گزارش جدید MSCI نشان میدهد با وجود افزایش تعهدات اقلیمی شرکتها، کمتر از ۴۰ درصد از بنگاههای بورسی جهان مسیر انتشار گازهای گلخانهای خود را با هدف محدودسازی گرمایش جهانی به زیر ۲ درجه سانتیگراد همسو کردهاند و میانگین مسیر فعلی به گرمایش ۳ درجهای منتهی میشود.
بر اساس تازهترین نسخه «ردیاب مالی گذار» MSCI، تنها ۳۸ درصد از شرکتهای فهرستشده در بازارهای جهانی دارای مسیر انتشار گازهای گلخانهای سازگار با هدف اقلیمی جهان برای محدود کردن افزایش دما به ۲ درجه سانتیگراد یا کمتر نسبت به دوران پیشاصنعتی هستند. این ارزیابی که شرکتهای حاضر در شاخص MSCI ACWI IMI را پوشش میدهد، با استفاده از شاخص «افزایش دمای ضمنی» انجام شده که میزان همسویی پرتفویهای سرمایهگذاری با اهداف اقلیمی جهانی را میسنجد.
طبق این گزارش، تنها ۱۲ درصد از شرکتها مسیر انتشار منطبق با هدف جاهطلبانهتر ۱.۵ درجه سانتیگراد یا کمتر دارند، در حالی که ۶۲ درصد از شرکتها در مسیری قرار گرفتهاند که به افزایش دمای بیش از ۲ درجه منجر میشود و از این میان، ۲۶ درصد حتی با سناریوی افزایش بیش از ۳.۲ درجه سانتیگراد همسو هستند.
تحلیل منطقهای MSCI نشان میدهد شکاف قابلتوجهی میان اقتصادهای توسعهیافته و بازارهای نوظهور وجود دارد. کشورهایی مانند ایتالیا، آلمان، فرانسه و ژاپن پایینترین مسیرهای افزایش دما را به ترتیب با ۱.۸، ۲.۰، ۲.۳ و ۲.۴ درجه سانتیگراد ثبت کردهاند، در حالی که شرکتهای مستقر در عربستان سعودی، اندونزی، هند و چین با مسیرهایی معادل ۱۰، ۷.۹، ۴.۹ و ۴.۴ درجه سانتیگراد، در زمره بالاترین ریسکهای اقلیمی قرار دارند.
در مجموع، یافتههای گزارش نشان میدهد مسیر فعلی انتشار گازهای گلخانهای شرکتهای بورسی جهان بهطور متوسط به گرمایش ۳ درجه سانتیگراد منتهی میشود؛ سطحی که بهطور معناداری بالاتر از اهداف توافق پاریس است و پیامدهای اقتصادی، اجتماعی و زیستمحیطی گستردهای به همراه خواهد داشت.
با این حال، MSCI تأکید میکند که علیرغم عدم همسویی بخش بزرگی از شرکتها با اهداف اقلیمی، روند تعیین اهداف اقلیمی همچنان ادامه دارد و کیفیت و اعتبار این اهداف در حال بهبود است. بر اساس دادههای این گزارش، تا پایان دسامبر ۲۰۲۵ حدود ۶۰ درصد از شرکتهای بورسی نوعی تعهد اقلیمی منتشر کردهاند؛ رقمی که در سال ۲۰۲۴ معادل ۵۹ درصد و در سال ۲۰۲۰ تنها ۲۶ درصد بوده است.
همچنین ۳۲ درصد از شرکتها اهداف خالص صفر در سطح کل شرکت تعیین کردهاند که این رقم در سال ۲۰۲۴ برابر با ۳۱ درصد و در سال ۲۰۲۰ تنها ۵ درصد بوده است. هرچند سرعت تعیین اهداف جدید کاهش یافته، اما سطح جاهطلبی آنها افزایش قابلتوجهی داشته است. سهم شرکتهایی که اهداف کاهش انتشار آنها توسط ابتکار اهداف مبتنی بر علم یا SBTi تأیید شده، در سال ۲۰۲۵ به ۱۹ درصد رسیده که نسبت به ۱۴ درصد در سال ۲۰۲۴ و ۹ درصد در سال ۲۰۲۳ رشد محسوسی نشان میدهد.
گزارش MSCI همچنین از پیشرفت مستمر در شفافیت و گزارشدهی اقلیمی شرکتها حکایت دارد. تا پایان سال ۲۰۲۴، حدود ۷۹ درصد از شرکتها انتشار گازهای گلخانهای دامنه ۱ و یا دامنه ۲ خود را افشا کردهاند که نسبت به ۷۶ درصد در سال قبل افزایش یافته است. علاوه بر این، ۵۶ درصد از شرکتها دستکم بخشی از انتشار دامنه ۳ خود را گزارش کردهاند؛ رقمی که در سال پیش از آن ۵۱ درصد بوده است.
این یافتهها نشان میدهد اگرچه اقدامات اقلیمی شرکتها از منظر کمّی و کیفی در حال گسترش است، اما فاصله قابلتوجهی میان تعهدات اعلامی و مسیر واقعی کاهش انتشار وجود دارد؛ شکافی که میتواند تحقق اهداف اقلیمی جهانی و گذار منظم به اقتصاد کمکربن را با چالشهای جدی مواجه کند.
دیدگاه و تحلیل خود را درباره این خبر مطرح کنید. نظرات ارسالی پس از بررسی و تأیید تیم تحریریه، در وبسایت منتشر خواهد شد.