نتایج تازهترین گزارش شرکت مشاوره جهانی دیلویت (Deloitte) نشان میدهد که بیش از چهار پنجم شرکتها در سال گذشته سرمایهگذاریهای مرتبط با پایداری خود را افزایش دادهاند؛ آن هم در شرایطی که فشار برخی گروههای ذینفع نسبت به سالهای قبل کاهش یافته است. مدیران ارشد شرکتها در این نظرسنجی اعلام کردهاند که اقدامات پایداری نهتنها به بهبود عملکرد زیستمحیطی کمک کرده، بلکه منجر به رشد درآمد و کاهش هزینهها نیز شده است.
به نقل از ESG Today، این گزارش با عنوان «گزارش پایداری مدیران ارشد ۲۰۲۵» (۲۰۲۵ C-suite Sustainability Report) بر پایه نظرسنجی از بیش از ۲۱۰۰ مدیر ارشد اجرایی (C-Level) در ۲۷ کشور و طیف گستردهای از صنایع، از شرکتهای با درآمد ۵۰۰ میلیون تا بیش از ۱۰ میلیارد دلار، تهیه شده است.
پایداری همچنان در صدر اولویتهای مدیران جهانی است
بر اساس نتایج این نظرسنجی، تغییرات اقلیمی و پایداری همچنان یکی از اصلیترین دغدغههای سازمانهاست. ۴۵ درصد از مدیران شرکتکننده این موضوع را بهعنوان مهمترین چالش سال آینده معرفی کردهاند؛ درحالیکه نوآوری و پذیرش فناوریهای جدید با ۴۴ درصد و چشمانداز اقتصادی با ۳۸ درصد در رتبههای بعدی قرار گرفتهاند.
همین جایگاه بالا باعث شده تصمیمات سرمایهگذاری شرکتها نیز منعکسکننده این اولویت باشد. بر اساس گزارش دیلویت، ۸۳ درصد از شرکتها سرمایهگذاریهای پایداری خود را بیش از ۵ درصد افزایش دادهاند و حدود ۱۴ درصد از آنها رشد بالای ۲۰ درصد را گزارش کردهاند. شرکتهای بزرگتر با درآمد بیش از ۱۰ میلیارد دلار بیشترین میزان افزایش را داشتهاند.
کاهش فشار بیرونی و افزایش تعهد درونی به پایداری
این رشد در سرمایهگذاریها در حالی رخ داده که فشار از سوی ذینفعان نسبت به گذشته کاهش یافته است. تنها ۵۸ درصد از مدیران اعلام کردهاند که از سوی دولتها و نهادهای قانونگذار تحتفشار هستند، درحالیکه این عدد در سال ۲۰۲۲ حدود ۷۷ درصد بود.
به طور مشابه، فشار از سوی سرمایهگذاران و سهامداران نیز از ۷۱ درصد به ۵۸ درصد کاهش یافته است. درعینحال، ۲۸ درصد از پاسخدهندگان گفتهاند که در حال حاضر با نوعی مخالفت یا بازخورد منفی نسبت به سیاستهای اقلیمی (anti-ESG) مواجه هستند.
سرمایهگذاری روی حوزه پایداری ادامهدار است
بهرغم کاهش فشارهای بیرونی، روند سرمایهگذاری در پایداری ادامه دارد؛ زیرا شرکتها اکنون اثرات ملموس اقتصادی و عملیاتی آن را مشاهده میکنند.
در میان مزایای گزارششده، افزایش درآمد با ۶۶ درصد، پایبندی به مقررات و حکمرانی شرکتی با ۶۱ درصد، تقویت برند و اعتبار با ۶۰ درصد، افزایش تابآوری و کاهش ریسک با ۵۵ درصد و کاهش هزینهها نیز با ۵۵ درصد در صدر قرار دارند.
فناوری، موتور محرک پایداری
طبق گزارش دیلویت، استفاده از راهکارهای فناورانه در صدر اقدامات شرکتها برای پیشبرد اهداف پایداری قرار دارد (۴۶ درصد از شرکتها). پس از آن بهکارگیری مواد سازگارتر با محیطزیست (۴۵ درصد)، کاهش انتشار عملیاتی از طریق بهینهسازی انرژی (۴۵ درصد) و پایش و تحلیل دادههای زیستمحیطی (۴۴ درصد) در رتبههای بعدی هستند.
در سال گذشته، فعالیتهایی نظیر لابیگری سیاسی در حمایت از طرحهای زیستمحیطی یا فشار به تأمینکنندگان برای رعایت الزامات پایداری کاهش یافته است. این تغییر نشان میدهد شرکتها اکنون بهجای تمرکز بر اقدامات بیرونی و تبلیغاتی، به سمت اجرای واقعی و عملی پایداری در داخل سازمان حرکت کردهاند؛ اقداماتی مانند نوسازی خطوط تولید، کاهش مستقیم انتشار کربن، استفاده از مواد سبزتر و بهینهسازی مصرف انرژی.
نقش پررنگ هوش مصنوعی در مسیر پایداری
یکی از یافتههای قابلتوجه این نظرسنجی، استفاده گسترده از هوش مصنوعی (AI) در حوزه پایداری است. ۸۱ درصد از مدیران گفتهاند که شرکتشان از هوش مصنوعی برای پیشبرد اهداف پایداری استفاده میکند و ۱۶ درصد دیگر نیز قصد دارند در سال آینده این فناوری را به کار گیرند.
رایجترین کاربردهای هوش مصنوعی شامل افزایش بهرهوری و کاهش انتشار عملیاتی (۶۵ درصد)، پایش دادهها و شاخصهای زیستمحیطی برای گزارشدهی (۵۸ درصد)، مدلسازی ریسک و سناریوسازی اقلیمی (۵۳ درصد) و توسعه محصولات یا خدمات پایدار جدید (۵۲ درصد) اعلام شدهاند.
نگاهی راهبردی به پایداری
به گفته جنیفر استاینمن، مدیر واحد جهانی کسبوکار پایداری دیلویت:
«رهبران آیندهنگر امروز فرصت دارند تا استراتژی پایداری خود را نه بهعنوان برنامهای جدا، بلکه بخشی از موتور اصلی کسبوکار ببینند؛ جایی که سرمایهگذاریهای سبز با اهداف کلیدی عملکرد، مدیریت ریسک و اولویتهای استراتژیک سازمان در یک مسیر همراستا میشوند و در نتیجه، ارزش پایدار و تابآوری بلندمدت ایجاد میکنند.»
نتیج این نظرسنجی نشان میدهد که پایداری دیگر صرفاً یک الزام اجتماعی نیست، بلکه یک مزیت اقتصادی و رقابتی برای شرکتها به شمار میرود. حتی در شرایطی که فشار ذینفعان کاهش یافته، مدیران عامل و مدیران ارشد همچنان بر افزایش سرمایهگذاری در انرژی پاک، فناوریهای نو و کاهش اثرات زیستمحیطی تأکید دارند؛ نشانهای روشن از آنکه پایداری به بخشی از منطق اقتصادی آینده کسبوکارها تبدیل شده است.
