نکات کلیدی:
- کمیسیون اروپا نسخه نهایی استانداردهای بازنگریشده گزارشدهی پایداری اروپا، موسوم به ESRS، را برای شرکتهای مشمول دستورالعمل CSRD تصویب کرد.
- این اقدام بخشی از ابتکار Omnibus I برای سادهسازی الزامات گزارشدهی پایداری شرکتها در اتحادیه اروپا است.
- دامنه شمول CSRD پیشتر با تصویب بسته Omnibus بهشدت کاهش یافت و حدود ۹۰ درصد از شرکتها از الزامات اجباری خارج شدند.
- در نسخه جدید ESRS، تعداد دادههای الزامی کاهش یافته و برخی انعطافها برای شرکتها در گزارشدهی انتشار گازهای گلخانهای اضافه شده است.
- کمیسیون اروپا تصریح کرده است که مدیران دارایی برای سرمایهگذاریهایی که به نمایندگی از مشتریان و تحت تعهد امانتداری مدیریت میکنند، ملزم به افشای اطلاعات پایداری نیستند.
کمیسیون اروپا نسخه نهایی استانداردهای بازنگریشده گزارشدهی پایداری شرکتها را تصویب کرد؛ اقدامی که میتواند آخرین گام مهم این نهاد در مسیر سادهسازی الزامات گزارشدهی پایداری تحت ابتکار Omnibus I باشد.
به گزارش پایگاه خبری گزارش سبز، کمیسیون اروپا روز جمعه از تصویب نسخه نهایی استانداردهای بازنگریشده گزارشدهی پایداری اروپا، موسوم به European Sustainability Reporting Standards یا ESRS، خبر داد. این استانداردها برای شرکتهایی اعمال میشود که تحت پوشش دستورالعمل اجباری گزارشدهی پایداری شرکتها در اتحادیه اروپا، یعنی Corporate Sustainability Reporting Directive یا CSRD، قرار دارند. همزمان، کمیسیون اروپا استاندارد داوطلبانه گزارشدهی پایداری برای شرکتهای کوچکتر را نیز تصویب کرده است.
تصویب استانداردهای جدید ممکن است آخرین مرحله عمده در ابتکار کمیسیون اروپا برای سادهسازی الزامات گزارشدهی پایداری شرکتها تحت بسته Omnibus I باشد؛ ابتکاری که اوایل سال گذشته آغاز شد. اسناد تفویضی مربوط به استانداردهای جدید برای پارلمان اروپا و شورای اتحادیه اروپا ارسال خواهد شد و در صورتی که هیچیک از این دو نهاد قانونگذار اعتراضی نداشته باشند، لازمالاجرا خواهد شد.
تغییرات محدود اما معنادار در نسخه نهایی
نسخه نهایی ESRS که اکنون از سوی کمیسیون اروپا تصویب شده، در مقایسه با پیشنویسی که این کمیسیون در ماه مه ارائه کرده بود، تا حد زیادی بدون تغییر باقی مانده است. با این حال، چند توضیح و شفافسازی مهم به آن اضافه شده است. یکی از مهمترین این توضیحات مربوط به مدیران دارایی است و اعلام میکند که شرکتهای مدیریت دارایی الزامی به افشای اطلاعات پایداری درباره سرمایهگذاریهایی که از طرف مشتریان مدیریت میکنند، ندارند.
بسته Omnibus اوایل سال جاری از سوی قانونگذاران اتحادیه اروپا تصویب شد. این بسته دامنه شرکتهای مشمول مقررات اجباری افشای اطلاعات پایداری در چارچوب CSRD را بهطور چشمگیری کاهش داد. بر اساس این تغییرات، شرکتهایی که درآمد کمتر از ۴۵۰ میلیون یورو و کمتر از ۱۰۰۰ کارمند دارند، از دامنه شمول الزامات اجباری خارج شدند؛ در حالی که پیش از آن، آستانه تعداد کارکنان ۲۵۰ نفر بود.
این تغییر به معنای کاهش حدود ۹۰ درصدی تعداد شرکتهایی است که باید بهصورت اجباری گزارشهای پایداری ارائه کنند. برای شرکتهایی که پایینتر از آستانه CSRD قرار میگیرند، ابتکار Omnibus محدودیتی را برای درخواست اطلاعات مرتبط با پایداری از سوی شرکتهای بزرگتر معرفی کرده است. بر این اساس، اطلاعات درخواستی باید به مواردی محدود شود که در استاندارد داوطلبانه جدید گزارشدهی گنجانده خواهد شد؛ استانداردی که قرار است بر پایه Voluntary Standard for SMEs یا VSME تدوین شود. این استاندارد سال گذشته از سوی کمیسیون اروپا تأیید شده بود.
