مروری بر محتوای خبر
منبع: AFP | نویسنده: هیروشی هیاما | ویرایش: اندرو زینین | تاریخ: ۱ ژوئن ۲۰۲۵
پس از فاجعه نیروگاه هستهای فوکوشیما در سال ۲۰۱۱، ژاپن دست به یکی از بزرگترین عملیاتهای پاکسازی زیستمحیطی در تاریخ خود زد. در این عملیات، لایهای از خاک سطحی آلوده به مواد رادیواکتیو از مناطق گستردهای از استان فوکوشیما جمعآوری شد. اکنون، با گذشت بیش از یک دهه، مقامات ژاپنی با چالشی بزرگ روبرو هستند: با این حجم عظیم از خاک آلوده چه باید کرد؟
چرا این خاکها جمعآوری شدند؟
در پی زلزله و سونامی عظیم ۱۱ مارس ۲۰۱۱ که به فروپاشی فاجعهبار نیروگاه هستهای فوکوشیما دایایچی انجامید، دولت ژاپن برای کاهش سطح تشعشعات، اقدام به برداشت خاک سطحی آلوده از مناطق مسکونی، کشاورزی و جنگلی کرد. این عملیات همچنین شامل شستوشوی ساختمانها و جادهها با فشار قوی آب بود.
اگرچه بخش زیادی از استان فوکوشیما به مرور زمان امن اعلام شده است، اما بسیاری از ساکنان سابق حاضر به بازگشت نیستند یا در مناطق دیگر ساکن شدهاند. با این حال، نسل جوانی از کشاورزان، مانند «تاکویا هاراگوچی» که در ۲۵ سالگی به پرورش کیوی در این منطقه مشغول است، تلاش دارند تا دوباره زندگی را به این سرزمین بازگردانند.
خاکها کجا نگهداری میشوند؟
در حال حاضر حدود ۱۴ میلیون متر مکعب خاک آلوده در تأسیسات ذخیرهسازی موقتی نزدیک نیروگاه فوکوشیما نگهداری میشود؛ مقداری معادل پر کردن بیش از ۱۰ ورزشگاه بیسبال. دولت ژاپن متعهد شده است که تا سال ۲۰۴۵ محل دائمی برای این خاکها خارج از استان فوکوشیما پیدا کند.
تا آن زمان، این تودههای خاک در محوطههای محافظتشده، با پوششهای چندلایه شامل لایهای از خاک پاک و ورقههای مصنوعی برای جلوگیری از نشت به محیط زیست نگهداری میشوند.
برنامه دولت ژاپن چیست؟
مقامات ژاپن قصد دارند از این خاک در پروژههای عمرانی مانند ساخت جاده و خطوط راهآهن استفاده کنند. هدف این است که چنین پروژههایی در خارج از فوکوشیما انجام شود تا این منطقه دوباره متحمل آسیب نشود؛ چراکه نیروگاه فوکوشیما برق را نه برای ساکنان محلی، بلکه برای توکیو و مناطق اطراف تأمین میکرد.
با این حال، مقاومت شدید در سایر مناطق ژاپن مانع از پیشرفت این طرح شده است. حتی برخی مقامات محلی هشدار دادهاند که واقعگرایانه بخشی از این خاکها ممکن است برای همیشه در فوکوشیما باقی بمانند.
دفتر نخستوزیر اعلام کرده که بخشی از این خاک بهصورت نمادین و برای اثبات ایمنی آن، در بستر گلها استفاده خواهد شد.
آیا این خاکها واقعاً ایمن هستند؟
براساس اعلام وزارت محیطزیست ژاپن، حدود ۷۵٪ از خاکهای ذخیرهشده دارای سطح تشعشعی معادل یا کمتر از یک عکسبرداری با اشعه ایکس در سال هستند. برای استفاده ایمن از این خاکها، لایههایی از آسفالت، خاک کشاورزی یا مواد دیگر باید بهعنوان عایق روی آنها قرار گیرد.
در یک آزمایش میدانی، دولت از این خاکها بهعنوان مصالح پرکننده در جادهسازی و ایجاد مزارع در فوکوشیما استفاده کرد و هیچگونه افزایش تشعشعات یا نشت مواد رادیواکتیو مشاهده نشد.
واکنشهای اجتماعی
در سال ۲۰۲۲، برنامههای دولت برای انتقال خاکهای فوکوشیما به پارکی محبوب در توکیو با واکنش تند عمومی مواجه شد و این طرح فعلاً به تعویق افتاده است. با وجود همدردی عمومی با مردم فوکوشیما، دولت هنوز نتوانسته مکانی دیگر برای این خاکها بیابد.
وزارت محیطزیست ژاپن اعلام کرده است که از سال جاری تلاشها برای افزایش شفافسازی و آگاهسازی عمومی در مورد ایمنی این طرحها را افزایش خواهد داد.
