات اقلیمی، نابرابری اقتصادی، بحرانهای سلامت جهانی و تنشهای ژئوپولیتیک مانع دستیابی به اهداف شدهاند.
در بخش فناوری و نوآوری، پروژههای هوش مصنوعی به عنوان ابزاری بالقوه برای تسریع توسعه در حوزههایی چون آموزش، سلامت و از بین بردن شکافهای دیجیتال مطرح شدهاند.
سازمان ملل توصیه کرده است که کشورها بیشتر بر شش اولویت تمرکز کنند: سیستم غذایی پایدار، دسترسی به انرژی پاک، تحول دیجیتال، آموزش و اشتغال، حفاظت اقلیمی و تنوع زیستی.