کاهش الزامات گزارشدهی برای شرکتهای مشمول CSRD
برای شرکتهایی که همچنان در دامنه شمول CSRD باقی میمانند، ابتکار Omnibus با هدف سادهسازی قابل توجه و کاهش بار الزامات گزارشدهی پایداری طراحی شد. این هدف از طریق معرفی نسخه بازنگریشده ESRS دنبال میشود.
کمیسیون اروپا از گروه مشاوره گزارشگری مالی اروپا، موسوم به EFRAG، که تهیهکننده نسخه اولیه ESRS بود، خواست مشاوره فنی لازم برای بازنگری این استانداردها را مطابق با اهداف سادهسازی ارائه کند.
EFRAG نسخه نهایی بازنگری ESRS را در دسامبر ۲۰۲۵ ارائه کرد. این نسخه کاهش ۶۱ درصدی در دادههای الزامی و حذف تمام افشاهای داوطلبانه را پیشنهاد داد. در نتیجه، مجموع دادههای مورد نیاز برای گزارشدهی بیش از ۷۰ درصد کاهش مییافت.
کمیسیون اروپا در ماه مه پیشنویس ESRS و استانداردهای داوطلبانه را منتشر کرد. پیشنویس ESRS بیشتر تغییرات پیشنهادی در مشاوره فنی EFRAG را حفظ کرده بود، اما چند «اصلاح هدفمند» نیز به آن افزود. به گفته کمیسیون اروپا، این اصلاحات عمدتا برای شفافسازی برخی مقررات و اضافه کردن انعطافهای جدید برای شرکتها انجام شد.
همسویی بیشتر با استانداردهای ISSB
یکی از تغییرات کلیدی در نسخه پیشنهادی با هدف نزدیکتر کردن ESRS به استانداردهای هیئت بینالمللی استانداردهای پایداری بنیاد IFRS، موسوم به ISSB، انجام شد. این تغییر به الزامات گزارشدهی انتشار گازهای گلخانهای مربوط میشود.
بر اساس این اصلاح، شرکتها هنگام تعیین اینکه انتشار گازهای گلخانهای کدام نهادها باید در موجودی انتشار آنها لحاظ شود، میتوانند از رویکرد «کنترل مالی» یا رویکرد «کنترل عملیاتی» استفاده کنند. در رویکرد کنترل مالی، شرکت انتشار نهادهایی را لحاظ میکند که بر آنها کنترل مالی دارد. در رویکرد کنترل عملیاتی، انتشار نهادهایی لحاظ میشود که شرکت بر فعالیتهای آنها کنترل عملیاتی دارد؛ حتی اگر مالکیت کامل آنها را در اختیار نداشته باشد.
این پیشنهاد همچنین الزام جدیدی را برای شرکتهایی معرفی میکند که برنامه گذار اقلیمی خود را گزارش میکنند اما اهداف آنها با مسیر محدودسازی گرمایش زمین به ۱.۵ درجه سانتیگراد سازگار نیست. چنین شرکتهایی باید در این زمینه شفاف باشند.
معافیت مهم برای مدیران دارایی
در نسخه تازه تصویبشده ESRS، کمیسیون اروپا توضیح دیگری درباره الزامات گزارشدهی مدیران دارایی اضافه کرده است. بر اساس این توضیح، شرکتهایی که سرمایهگذاریهایی را تحت تعهد امانتداری و به نمایندگی از مشتریان مدیریت میکنند، ملزم به افشای اطلاعات مربوط به آن سرمایهگذاریها نیستند.
کمیسیون اروپا اعلام کرده است که چنین سرمایهگذاریهایی به فعالیتهای مشتری مربوط میشود، نه به فعالیتهای مدیر دارایی. این کمیسیون همچنین افزوده است که این شفافسازی به جلوگیری از «بار اداری نامتناسب» و تکرار الزامات گزارشدهی پایداری کمک خواهد کرد.
استاندارد داوطلبانه برای شرکتهای خارج از دامنه CSRD
استاندارد داوطلبانهای که کمیسیون اروپا برای شرکتهای خارج از دامنه CSRD تصویب کرده، از نظر محتوایی تا حد زیادی مشابه استاندارد پیشنهادی ماه مه است.
اگرچه این استاندارد بر پایه VSME تهیه شده است؛ استانداردی که پیش از آغاز فرایند Omnibus توسعه یافته بود و در ابتدا برای شرکتهایی با کمتر از ۲۵۰ کارمند طراحی شده بود، کمیسیون اروپا هنگام ارائه پیشنویس جدید اعلام کرد که تغییرات نسبت به VSME را در حداقل سطح نگه داشته است.
به گفته کمیسیون اروپا، استاندارد داوطلبانه جدید در چارچوب بازتنظیم الزامات گزارشدهی در بسته Omnibus، برای شرکتهایی با حداکثر ۱۰۰۰ کارمند «متناسب» ارزیابی میشود.
کمیسیون اروپا اعلام کرده است که نسخه تصویبشده ESRS و استاندارد داوطلبانه گزارشدهی پایداری برای دسترسی عمومی منتشر شده است.
